George Wallace

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy amerykańskiego polityka. Zobacz też: film biograficzny o George'u Wallasie.
George Wallace
Wallacenasa-drop.gif
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1919
Clio, Alabama
Data i miejsce śmierci 13 września 1998
Montgomery
50. Gubernator stanu Alabama
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 14 stycznia 1963
do 16 stycznia 1967
Poprzednik John Patterson
Następca Lurleen Wallace
53. Gubernator stanu Alabama
Okres urzędowania od 18 stycznia 1971
do 15 stycznia 1979
Poprzednik Albert Brewer
Następca Fob James
56. Gubernator stanu Alabama
Okres urzędowania od 17 stycznia 1983
do 19 stycznia 1987
Poprzednik Fob James
Następca Guy Hunt
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

George Corley Wallace (ur. 25 sierpnia 1919, zm. 13 września 1998) – amerykański polityk, czterokrotny gubernator południowego stanu Alabama, a także czterokrotny kandydat na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych (w 1964, 1972 i 1976 jako kandydat Partii Demokratycznej oraz w 1968 jako kandydat Amerykańskiej Partii Niezależnych). W latach 60. i później był ważną figurą na amerykańskiej scenie politycznej.

Wallace pochodził z okręgu Barbour w południowo-zachodniej Alabamie. Był trzykrotnie żonaty, ze swą pierwszą żoną Lurleen Wallace miał czwórkę dzieci. W czasie II wojny światowej służył w lotnictwie.

Karierę polityczną rozpoczął w 1946, kiedy został wybrany posłem do izby niższej legislatury stanu Alabama. W 1948 był delegatem na konwencję wyborczą partii demokratycznej. Stanął wtedy w opozycji do kandydata właściwej organizacji partyjnej, ówczesnego prezydenta Harry'ego Trumana i wraz z grupą południowych demokratów, poparł gubernatora Karoliny Południowej Stroma Thurmonda (późniejszego wieloletniego przewodniczącego pro tempore Senatu Stanów Zjednoczonych). Warto odnotować, że Truman mimo odmówienia mu poparcia tak ze strony konserwatywnego, jak i liberalnego skrzydła partii, wygrał wybory.

W 1958 daremnie starał się o nominację alabamskiej organizacji demokratów na gubernatora, pokonany w prawyborach przez przyszłego gubernatora Johna Pattersona. W 1962 ponowił próbę, uzyskał nominacje i wygrał w tym zdominowanym ówcześnie przez demokratów stanie.

Jako gubernator reprezentował tendencje konserwatywne i rasistowskie, stał w wyraźnej opozycji wobec ówczesnego liberalnego kierownictwa partii i prezydentów Kennedy'ego i Johnsona. W 1963 osobiście zagrodził drogę dwojgu Murzynom, którzy chcieli się zapisać do stanowego college'u. Dopiero stanowcza interwencja rządu federalnego zmusiła go do ustąpienia. Zasłynął z zaciekłej obrony segregacji rasowej, brutalnego rozpędzania pokojowych demonstracji murzyńskich (dlatego zyskał poparcie Zjednoczonych Klanów Ameryki). W 1964 bezskutecznie usiłował uzyskać nominację swojej partii na prezydenta. Nominację tę bez trudu zdobył wówczas prezydent Lyndon Johnson.

W wyborczym roku 1966 Wallace musiał uwzględnić zakaz stanowej konstytucji sprawowania funkcji gubernatora dwie kadencję z rzędu. Kiedy nie udało mu się zmienić tego przepisu, wystawił kandydaturę swojej chorej na raka żony Lurleen i po jej zwycięstwie nadal rządził stanem.

W 1968 ponownie kandydował na prezydenta, tym razem jako kandydat niezależny. W wyborach listopadowych uzyskał ponad 9 milionów głosów i zwyciężył w kilku stanach południowych, zdobywając w Kolegium Elektorów 46 głosów. Było to jednak za mało, aby – jak liczył – uniemożliwić wybór prezydenta i przenieść głosowanie do Kongresu (jeśli żaden z kandydatów na prezydenta nie uzyska ponad połowy głosów w Kolegium Elektorskim, o wyborze prezydenta decyduje Izba Reprezentantów, a wiceprezydenta Senat), gdzie mógłby stać się "języczkiem u wagi". Wówczas jego kandydatem na wiceprezydenta był emerytowany generał Curtis LeMay, pod którego dowództwem służył Wallace w czasie wojny.

Wallace bez powodzenia ubiegał się o zdobycie nominacji w latach 1972 i 1976. W czasie jednego z wieców wyborczych w kampanii 1972 niejaki Arthur Bremer dokonał na niego nieudanego zamachu, w wyniku którego Wallace został sparaliżowany do końca życia i musiał poruszać się na wózku inwalidzkim.

Wallace pełnił też funkcję gubernatora Alabamy w latach 1971-1979 (dwie kadencje) i 1983-1987. W czasie ostatniej kadencji porzucił stanowisko rasistowskie i przeszedł na pozycje bardziej liberalne, zjednując sobie nawet pewien odsetek wyborców murzyńskich. Prezydent Jimmy Carter stawiał go często jako wzór zmiany sposobu myślenia.

Wallace zmarł 13 września 1998 w stolicy stanu Montgomery.

Także w Polsce wyświetlano film biograficzny George Wallace, opowiadający o życiu gubernatora. Drugą żonę Wallace'a grała w nim Angelina Jolie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
John Patterson
Gubernator Alabamy
1963-1967
Następca
Lurleen Wallace
Poprzednik
Partia założona
Kandydat Amerykańskiej Partii Niezależnych na Prezydenta
1968 (3 miejsce)
Następca
John G. Schmitz
Poprzednik
Albert Brewer
Gubernator Alabamy
1971-1972
Następca
Jere Beasley
Poprzednik
Jere Beasley
Gubernator Alabamy
1972-1979
Następca
Fob James
Poprzednik
Fob James
Gubernator Alabamy
1983-1987
Następca
Harold Guy Hunt