George Wallace
| George Wallace | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 25 sierpnia 1919 Clio, Alabama |
| Data i miejsce śmierci | 13 września 1998 Montgomery |
| 50. Gubernator stanu Alabama | |
| Przynależność polityczna | Partia Demokratyczna |
| Okres urzędowania | od 14 stycznia 1963 do 16 stycznia 1967 |
| Poprzednik | John Patterson |
| Następca | Lurleen Wallace |
| 53. Gubernator stanu Alabama | |
| Okres urzędowania | od 18 stycznia 1971 do 15 stycznia 1979 |
| Poprzednik | Albert Brewer |
| Następca | Fob James |
| 56. Gubernator stanu Alabama | |
| Okres urzędowania | od 17 stycznia 1983 do 19 stycznia 1987 |
| Poprzednik | Fob James |
| Następca | Guy Hunt |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
George Corley Wallace (ur. 25 sierpnia 1919, zm. 13 września 1998) – amerykański polityk, czterokrotny gubernator południowego stanu Alabama, a także czterokrotny kandydat na urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych (w 1964, 1972 i 1976 jako kandydat Partii Demokratycznej oraz w 1968 jako kandydat Amerykańskiej Partii Niezależnych). W latach 60. i później był ważną figurą na amerykańskiej scenie politycznej.
Wallace pochodził z okręgu Barbour w południowo-zachodniej Alabamie. Był trzykrotnie żonaty, ze swą pierwszą żoną Lurleen Wallace miał czwórkę dzieci. W czasie II wojny światowej służył w lotnictwie.
Karierę polityczną rozpoczął w 1946, kiedy został wybrany posłem do izby niższej legislatury stanu Alabama. W 1948 był delegatem na konwencję wyborczą partii demokratycznej. Stanął wtedy w opozycji do kandydata właściwej organizacji partyjnej, ówczesnego prezydenta Harry'ego Trumana i wraz z grupą południowych demokratów, poparł gubernatora Karoliny Południowej Stroma Thurmonda (późniejszego wieloletniego przewodniczącego pro tempore Senatu Stanów Zjednoczonych). Warto odnotować, że Truman mimo odmówienia mu poparcia tak ze strony konserwatywnego, jak i liberalnego skrzydła partii, wygrał wybory.
W 1958 daremnie starał się o nominację alabamskiej organizacji demokratów na gubernatora, pokonany w prawyborach przez przyszłego gubernatora Johna Pattersona. W 1962 ponowił próbę, uzyskał nominacje i wygrał w tym zdominowanym ówcześnie przez demokratów stanie.
Jako gubernator reprezentował tendencje konserwatywne i rasistowskie, stał w wyraźnej opozycji wobec ówczesnego liberalnego kierownictwa partii i prezydentów Kennedy'ego i Johnsona. W 1963 osobiście zagrodził drogę dwojgu Murzynom, którzy chcieli się zapisać do stanowego college'u. Dopiero stanowcza interwencja rządu federalnego zmusiła go do ustąpienia. Zasłynął z zaciekłej obrony segregacji rasowej, brutalnego rozpędzania pokojowych demonstracji murzyńskich (dlatego zyskał poparcie Zjednoczonych Klanów Ameryki). W 1964 bezskutecznie usiłował uzyskać nominację swojej partii na prezydenta. Nominację tę bez trudu zdobył wówczas prezydent Lyndon Johnson.
W wyborczym roku 1966 Wallace musiał uwzględnić zakaz stanowej konstytucji sprawowania funkcji gubernatora dwie kadencję z rzędu. Kiedy nie udało mu się zmienić tego przepisu, wystawił kandydaturę swojej chorej na raka żony Lurleen i po jej zwycięstwie nadal rządził stanem.
W 1968 ponownie kandydował na prezydenta, tym razem jako kandydat niezależny. W wyborach listopadowych uzyskał ponad 9 milionów głosów i zwyciężył w kilku stanach południowych, zdobywając w Kolegium Elektorów 46 głosów. Było to jednak za mało, aby – jak liczył – uniemożliwić wybór prezydenta i przenieść głosowanie do Kongresu (jeśli żaden z kandydatów na prezydenta nie uzyska ponad połowy głosów w Kolegium Elektorskim, o wyborze prezydenta decyduje Izba Reprezentantów, a wiceprezydenta Senat), gdzie mógłby stać się "języczkiem u wagi". Wówczas jego kandydatem na wiceprezydenta był emerytowany generał Curtis LeMay, pod którego dowództwem służył Wallace w czasie wojny.
Wallace bez powodzenia ubiegał się o zdobycie nominacji w latach 1972 i 1976. W czasie jednego z wieców wyborczych w kampanii 1972 niejaki Arthur Bremer dokonał na niego nieudanego zamachu, w wyniku którego Wallace został sparaliżowany do końca życia i musiał poruszać się na wózku inwalidzkim.
Wallace pełnił też funkcję gubernatora Alabamy w latach 1971-1979 (dwie kadencje) i 1983-1987. W czasie ostatniej kadencji porzucił stanowisko rasistowskie i przeszedł na pozycje bardziej liberalne, zjednując sobie nawet pewien odsetek wyborców murzyńskich. Prezydent Jimmy Carter stawiał go często jako wzór zmiany sposobu myślenia.
Wallace zmarł 13 września 1998 w stolicy stanu Montgomery.
Także w Polsce wyświetlano film biograficzny George Wallace, opowiadający o życiu gubernatora. Drugą żonę Wallace'a grała w nim Angelina Jolie.
Linki zewnętrzne[edytuj]
| Poprzednik John Patterson |
Gubernator Alabamy 1963-1967 |
Następca Lurleen Wallace |
| Poprzednik Partia założona |
Kandydat Amerykańskiej Partii Niezależnych na Prezydenta 1968 (3 miejsce) |
Następca John G. Schmitz |
| Poprzednik Albert Brewer |
Gubernator Alabamy 1971-1972 |
Następca Jere Beasley |
| Poprzednik Jere Beasley |
Gubernator Alabamy 1972-1979 |
Następca Fob James |
| Poprzednik Fob James |
Gubernator Alabamy 1983-1987 |
Następca Harold Guy Hunt |
