Geografia Zambii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa Zambii

Zambia – państwo śródlądowe, położone w Afryce Południowej. Całkowita powierzchnia kraju wynosi 752 614 km², z czego 11 890 km² to woda.

Geografia polityczna[edytuj | edytuj kod]

Granice[edytuj | edytuj kod]

Całkowita długość granic wynosi 5664 km, z czego na poszczególne kraje przypada:

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Terytorium Zambii jest podzielone na 9 prowincji (w nawiasach stolice prowincji):

Budowa geologiczna i rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Mapa topograficzna Zambii
Zdjęcie satelitarne Zambii

Obszar Zambii obejmuje lekko pofałdowany krystaliczny płaskowyż (1000-1400 m n.p.m.), który stanowi znaczną część lewobrzeżnego dorzecza Zambezi. Na południu znajduje się rozległa dolina Luangwy, z jednej strony ograniczona przez pasmo górskie Muczinga. Wyżyny w Zambii odznaczają się wyrównaną (dotyczy to równiny Kafue), lub lekko falistą rzeźbą, miejscami urozmaiconą ostańcami. Najniżej położonym punktem jest dolina rzeki Zambezi (329 m n.p.m.), natomiast najwyższy punkt to fragment równiny Nyika (2606 m n.p.m.)[1].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

W Zambii występuje klimat podrównikowy, suchy. Pora deszczowa trwa od listopada do kwietnia i charakteryzuje się wysokimi temperaturami i częstymi burzami. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 27 °C i 126 mm, w lipcu 22 °C i 7 mm.[1]

Największe opady zdarzają się na wyższych partiach płaskowyżu, szczególnie północna część kraju. Pas Miedzionośny otrzymuje rocznie do 1200 mm.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Około 77% powierzchni kraju należy do zlewiska Oceanu Indyjskiego, te obszary znajdują się w dorzeczu Zambezi. Przez północno-wschodnią część Zambii przepływają rzeki: Zambezi i Luapula, które będąc w dorzeczu rzeki Kongo, należą do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. W obniżeniach występujących na terenie płaskowyżu uformowały się jeziora: Mweru leżące na granicy z Demokratyczną Republiką Konga i Bangweulu, które jest otoczone rozległymi bagniskami. Jezioro to jest pochodzenia tektonicznego. Bangweulu leży w północnej Zambii na wysokości 1067 m n.p.m. Powierzchnia tego jeziora jest zmienna, zależy od pór (deszczowej i suchej).

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Większość terenów Zambii jest pokrytych mało urodzajnymi glebami. W zachodnie i w północno-wschodniej części kraju występuję gleby glejowe (glejsole). Na płaskowyżach zaś – gleby ferralitowe, lokalnie występują wertisole. Dolina rzeki Zambezi jest pokryta glebami aluwialnymi i płowymi (luwisole).

Struktura użytkowania gruntów[edytuj | edytuj kod]

Struktura użytkowania gruntów w Zambii w 1992 roku[2].

Użytkowanie gruntów
Rodzaj Procent powierzchni
lasy 38,6
łąki i pastwiska 40,4
użytki rolne i pod stałą uprawą 7,1
inne 13,9

W 1998 roku 460 km² powierzchni kraju było irygowane.

Bogactwa naturalne[edytuj | edytuj kod]

Zambia posiada zasoby:

Fragment lasu w Zambii

Flora[edytuj | edytuj kod]

Naturalną szatę roślinną dla większości kraju stanowi widny las tropikalny (miombo), którego drzewa zrzucają liście w porze suchej. Powierzchnia tych lasów kurczy się w wyniku rabunkowej gospodarki człowieka. W 1992 roku lasy te zajmowały około 39% powierzchni kraju. Na południu las przechodzi stopniowo w sawannę, która obejmuje cały południowy pas ciągnący się z zachodu na wschód. W dolinach rzek rośnie sawanna parkowa, w rejonie wspomnianych wyżej jezior – roślinność bagienna.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Świat zwierząt jest typowy dla obszarów sawannowych. Występują tam duże zwierzęta stadne, takie jak bawoły czy zebry, oraz mniejsi przedstawiciele ssaków, takich jak np. hieny. W Zambii występują także duże koty jak np. lwy. Nad rzekami bytują hipopotamy i krokodyle. Występuje wiele gatunków ptaków, zwłaszcza w lasach, które cechuje różnorodność gatunkowa małp, żyjących na drzewach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Geograficzna Świata: Afryka. Wydawnictwo OPRESS Kraków 1997 ISBN 83-85909-21-4

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zambia – WIEM, darmowa encyklopedia (pol.). [dostęp 10 czerwca 2009].
  2. Ewa Przymusińska, Joanna Vorrink: Aktualizacje encyklopedyczne: Kraje świata (część 2). Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 1995, s. 329. ISBN 83-86600-34-9.