George Custer
| George Armstrong Custer | |
  |
|
 Podpułkownik armii stałej Generał dywizji ochotników |
|
| Data i miejsce urodzenia | 5 grudnia 1839 New Rumley |
| Data i miejsce śmierci | 25 czerwca 1876 nad Little Bighorn |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1861–1876 |
| Siły zbrojne |  US Army |
| Główne wojny i bitwy | Wojna secesyjna |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
George Armstrong Custer (ur. 5 grudnia 1839 w New Rumley w Ohio, USA, zm. 25 czerwca 1876 w bitwie nad Little Bighorn, Montana) – dowódca amerykański, podpułkownik armii stałej[1], generał brygady ochotników[2], absolwent akademii wojskowej West Point.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Był najstarszym z piątki dzieci farmera i kowala Henry’ego Emanuela Custera i Marii Ward Kirkpatrick – miał 3 braci i siostrę. Jego prapradziadek, Niemiec Arnold Kuster osiedlił się w Ameryce pod koniec XVII wieku. Matka Custera była potomkinią angielskich imigrantów z hrabstwa Durham.
W 1861 ukończył West Point. W czasie wojny secesyjnej był dowódcą jednej z brygad kawalerii wojsk Północy (Armii Potomacu). W wieku 23 lat mianowany do stopnia tymczasowego generała brygady ochotników.
W czasie wojny cieszył się ogromną popularnością na Północy, szczególnie wśród płci pięknej, która nazywała go pieszczotliwie „boy-general”. Był też jednym z niewielu dowódców kawalerii Północy, który potrafił wygrywać bitwy w polu. Po zakończeniu wojny wrócił do stopnia kapitana armii stałej (mimo wniosku przełożonych nie uzyskał generalskiego awansu w Regular Army), potem służył w randze podpułkownika, jako dowódca 7. Pułku Kawalerii na preriach Zachodu.
9 lutego 1864 ożenił się z Elizabeth Clift Bacon; nie mieli dzieci.
27 listopada 1868 Custer, jako porucznik, obok gen. Philipa Sheridana brał udział w masakrze nad Washita River, w czasie której zamordowano ok. 100 Czejenów.
Zginął w 1876 w bitwie z Dakotami, dowodzonymi przez Siedzącego Byka i Szalonego Konia, nad brzegami rzeki Little Bighorn.
Gdy do Waszyngtonu doszła wieść o jego śmierci w bitwie z powszechnie pogardzanymi Indianami, zrzucono nań całą winę za klęskę i śmierć żołnierzy, ale jednocześnie postanowiono wykorzystać śmierć popularnego oficera i wszystkich jego podkomendnych dla dokonania „ostatecznego rozwiązania” kwestii Indian.
Kontrowersje [edytuj]
Już po śmierci zyskał złą sławę jako bezlitosny i nienawistny wróg Indian, nie znający żadnych granic okrucieństwa, co też nie do końca było prawdą. Jego podwładni – oficerowie – uskarżali się, że wolał towarzystwo swoich indiańskich zwiadowców niż ich własne. Był bez wątpienia uważany za hulakę i postrzeleńca. Podobno często upijał się do nieprzytomności i podejmował niezbyt zrozumiałe, kontrowersyjne decyzje. Częściej niż w mundurze widywano go w żółtawej skórzanej kurtce z frędzlami, skąd kolejne przezwisko – Cavalier in Buckskin. Wsławił się polowaniami na bizony oraz przyjaźnią z Buffalo Billem i rosyjskim następcą tronu[3].
Od nazwiska generała Custera pochodzą między innymi nazwy sześciu hrabstw w Stanach Zjednoczonych oraz parku stanowego Custer w Dakocie Południowej.
Przypisy
- ↑ Tzw. Regular Army, czyli zawodowa armia USA czasu pokoju.
- ↑ W czasie wojny secesyjnej oficer mógł mieć jednocześnie kilka stopni: jeden w armii stałej, inny (zwykle wyższy) w formowanych wtedy jednostkach ochotniczych. Poza tym istniały jeszcze stopnie tymczasowe – w skrajnym przypadku dany oficer mógł mieć cztery stopnie: być np. porucznikiem armii stałej, tymczasowym kapitanem armii stałej, majorem ochotników i tymczasowym pułkownikiem ochotników. Była jeszcze możliwość posiadania stopnia „brevet”. Oznaczało to honorową godność w rodzaju fikcyjnego awansu. Oficer, który posiadał coś takiego, miał prawo do insygniów i tytulatury, ale na stanowisko służbowe i wysokość uposażenia to nie wpływało. Miało to jednak znaczenie w ustalaniu starszeństwa, dając np. spośród dwóch generałów brygady pierwszeństwo temu, który był „brevet major general”.
- ↑ Wszystkie przytoczone opinie za: R. Utley, s. 194-212.
Bibliografia [edytuj]
- Jay Monaghan: Custer: The Life of General George Armstrong Custer. Boston/Toronto: Little, Brown & Co., 1959.
- Robert M. Utley: Cavalier in Buckskin. University Oklahoma Press, 1988. ISBN 0806121505.
Linki zewnętrzne [edytuj]
