George Biddell Airy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
George Biddell Airy

Sir George Biddell Airy lub Airey (ur. 27 lipca 1801 w Alnwick, zm. 2 stycznia 1892 w Greenwich) – angielski astronom. Dwukrotnie uhonorowany Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (1833 i 1846). Odkrywca astygmatyzmu oka ludzkiego, funkcji cylindrycznych (tzw. Airy'ego; 1838). W 1854 udowodnił doświadczalnie zależność siły przyciągania ziemskiego od wysokości nad poziomem morza. Jako pierwszy zaobserwował krążki dyfrakcyjne, tzw. plamkę Airy'ego. Opracował również metodę wyznaczania paralaksy i apeksu Słońca. Publikował prace dotyczące astronomii teoretycznej i optyki astronomicznej.

Ukończył Trinity College w Cambridge, w 1823. W latach 1826-1835 profesor Uniwersytetu Cambridge. Od 1828, dyrektor tamtejszego obserwatorium astronomicznego.

W latach 1835-1881 pełnił funkcję siódmego Astronoma Królewskiego i dyrektora Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Greenwich. Zreorganizował obserwatorium w Greenwich, w którym na jego wniosek zainstalowano nową aparaturę. Ocalił przed zniszczeniem tysiące wyników obserwacji. Poprawił teorię ruchu orbitalnego Wenus i Księżyca, a w 1871 wykorzystał teleskop wypełniony wodą do sprawdzenia wpływu ruchu Ziemi na odchylenie światła. W 1838 zaprojektował system korekcyjny kompasu dla Królewskiej Marynarki Wojennej. W 1854 zmierzył grawitację za pomocą wahadła wprawionego w ruch na górze i na dole głębokiego szybu, co umożliwiło mu obliczenie gęstości Ziemi. Był jednym z pierwszych badaczy, którzy wysunęli (ok. 1855) hipotezę, że pod łańcuchami górskimi znajdują się struktury nasadowe o mniejszej gęstości, co jest konieczne do utrzymania równowagi izostatycznej.[1] Przewodniczył brytyjskiemu Royal Society w latach 18711873.

Przypisy

  1. Encyklopedia Britannica. Poznań: 2006, s. 9. ISBN 978-83-60563-25-0.