Gibelini i Gwelfowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gibelini)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gibelini i Gwelfowie – stronnictwa polityczne rywalizujące we Włoszech między XII a XIII wiekiem, głównie w okresie zmagań cesarza Fryderyka II z papiestwem.

Nazwa Gwelfowie wywodzi się od włoskiej formy nazwiska popieranych przez nich książąt bawarskich Welf. Welfowie współpracowali z Państwem Kościelnym w walce przeciwko Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu, a od XIII wieku byli przeciwnikami władzy cesarskiej we Włoszech.

Gibelini (lub Gibelinowie, z wł. Ghibellino) byli stronnikami władzy cesarskiej we Włoszech. W pewnym okresie zdołali zdominować część miast włoskich. Nazwa stronnictwa pochodzi od nazwy wirtemberskiego miasta Waiblingen i zarazem zawołania bojowego Hohenstaufów.

Oba stronnictwa nękane były wewnętrznymi sporami, co prowadziło niekiedy do zatarcia głównej linii podziału. Np. we Florencji w pocz. XIV w. stronnictwo Gwelfów podzieliło się na białych gwelfów – zwolenników ugody z cesarzem, i czarnych – radykalnie antycesarskie. Nazwy stronnictw i podziały przetrwały czasy zasadniczej przyczyny sporów i były w użyciu także po upadku dynastii Hohenstaufów.

Przynależność do stronnictw znalazła swoje odzwierciedlenie w heraldyce włoskiej. Rody i niekiedy miasta należące do partii Gibelinów umieszczały w głowicy tarczy herbowej czarnego cesarskiego orła, dwu lub jednogłowego, w złotym polu (wł. Capo dell`Imperio), a zwolennicy Gwelfów, w błękitnym polu głowicy sadowiły czerwony kołnierz turniejowy ponad trzema złotymi liliami (wł. Capo d`Angio), niekiedy stosowano same tylko trzy złote lilie.

herb zwolenników Gibelinów (rodzina Pio)

Miasta Gibelinów[edytuj | edytuj kod]

herb zwolenników Gwelfów (rodzina Roberti)

Miasta Gwelfów[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Historia powszechna: Średniowiecze. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978.
  • Jean Carpentier, François Lebrun (red.): Historia świata śródziemnomorskiego. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2003. ISBN 83-04-04647-4.