Geografia turyzmu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Geografia turyzmu – dyscyplina geografii zajmująca się przyrodniczymi oraz antropogenicznymi uwarunkowaniami i następstwami ruchu turystycznego. Pojęcie Turyzm obejmuje całokształt zagadnień teoretycznych, geograficznych, gospodarczych, przyrodniczych, statystycznych, prawnych, kulturalnych, społecznych związanych z turystyką.

Przedmiot badań[edytuj | edytuj kod]

Geografia turyzmu zajmuje się badaniem czynników rozwoju, struktury oraz relacji przestrzennych zjawisk turystycznych oraz związanych z nimi procesów społeczno-gospodarczych i procesów przyrodniczych. Stara się określić wpływ środowiska przyrodniczego i środowiska społeczno-ekonomicznego na rozwój turystyki, a także wpływ turystyki na środowisko przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne. Jednymi z głównych problemów teoretyczno-metodologicznych geografii turyzmu są regionalizacja turystyczna oraz opracowanie jednolitej terminologii dotyczącej turystyki. W ramach badań z zakresu geografii turyzmu opracowywane są analizy rozwoju turystyki, słowniki turystyczne, monografie regionów turystycznych, przewodniki i informatory turystyczne.

Problematyka badawcza obejmuje zagadnienia związane z:

  • przestrzenią turystyczną,
  • przydatnością przestrzeni geograficznej dla turystyki,
  • ruchem turystycznym pojmowanym jako zjawisko społeczne,
  • ekonomicznymi aspektami turystyki,
  • relacjami pomiędzy turystyką a innymi funkcjami społeczno-gospodarczymi,
  • człowiekiem pojmowanym jako podmiot ruchu turystycznego.

Geografia turyzmu jako odrębna dyspcyplina powiązana jest z innymi dyscyplinami geografii, w szczególności z: geografią fizyczną, klimatologią, geografią usług, geografią transportu, geografią osadnictwa, geografią rolnictwa, geografią ludności, geografią religii itd.

Geografię turyzmu cechuje podejście kompleksowe, co odróżnia ją od innych nauk zajmujących się turystyką do których zalicza się: ekonomię, psychologię, socjologię, historię sztuki, etnografię, urbanistykę oraz ochronę przyrody.

Historia badań[edytuj | edytuj kod]

Badania zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy badaniami nad turystyką zajęto się w połowie XIX wieku. Dotyczyły one wówczas przede wszystkim miejscowości turystycznych, walorów klimatycznych i krajoznawczych oraz wykorzystania wód mineralnych. Termin geografia turyzmu (niem. Fremdenverkehrsgeographie) po raz pierwszy użyty został w 1905 roku przez J. Strandera.

W latach 20. badania prowadzono głównie we Francji i Włoszech, natomiast w latach 30. w Niemczech. W 1929 roku powstał w Berlinie Instytut Badawczy Turystyki działający do 1934 roku. Po zakończeniu II wojny śwaitowej geografia turyzmu najbardziej dynamicznie rozwijała się we Francji i Stanach Zjednoczonych, a od lat 70. również w Związku Radzieckim.

Badania w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce prekursorami badań geograficznych nad turystyką byli Stanisław Staszic, Wincenty Pol, Józef Dietl, Ludwik Zejszner, Eugeniusz Janota oraz Teofil Żebrawski. Zajmowali się przede wszystkim uwarunkowaniami rozwoju turystyki w polskich Karpatach.

W polskiej geografii terminu geografia turyzmu użył po raz pierwszy Stanisław Leszczycki w 1932 roku. W 1933 roku w Krakowie powstała Szkoła Hotelarska zorganizowana przez B. Macudzińskiego. Niedługo potem tego typu szkoły otwarto w Zakopanem i Warszawie. W 1936 roku Stanisław Leszczycki utworzył Studium Turyzmu przy Instytucie Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego działające do 1939 roku. W Studium prowadzono zajęcia dydaktyczne, wydawano Komunikaty Studium Turyzmu UJ, Prace Studium Turyzmu UJ oraz miesięcznik Turyzm Polski.

Po II wojnie światowej badania z zakresu geografii turyzmu długo nie były podejmowane. W 1951 roku w Instytucie Geografii Uniwersytetu Warszawskiego powołano Pracownię Geografii Turyzmu, natomiast w 1956 roku w Szkole Głównej Planowania i Statystyki utworzono Zakład Prawnych i Ekonomicznych Zagadnień Turystyki. Począwszy od lat 60. katedry turystyki zaczęto tworzyć na Akademiach Wychowania Fizycznego. Pierwszą w Polsce specjalizację na kierunku geografia z zakresu geografii turyzmu otwarto w 1977 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim, natomiast pierwszy kierunek w 1994 roku na Uniwersytecie Łódzkim.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kowalczyk A., 2001, Geografia turyzmu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ISBN 83-01-13047-4.
  2. Kurek W. (red.), 2007, Turystyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ISBN 978-83-01-15294-9.
  3. Warszyńska J., Jackowski A., 1978, Podstawy geografii turyzmu, PWN, Warszawa.