George Eliot

George Eliot
Imiona i nazwisko	Mary Ann Evans
Data i miejsce urodzenia	22 listopada 1819, South Farm Arbury, Warwickshire
Data i miejsce śmierci	22 grudnia 1880, Londyn
Multimedia w Wikimedia Commons
George Eliot w Wikicytatach

Grób pisarki w Highgate Cementary w Londynie.

George Eliot, właśc. Mary Ann Evans (ur. 22 listopada 1819 w South Farm Arbury w Warwickshire, zm. 22 grudnia 1880 w Londynie) – angielska pisarka należąca do czołowych twórców epoki wiktoriańskiej i pozytywizmu. Autorka siedmiu powieści, cechujących się realizmem i przenikliwością psychologiczną; ich akcja rozgrywa się w najczęściej prowincjonalnej Anglii. Pisała także wiersze i inne utwory.

W słowniku języka angielskiego Oxford English Dictionary jest najczęściej cytowaną kobietą-pisarką. Zaczerpnięto z jej utworów liczne przykłady ilustrujące zastosowanie angielskich słów.

Życie i twórczość

Wychowała się na prowincji w konwencjonalnej, konformistycznej i religijnej rodzinie w surowych zasadach protestantyzmu (później stała się zwolenniczką Augusta Comte'a, racjonalizmu i pozytywistycznego liberalizmu). Po śmierci matki przejęła na siebie prowadzenie domu, a w 1841 wyjechała z ojcem w okolice Coventry. Tam poznała filantropa i filozofa, Charlesa Braya (1811-84), i jego żonę. Zaczęła chodzic na spotkania pozbawionych uprzedzeń intelektualistów, które odbywały się w ich domu. Coraz silniejszy sceptycyzm religijny Mary Evans doprowadzał do konfliktów z jej rodziną, uczęszczała jednak do kościoła aż do śmierci ojca w 1849. Później wyjechała z Brayami do Szwajcarii, a następnie do Londynu, gdzie pracowała jako zastępca redaktora Westminster Review. Zamawiała i pisała artykuły przez 3 lata. Utrzymywała kontakty z Johnem Stuartem Millem i Herbertem Spencerem.

Posiadała samodzielne i wszechstronne wykształcenie. W 1851 poznała George'a Henry'ego Lewesa, krytyka i wydawcę, który nie czuł się szczęśliwie ze swoją żoną. Wywołali skandal obyczajowy, gdy w 1854 zamieszkali razem. Mniej więcej w tym czasie Evans postanowiła zostać pisarką. Lewes pomógł jej w wydaniu zbioru opowiadań Sceny z życia duchownych (1858) ukazujących życie bohaterów na tle historyczno-społecznych przemian, a towarzyszy temu wnikliwa obserwacja psychologiczna. Ten styl cechował później wszystkie dzieła pisarki. Pierwszą powieść, Adam Bede, opublikowała w 1859. Odniosła ona sukces.

Pisarka używała męskiego pseudonimu artystycznego, chcąc aby jej dzieła traktowano poważnie, jej samej nie uważano wyłącznie za autorkę romansów, i żeby oddzielić swoje skandalizujące życie prywatne od jej literatury.

Wybrana twórczość

Powieści

• 1859: Adam Bede (Adam Bede, wyd. pol. 1891)
• 1860: The Mill on the Floss (Młyn nad Flossą, wyd. pol. 1960)
• 1861: Silas Marner
• 1863: Romola
• 1866: Felix Holt, the Radical
• 1871-1872: Middlemarch (Miasteczko Middlemarch)
• 1876: Daniel Deronda

Poezje

• 1868: The Spanish Gypsy
• 1874: A Minor Prohpet
• 1879: A College Breakfast Party
• 1879: The death of Moses

Inne

• 1858: Scenes Of a Clerical Life (wyd. pol. Sceny z życia duchownych, 1892)
• 1874: The Legend of Jubal

Bibliografia

• http://portalwiedzy.onet.pl/61674,,,,eliot_george,haslo.html Hasło Eliot, George w Wiem, darmowej encyklopedii]
• Thimothy Perry, George Elliot [w:] 501 wielkich pisarzy pod red. Juliana Patricka, wyd. MWK, Warszawa, 2009, ISBN 978-83-61095-33-3, str. 173, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon, Julita Degórska, Małgorzata Koenig