Gerobatrachus
| Gerobatrachus | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | płazy |
| Rząd | temnospondyle |
| Rodzina | Amphibamidae |
| Rodzaj | Gerobatrachus Anderson et al., 2008 |
| Gatunki | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Gerobatrachus – rodzaj temnospondyla z rodziny Amphibamidae żyjącego we wczesnym permie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Został opisany w oparciu o niemal kompletny szkielet (USNM 489135) pochodzący z datowanych na wczesny perm osadów grupy Clear Fork w Teksasie. Nazwa rodzajowa Gerobatrachus pochodzi od greckich słów geros („starsza”) oraz batrachus („żaba”), zaś epitet gatunkowy gatunku typowego, hottoni, honoruje Nicholasa Hottona – paleontologa z Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie. Gerobatrachus wykazuje wiele cech typowych zarówno dla płazów bezogonowych, jak i ogoniastych; nie jest jednak pewne, czy dowodzi to, iż jest on taksonem bliskim rozejścia się linii ewolucyjnej Batrachia na Anura i Caudata[1], czy też podobieństwa te są jedynie przejawem konwergencji[2].
Według autorów jego opisu Gerobatrachus miał basale commune (połączone pierwsza i druga dalsze kości stępu) – cechę stwierdzoną wcześniej jedynie u przedstawicieli grupy koronnej płazów ogoniastych[1]; z tą interpretacją nie zgadzają się jednak Marjanović i Laurin (2008), zdaniem których kości uznanej przez Andersona i współpracowników za basale commune nie można jednoznacznie zidentyfikować do czasu odkrycia kompletnego stępu Gerobatrachus[2]. Ze skaczącymi i Caudata przednio-tylno zredukowany lemiesz. Również budowa podniebienia i czaszki wykazuje cechy wspólne z analogicznymi występującymi u innych temnospondyli, płazów ogoniastych i bezogonowych. W kości przedszczękowej znajdowało się co najmniej 21 niewielkich, szypułkowatych zębów. Liczba kręgów przedkrzyżowych, wynosząca u Gerobatrachus 17, jest pośrednia pomiędzy liczbą występującą u zaawansowanych przedstawicieli Amphibamidae (około 21) oraz przedstawicieli Salientia, takich jak Triadobatrachus (14) oraz płazów ogoniastych Karaurus i Chunerpeton (14–15). Dzięki szerokiej czaszce, znacząco powiększonym otworom w podniebieniu oraz skróceniu kręgosłupa i ogona Gerobatrachus przypomina paleozoicznych przedstawicieli Batrachia. Holotyp Gerobatrachus hottoni mierzy 110 mm długości[1].
Według przeprowadzonej przez Andersona i współpracowników analizy filogenetycznej Gerobatrachus jest taksonem siostrzanym Batrachia, a rodzaje Doleserpeton, Amphibamus i Platyrhinops sukcesywnie odleglejszymi grupami zewnętrznymi; analiza ta sugeruje też, że tradycyjnie wyróżniany takson Lissamphibia obejmujący Batrachia i płazy beznogie jest difiletyczny, przy czym Batrachia miały należeć do temnospondyli, a płazy beznogie - do lepospondyli. Moment rozejścia się linii ewolucyjnej Batrachia na płazy bezogonowe i ogoniaste szacowano na późny karbon, jednak odkrycie łączącego w sobie cechy przedstawicieli obu tych grup Gerobatrachus sugeruje, że podział ten nastąpił znacznie później – Anderson i współpracownicy szacują go na środkowy perm, około 270–260 mln lat temu[1] Z kolei według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Marjanovića i Laurina (2008) Lissamphibia są monofiletyczne i należą do lepospondyli, natomiast Gerobatrachus należał do temnospondyli i tym samym nie był bliżej spokrewniony z Batrachia; wg autorów Gerobatrachus był taksonem siostrzanym do rodzaju Doleserpeton lub do rodzaju Amphibamus[2].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Jason S. Anderson, Robert R. Reisz, Diane Scott, Nadia B. Fröbisch i Stuart S. Sumida. A stem batrachian from the Early Permian of Texas and the origin of frogs and salamanders. „Nature”. 453, s. 515–518, 2008. doi:10.1038/nature06865 (ang.).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 David Marjanović, Michel Laurin. A reevaluation of the evidence supporting an unorthodox hypothesis on the origin of extant amphibians. „Contributions to Zoology”. 77 (3), s. 149-199, 2008 (ang.).
