Geografia Wysp Kanaryjskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Położenie wysp

Wyspy Kanaryjskiearchipelagiem hiszpańskich wysp autonomicznych, leżących na Oceanie Atlantyckim, około 100 km od wybrzeży południowego Maroka. Wyspy cechują się górzystym krajobrazem i suchym klimatem. Archipelag „Wysp Psich” jest atrakcyjnym turystycznie regionem.

Powierzchnia, skrajne punkty i granice[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia – 7 447 km2

Skrajne punkty: północny 29°25'N, południowy 27°37'N, zachodni 18°11'W, wschodni 13°22'W. Wyspy Kanaryjskie rozciągają się na długości około 480 km i ułożone są mniej więcej równoleżnikowo.

Wyspy Kanaryjskie od wschodu, poprzez wody terytorialne Oceanu Atlantyckiego graniczą z Marokiem.

Mapa fizyczna wysp

Budowa geologiczna i rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Kanaryjskie są wyspami pochodzenia wulkanicznego, które leżą w obrębie płyty afrykańskiej. Archipelag obejmuje 6 małych i bezludnych wysp, oraz 7 dużych i zamieszkanych. Głównymi wyspami są: Teneryfa, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarote, La Palma, La Gomera i Ferro (Hierro). Wyspy Kanaryjskie są zbudowane ze skał magmowych i wylewnych do których należą: bazanity, bazalty, nefelinity, fonolity i karbonatyty. Wyspy są aktywne wulkaniczne, a na kształt rzeźby terenu miała i wciąż ma wpływ działalność wulkaniczna. Duże powierzchnie wysp są pokryte jałowymi polami lawowymi i świeżym pyłem wulkanicznym Na wyspie znajdują się czynne wulkany m.in. Pico de Teide.

Canarias NASA2.jpg

Wszystkie wyspy cechują się w mniejszym lub większym stopniu urozmaiconym, w większości górzystym krajobrazem. Szczególnie górzystym krajobrazem cechują się: Gran Canaria i wyspy leżące na zachód od niej. Średnie wysokości nad poziomem morza wynoszą od 400 do 900 m n.p.m. Najwyższy szczyt: wulkan Pico de Teide na Teneryfie wznosi się na 3 718 m n.p.m. Pozostałe wyspy także posiadają wysokie szczyty górskie jak La Palma, gdzie drugi co do wysokości punkt – Roque de los Muchachos wznosi się na 2 426 m n.p.m. Niewielka La Palma cechuje się nie tylko wybitnie górzystą rzeźbą terenu, gdzie tereny nizinne praktycznie nie występują; ale i istnieniem dużej kaldery wulkanicznejCaldera de Taburiente. Dwie leżące bliżej wybrzeży Afryki wyspy: Fuerteventura i Lanzarote są stosunkowo niskie i mają mały udział terenów górskich. Ich krajobraz jest jednak także urozmaicony licznymi wzniesieniami. Na Fuerteventura najwyższym szczytem jest Pico de la Zarza o wysokości 812 m n.p.m., a na Lanzarote najwyższy szczyt – Peñas del Chache ma 670 m n.p.m.

Wyspy mają umiarkowanie rozwiniętą linię brzegową. Wszystkie wyspy cechują wieloma niewielkimi zatoczkami i przybrzeżnymi skałami. Wybrzeże jest przeważnie skaliste, zarówno niskie, jak i wysokie. W wielu miejscach jak np. na La Palma zbocza gór schodzą do samego morza. Znajdują się tu także odcinki z piaszczystymi plażami, współcześnie z zagospodarowaniem turystycznym.

Skaliste wybrzeże, w oddali plaża

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Wyspy Kanaryjskie, pomimo iż leżą na Oceanie Atlantyckim, to cechują się suchym klimatem. Wyspy leżą w strefie klimatu zwrotnikowego, który ochładzany jest przez zimny Prąd Kanaryjski. Prąd ten, jak również atlantycki Wyż Azorski są głównymi czynnikami decydującymi o suchości klimatu. Na wyspach, gdzie znajdują się wysokie góry występuje piętrowość klimatyczna.

Temperatury swoim przebiegiem rocznym, bardziej nadają wyspom podzwrotnikowy i łagodny zarazem charakter. Średnie wartości zimą wynoszą 17–18 °C, zaś latem średnie temperatury wynoszą 23–24 °C, gdzie lipiec i sierpień są miesiącami najcieplejszymi. Brak wartości ekstremalnych spowodowany jest wpływem prądów morskich. Na wyspach nie ma upałów, w ciągu dnia latem temperatury sięgają 27–29 °C, rzadko przekraczając wartość 30 °C. W wyższych partiach gór temperatury są niższe.

Opady atmosferyczne są niezwykle niskie, szczególnie na wybrzeżach. Średnia roczna wynosi 200 mm, jedynie w górach, w głębi lądu są one wyższe. Przez całe lato deszcz nie pada w ogóle, a największe opady występują zimą i na początku wiosny. W żadnym miesiącu wartość ta nie przekracza 40 mm. Wyspy cechują się dużym nasłonecznieniem, co jest związane z obecnością Wyżu Azorskiego.

Krajobraz górzystego interioru – w oddali – Pico de Teide

Wody[edytuj | edytuj kod]

Na wyspach istnieje sieć krótkich rzek okresowych, mających górski charakter. Cieki spływają z górzystego wnętrza wysp. Rzeki wysychają w okresie letnim. Najsłabiej rozwinięta jest sieć rzeczna na Lanzarote, najlepiej rozwinięta na Gran Canaria i na Teneryfie.

Kanaryjska drecena - smocze drzewo

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Roślinność Wysp Kanaryjskich pod względem bujności jest uboga co wiąże się niedoborem opadów. Zagęszczenie roślinności widoczne jest w głębi wysp, gdzie występują obszary górskiej powyżej 700–800 m n.p.m. Jeśli chodzi o gatunkowość, to szata roślinna cechuje się niezwykłym bogactwem. Na wyspach rośnie ponad 1 000 gatunków endemicznych. Do endemitów należą m.in. drzewiaste formy draceny – smokowca. Na Wyspach Kanaryjskich występuje roślinność zarówno ta zwrotnikowa – sucholubna, jak i podzwrotnikowa. Ta ostania typowa jest dla obszarów o bardziej obfitych opadach. Na wyspach rosną dęby korkowe, palmy, w górach występują lasy wawrzynowe. Na dużych wysokościach rosną także takie gatunki jak mirt, sosna kanaryjska, która jest przystosowana do suchych warunków i ostrokrzewy. Fuerteventura, Lanzarote i południowa część Gran Canarii wyraźnie odcinają się od pozostałych wysp. Ich roślinność jest półpustynna, a dominują w niej słonorośla, palmy kanaryjskie i inne niewielkie krzewy.

Na wyspach występują gatunki zwierząt endemicznych. Wśród około 200 gatunków ptaków zarówno morskich jak i lądowych jest kanarek szarobrązowy. Do innych ptaków należą m.in. dwie odmiany dużych gołębi – rabiche i turqué. Niektóre ptaki występują wyłącznie na Lanzarote. Liczne są gady, głównie jaszczurki do których należy lagarto del Salmor, która jest to bardzo prymitywnym gatunkiem, spotykanym wyłącznie na Hierro. W wodach wybrzeża Wysp Kanaryjskich żyje 350 gatunków ryb (w tym pięć występujących wyłącznie w tym regionie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Geograficzna Świata: Afryka. Wydawnictwo OPRES Kraków 1997 ISBN 83-85909-21-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]