George Hamilton-Gordon, 4. hrabia Aberdeen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
George Hamilton-Gordon
4. hrabia Aberdeen
George Hamilton-Gordon.jpg
George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen Signature.svg
Data i miejsce urodzenia 28 stycznia 1784
Edynburg
Data i miejsce śmierci 14 grudnia 1860
Londyn
Flaga Wielkiej Brytanii Premier Wielkiej Brytanii
Przynależność polityczna Peelite
Okres urzędowania od 19 grudnia 1852
do 30 stycznia 1855
Poprzednik Lord Derby
Następca Lord Palmerston
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

George Hamilton-Gordon, 4. hrabia Aberdeen KG, KT (ur. 28 stycznia 1784 w Edynburgu, zm. 14 grudnia 1860 w Londynie) – polityk brytyjski związany z umiarkowanym odłamem konserwatystów, najpierw minister spraw zagranicznych (lata 1828-1830 i 1841-1846) oraz minister wojny i kolonii (lata 1834-1835), a następnie premier Wielkiej Brytanii (lata 1852-1855).

Był przeciwnikiem polityki konfliktu z Rosją, jednak nie zdołał się przeciwstawić wybuchowi wojny na Krymie. Koalicja wigów i zwolenników Peela upadła z powodu nieudolności w prowadzeniu wojny na Krymie (1854-1856), zaś Aberdeen musiał podać się do dymisji.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był najstarszym synem George'a Gordona, lorda Haddo (najstarszego syna 3. hrabiego Aberdeen), i Charlotte Baird, córki Williama Bairda. Lord Haddo zmarł w 1791 r., a lady Haddo w 1795 r. George został po śmierci ojca dziedzicem tytułu hrabiego Aberdeen z tytułem "lorda Haddo". Wychowywał go Henry Dundas, 1. wicehrabia Melville. Wykształcenie odebrał w Harrow School oraz w St John's College na Uniwersytecie Cambridge. W 1804 r. uzyskał tytuł magistra sztuk.

Po śmierci dziadka w 1801 r. odziedziczył tytuł 4. hrabiego Aberdeen. Następnie wyjechał w podróż po Europie. Po powrocie do Wielkiej Brytanii ufundował Athenian Society. W grudniu 1805 r. został parem-reprezentantem Szkocji w brytyjskiej Izbie Lordów. W 1808 r. został kawalerem Orderu Ostu.

W 1812 r. Aberdeen rozpoczął pracę w Służbie Dyplomatycznej. W latach 1813-1814 był ambasadorem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym w Austrii. W październiku 1813 r. podpisał brytyjsko-austriacki traktat w Töplitz. W lutym 1814 r. był brytyjskim delegatem na Kongresie w Chatillon oraz na negocjacjach, którego doprowadziły w maju 1814 r. do podpisania Traktatu Paryskiego.

Po powrocie do Wielkiej Brytanii został kreowany parem Zjednoczonego Królestwa jako wicehrabia Gordon. Został również członkiem Tajnej Rady. Jednak przez następne lata Aberdeen nie brał aktywnego udziału w życiu politycznym Wielkiej Brytanii.

Dopiero w 1828 r. został Kanclerzem Księstwa Lancaster w gabinecie Wellingtona. W latach 1828-1830 był ministrem spraw zagranicznych. W latach 1834-1835 był ministrem wojny i kolonii, a w latach 1841-1846 ponownie kierował Foreign Office. W tym drugim okresie rozwiązał spory graniczne ze Stanami Zjednoczonymi podpisując traktat Webstera-Ashburtona (1842) i traktat oregoński (1846). Z sukcesem dążył do poprawy stosunków z Francją.

Po rozłamie w Partii Konserwatywnej na tle zniesienia ustaw zbożowych Aberdeen odszedł z partii wraz z premierem Peelem i stał się członkiem stronnictwa "Peelites". Po śmierci Peela w 1850 r. stanął na czele tego stronnictwa.

W grudniu 1852 r. Aberdeen stanął na czele rządu koalicyjnego składającego się z Peelites i wigów. Za jego urzędowania doszło do zaangażowania Wielkiej Brytanii w wojnę krymską. Aberdeen zrezygnował ze stanowiska w styczniu 1855 r. na skutek niepowodzeń wojennych. W lutym 1855 r. otrzymał Order Podwiązki.

Zmarł w 1860 r. i został pochowany w Stanmore.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

28 lipca 1805 r. w Bentley Prior w Londynie poślubił słynną z urody lady Catherine Elizabeth Hamilton (10 stycznia 1784 - 29 lutego 1812), córkę Johna Hamiltona, 1. markiza Abercorn, i Catherine Copley, córki sir Josepha Copleya, 1. baroneta. Małżeństwo to było szczęśliwe, a George darzył żonę głębokim uczuciem. Nigdy nie doszedł do siebie po jej śmierci. George i Catherine mieli razem syna i trzy córki. Wszystkie dzieci zmarły w dzieciństwie.

8 lipca 1815 r. poślubił szwagierkę swojej pierwszej żony, Harriet Hamilton z domu Douglas (8 czerwca 1792 - 26 sierpnia 1833), wdowę po lordzie Hamiltonie, córkę Johna Douglasa i lady Frances Lascelles, córki 1. hrabiego Harewood. Małżeństwo to nie było szczęśliwe. Aberdeen wyraził się pewnego razu o żonie, że jest ona "z całą pewnością jedna z najgłupszych osób jakie kiedykolwiek spotkałem" (certainly one of the most stupid persons I ever met with). George i Harriet mieli razem czterech synów i córkę:

Gabinet lorda Aberdeena, grudzień 1852 - styczeń 1855[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Rząd lorda Aberdeen.

Zmiany

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
George Gordon, 3. hrabia Aberdeen
Hrabia Aberdeen
1801-1860
Następca
George Hamilton-Gordon, 5. hrabia Aberdeen
Poprzednik
Benjamin Bathurst
Cesarstwo Austrii Brytyjski ambasador w Austrii
1813-1814
Cesarstwo Austrii Następca
Charles Stewart, 1. baron Stewart of Stewart's Court