Geografia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Położenie wysp w Zatoce Gwinejskiej

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca to wyspiarski kraj położony na obszarze wód Zatoki Gwinejskiej, należącej do Oceanu Atlantyckiego. Wyspy były dawniej kolonią portugalską. Niepodległość uzyskały 12 lipca 1975.

Powierzchnia, położenie i granice[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia całkowita: 1001 km² (drugie spośród najmniejszych państw Afryki), Wyspa Świętego Tomasza 836 km², Wyspa Książęca 128 km², pozostałe 37 km² to 6 niewielkich wysepek:

Położenie – wyspy leżą we wschodniej części Zatoki Gwinejskiej w Afryce Zachodniej, około 230 km na zachód od kontynentu afrykańskiego.

Skrajne punkty – Wyspa Świętego Tomasza: (0°12′00″N 6°39′00″E/0,200000 6,650000), Książęca:(1°37′00″N 7°25′00″E/1,616667 7,416667).

Skrajne współrzędne całego terytorium Wysp Świętego Tomasza i Książęcej:

  • na północ: 1°44'N
  • na południe: 0°1'S
  • na wschód: 7°28'E
  • na zachód: 6°28'E

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca poprzez wody terytorialne graniczą:

Linia brzegowa liczy łącznie 261 km.

Budowa geologiczna i rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Wyspy są pochodzenia wulkanicznego, brak jednak na nich czynnych wulkanów. Są położone na podmorskim grzbiecie ciągnącym się od góry Kamerun na południowy zachód. Ich krajobraz jest górzysty, najwyższym wzniesieniem jest leżący na Wyspie Świętego Tomasza szczyt Pico de São Tomé, wznoszący się na 2024 m n.p.m. Najwyższy szczyt Wyspy Książęcej, Pico de Príncipe, mierzy 948 m n.p.m. Wnętrze wysp zajmują masywy wulkaniczne; wokół nich są położone obszary nizinne, obejmujące niewielki procent powierzchni kraju.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Kraj leży w strefie klimatu równikowego wilgotnego, z silnymi wpływami morskimi. Średnie opady w ciągu roku przekraczają 700 mm (od 708 mm w 2004 r. do 1254 mm w 2002 r.), we wnętrzu wysp dochodzą do 3000 mm. Jedynie na obszarach zawietrznych (stokach południowych) suma opadów jest mniejsza i wynosi zaledwie 500 mm rocznie.

Wyspy leżą w strefie gorącej, gdzie temperatury w ciągu roku nie spadają poniżej 21,5 °C (średnia temperatura minimalna w latach 2001-2006 wynosiła od 21,7 °C do 22,2 °C; maksymalna od 30,0 °C do 31,1 °C). Średnia roczna waha się w przedziale od 25,9 °C do 26,6 °C. Najwyższe partie gór są chłodniejsze, średnio o kilka stopni.

Cechą charakterystyczną klimatu wysp jest duża wilgotność, częste opady i burze. Pora sucha trwa od czerwca do początku września, jednak i w tym okresie występują opady.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Wybrzeże Wyspy Świętego Tomasza

Sieć rzeczna kraju jest gęsta, lecz wszystkie rzeki kraju są krótkie i przeważnie mają postać wartko płynących potoków z licznymi kaskadami i wodospadami. Na wyspach nie ma jezior, a rzeki nie są żeglowne. Zasobność w słodką wodę z racji wysokich opadów jest duża. Wszystkie rzeki uchodzą promieniście z gór do Oceanu Atlantyckiego.

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Gleby na wyspach są pochodzenia wulkanicznego, przeważnie są to andosole posiadające duży zapas niezwietrzałych minerałów. Pokrywa glebowa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej w połączeniu z ciepłym wilgotnym klimatem sprzyja wegetacji, a co za tym idzie rolnictwu, które jest poza turystyką główną gałęzią gospodarki.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze Wyspy Świętego Tomasza

Szata roślinna kraju nie uległa degradacji na skutek działalności człowieka. Trzy czwarte kraju pokrywają rosnące na obszarach górskich wiecznie zielone, wilgotne lasy tropikalne. Występuje w nich wiele gatunków drzew, licznie występują też porośla i liany. Tereny nadbrzeżne porośnięte są wilgotnymi sawannami i w dużej mierze pokryte są polami uprawnymi. Znaczna część wybrzeży jest porośnięta lasami namorzynowymi.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Na wyspach żyje niewiele gatunków ssaków; występuje za to ponad 140 gatunków ptaków, z czego większość to ptaki wędrowne, odwiedzające wyspy sezonowo. Nad brzegami żyje wiele gatunków ptaków morskich takich jak rybitwy. Poza tym można spotkać w lasach papugi, głównie czarnogłową Agapornis agapornis. Dużo jest owadów, w lasach powszechne są moskity.

Duża część lasów tropikalnych znajduje się pod ochroną jako Park Narodowy Obo.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Geograficzna Świata: Afryka. Wydawnictwo OPRESS Kraków 1997 ISBN 83-85909-21-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]