Geografia Wyspy Man

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mapa topograficzna wyspy Man

Wyspa Man jest niewielkim obszarem lądowym położonym na środku Morza Irlandzkiego. Man, posiadający status dependencji Korony brytyjskiej, jest wyspą stosunkowo nizinną o łagodnym, morskim klimacie. Wyspa jest licznie odwiedzana przez turystów.

Powierzchnia, położenie i skrajne punkty[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia – 572 km²

Położenie – wyspa leży mniej więcej w centralnej części Morza Irlandzkiego, od północnej i wschodniej strony otacza ją obszar Wielkiej Brytanii. Do jej północnych wybrzeży, wyspa ma prawie 30 km, zaś do zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii – 56 km Od Irlandii leżącej na zachodzie, dzieli ją dystans około 55 km.

Centralny punkt wyspy leży na 54°13'N i 4°31'W. Wyspa o podłużnym kształcie ciągnie się na długości 52 km, a jej szerokość maksymalna wynosi 22 km.

Linia brzegowa – 113 km

Zdjęcie satelitarne wyspy

Ukształtowanie poziome i pionowe[edytuj | edytuj kod]

Wyspa Man ma słabo rozwiniętą linię brzegową, urozmaica ją jedynie grupa łagodnych zatok na wschodnim brzegu. Na zachodnim brzegu wybrzeże na sporej długości jest wyrównane. Wybrzeże przeważnie klifowe, niezbyt wysokie klify rzędu 10-30 m ciągną się niemal na całej długości wschodniego wybrzeża. Na zachodniej stronie wyspy, a także na północnej przeważają niskie plaże, pokryte żwirem. Południowa część zachodniego wybrzeża jest klifowa. Na obecny kształt wybrzeża wyspy ma wpływ nieustanne działanie wód morskich.

Man jest fragmentem masywu kaledońskiego, który budują stare zmetamorfizowane skały. Obecny kształt rzeźby wyspy jest wynikiem działań jakie miały miejsce podczas ostatnich zlodowaceń plejstoceńskich. Toteż krajobraz wyspy jest dokładnym odzwierciedleniem niedawnych procesów formowania się powierzchni wyspy. Wyspa Man jest obszarem w większości nizinnym, którego średnia wysokość wynosi 200 m n.p.m. Obszar wyspy usiany jest mniejszymi i większymi wzgórzami będącymi efektem cofania się lądolodu. Wyspę można podzielić na dwie strefy: wyżynną na północy i nizinną na południu, dodatkowo centralna część wyspy jest niżej położona w stosunku do części południowej. Północna część wyspy to obszar wzgórz i zagłębień o średniej wysokości 300-500 m n.p.m. Tam też znajduje się najwyższy szczyt wyspy – Snaefell o wysokości 620 m n.p.m. Region na południu choć zaliczany do nizin, jest także usiany wzgórzami, przez co bardziej przypomina wyżynę niż nizinę, mimo iż teren tylko w kilku miejscach przekracza wartość 300 m n.p.m. Północny kraniec wyspy jest wybitnie nizinny i płaski.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Wyspa Man leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego o morskiej, łagodnej odmianie. Wpływ na klimat ma nie tylko obecność morza i bliskość Oceanu Atlantyckiego, ale i działanie ciepłego prądu morskiego jakim jest Golfsztrom. Toteż wyspa cechuje się nadzwyczaj łagodnymi zimami i niezbyt ciepłymi latami. Obszar wyspy praktycznie przez cały rok znajduje się pod wpływem polarnomorskich mas powietrza.

Temperatury zimą rzadko spadają poniżej zera. Średnie wartości wynoszą około 5–6 °C, zaś latem jedynie 12–13 °C. Amplitudy dobowe są niewielkie i prawie w ogóle nie notuje się wartości ekstremalnych. Wyjątek może stanowić fakt, gdy wyspa dostaje się pod silny wpływ Wyżu Azorskiego. Maksimum letnie to 28 °C.

Opady są dość wysokie. Tereny niskopołożone otrzymują średnio 800 mm w ciągu roku, zaś na górze Snaefell wartości roczne sięgają 1900 mm. Opady niemal wyłącznie występują w postaci deszczu, nie ma też wyraźnej pory o zmniejszonych wartościach opadowych. Wyspa cechuje się dużym poziomem zachmurzenia.

Krajobraz wyspy

Wody[edytuj | edytuj kod]

Wyspa posiada sieć niewielkich rzek i strumieni, cieki te nie są żeglowne. Na obszarze wyspy znajduje się też kilka niewielkich jezior polodowcowych.

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Szata roślinna została mocno przeobrażona. Ponad połowę powierzchni wyspy zajmują tereny rolnicze. Naturalną formacją roślinną wyspy są wrzosowiska i inne formacje bezleśne, gdzie miejscami występuje roślinność krzaczasta. Obecnie wrzosowiska zajmują 1/3 powierzchni wyspy. Występują niewielkie kompleksy leśne, składające się w większości z drzew liściastych.

Świat zwierząt należy do Regionu Europejskiego. Na wyspie nie występują duże ssaki. Liczne jest jedynie ptactwo, głównie morskie. Ptaki morskie zamieszkują głównie obszary w obrębie klifów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]