Ginekomastia
| Przerost sutka | |||
| gynaecomastia | |||
|
|||
Ginekomastia (łac. gynaecomastia, ang. gynecomastia) – powiększenie się sutka u mężczyzny, na skutek rozrostu tkanki gruczołowej, włóknistej i tłuszczowej. Gruczoł piersiowy ulega jednostronnemu lub obustronnemu powiększeniu, jest obrzmiały i może być bolesny. Ginekomastia spowodowana jest zaburzeniami hormonalnymi, najczęściej na skutek leczenia hormonalnego (leczenie raka stercza).
Spis treści |
[edytuj] Epidemiologia
Występuje w każdym wieku: u 60-90% wszystkich noworodków płci męskiej, u chłopców w okresie dojrzewania (około 50% chłopców w wieku 13–14 lat) i w okresie starzenia (50–80 lat). Ogólnie, ginekomastia idiopatyczna (bez uchwytnej przyczyny) dotyczy około 36% zdrowych mężczyzn.
[edytuj] Ginekomastia fizjologiczna
Ginekomastia przejściowa, związana z okresem dojrzewania, spowodowana jest zwiększeniem stosunku wolnego estradiolu do testosteronu w osoczu i powinna samoistnie zaniknąć, zwykle w przeciągu kilku miesięcy. Czasami jednak ginekomastia może się utrwalić, w związku z przerostem tkanki łącznej i tłuszczowej, stanowiąc poważny problem kosmetyczny i psychologiczny (dojrzewający chłopcy mogą przeżywać z tego powodu rozmaite rozterki, przestać wierzyć we własną męskość. Powstają kłopoty z rozbieraniem się w miejscu publicznym, unikają ćwiczeń na lekcji wychowania fizycznego). W Polsce jedyną dopuszczoną metodą leczenia jest operacyjne wycięcie nadmiaru tkanki. Uważa się, że powinna niepokoić ginekomastia bardzo nasilona.
[edytuj] Ginekomastia patologiczna
Ginekomastia niefizjologiczna może być także spowodowana innymi przyczynami. Przyczyny ginekomastii patologicznej to m.in.:
- otyłość – wiąże się ze zwiększoną lokalnie aktywnością aromatazy, przekształcającej testosteron do estradiolu
- nadczynność tarczycy – wiąże się ze zwiększoną syntezą SHBG w wątrobie; białko to ma większe powinowactwo do testosteronu niż do estradiolu, przez co zmniejsza się frakcja wolnego testosteronu w osoczu
- choroby wątroby (marskość) – w związku ze zwolnieniem metabolizmu estrogenów i androgenów
- przewlekła niewydolność nerek – z tego samego powodu co marskość wątroby
- zespoły paranowotworowe
- nowotwór jądra (leydigioma, sertolioma) lub inne guzy hormonalnie czynne (np. nadnercza)
- nadmierna wrażliwość gruczołu sutkowego na estrogeny
- działanie leków:
- glikozydy naparstnicy
- niektóre diuretyki o działaniu antyandrogenowym (przede wszystkim spironolakton)
- agoniści receptorów 5-HT1A (np. buspiron)
- antagoniści receptora H2 (ranitydyna)
- inhibitory pompy protonowej (omeprazol)
- inhibitory konwertazy angiotensyny (enalapril)
- blokery kanałów wapniowych (werapamil)
- leki przeciwgrzybicze (ketokonazol)
- dziedziczność
Być może palenie marihuany ma również wpływ na powstawanie ginekomastii[1][2].
[edytuj] Różnicowanie
- rak sutka
- hiperprolaktynemia
- ginekomastia rzekoma (przerost tkanki tłuszczowej w okolicy sutków; staetomastia, lipomastia)
Przypisy
- ↑ Pharmacological Reviews of Marijuana. [dostęp 2010-01-13].
- ↑ Gerd. Herold: Medycyna wewnętrzna : repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005, s. 942. ISBN 83-200-3322-5.
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne: podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005, s. 1146. ISBN 83-7430-031-0.
