Gielniów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gielniów
Herb
Herb Gielniowa
Gielniów
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat przysuski
Gmina Gielniów
Wysokość 209 m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 1100
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 26-434
Tablice rejestracyjne WPY
SIMC 0618817
Położenie na mapie gminy Gielniów
Mapa lokalizacyjna gminy Gielniów
Gielniów
Gielniów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gielniów
Gielniów
Ziemia 51°24′01″N 20°28′36″E/51,400278 20,476667Na mapach: 51°24′01″N 20°28′36″E/51,400278 20,476667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gielniówwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Gielniów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Gielniów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Gielniów powstało w roku 1455, przy szlaku handlowym biegnącym z Radomia do Piotrkowa Trybunalskiego. Jego założycielem był Tomasz Mszczuj z Brzezinek. W połowie XIV wieku Gielniów liczył zaledwie 96 osób, w XVII wieku 121 mieszkańców, a w początkach XIX wieku były tu 72 domy i 491 mieszkańców. Pod koniec XIX wieku Gielniów stracił prawa miejskie i stał się osadą[1].

Okoliczna ludność zajmowała się przede wszystkim rolnictwem, ale także kamieniarstwem oraz wyrobem piwa. W roku 1455 miasto otrzymało od Kazimierza Jagiellończyka przywilej urządzania jarmarków, a 1760 roku król August III nadał sześć dodatkowych jarmarków.

Pomnik Władysława z Gielniowa
Stadion w Gielniowie

Mieszkańcy Gielniowa i okolicy wielką czcią otaczali i otaczają swego rodaka, błogosławionego Władysława. Obrali go za patrona, a jego podobiznę od 1962 roku umieścili w herbie miejscowości. Pierwszy drewniany kościół z czasów bł. Władysława spłonął w 1806 roku, a miasteczko zostało niemal zupełnie zniszczone. W kościele wybudowanym w latach 1861–1866 znajduje się relikwiarz błogosławionego, a w głównym ołtarzu obraz z jego postacią.

Władysław był twórcą pieśni religijnych w języku łacińskim, a także pierwszym znanym z imienia autorem pieśni religijnych w języku polskim. W miejscu, gdzie według przypuszczeń stał dom, w którym urodził się Władysław, mieszkańcy Gielniowa wybudowali w 1832 roku kapliczkę. Obok niej znajduje się figura ufundowana przez okoliczną ludność w 1983 roku, wyobrażającą postać błogosławionego Władysława.

Źródła historyczne mówią o istnieniu w Gielniowie szkoły parafialnej, w której pierwsze nauki pobierał sam błogosławiony Władysław, gdzie uczył się pisać i śpiewów liturgicznych. W 1910 roku po lewej stronie szosy przy wyjeździe z Gielniowa w stronę Przysuchy, stanął murowany dom szkolny. W lipcu 1928 roku pożar nawiedził wschodnią część Gielniowa, począwszy od rzeki Gielniowianki w stronę Przysuchy. W czasie tego pożaru spaliła się szkoła powszechna, której kierownikiem był Władysław Hanusiewicz. Po spaleniu się budynku szkolnego lekcje odbywały się w prywatnych mieszkaniach. W 1945 roku kierownik szkoły Jan Kupiec i komitet rodzicielski doprowadzili do zaadaptowania na szkołę budynku pożydowskiego, w którym uczono do 1962 roku.

Od 1 września 1962 roku została oddana nowa szkoła podstawowa w Gielniowie. W 1966 roku weszła w życie nowa ustawa o reformie szkolnej, która wprowadziła ósmą klasę. 1 września 1999 roku w budynku przy ulicy Szkolnej 5 powstało gimnazjum publiczne.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Gielniowie ma siedzibę Ludowy Klub Sportowy "Orzeł" Gielniów, założony w 1947. Stadion ma pojemność 500 miejsc. Najwyższy poziom ligowy osiągnięty przez klub to klasa okręgowa.

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Przypisy