Gladiator (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu z 2000. Zobacz też: gladiator.
Gladiator
Gatunek historyczny, kostiumowy, dramat
Data premiery 5 maja 2000
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 155 min. (wersja kinowa)
171 min. (wersja rozszerzona na DVD)
Reżyseria Ridley Scott
Scenariusz David Franzoni
Główne role Russell Crowe
Joaquin Phoenix
Connie Nielsen
Richard Harris
Muzyka Hans Zimmer, Lisa Gerrard
Zdjęcia John Mathieson
Scenografia Keith Pain, Jille Azis, Elli Griff, Sonja Klaus, Crispian Sallis, Arthur Max
Produkcja Douglas Wick
David Franzoni
Branko Lustig
Dystrybucja Dreamworks Universal Pictures
Budżet 103 000 000 USD
Nagrody 5 Oscarów za 2000 rok, BAFTA

Gladiatorfilm kostiumowy produkcji USA z 2000 roku w reżyserii Ridleya Scotta, którego akcja dzieje się w czasach starożytnego Rzymu. Obok postaci historycznych, jak cezar Marek Aureliusz czy jego syn Kommodus, występują też postaci fikcyjne jak Juba, czy też generał Maximus (ma on jednak kilka pierwowzorów historycznych).

Inspiracją do filmu był między innymi obraz Jean-Léon Gérôme z 1872 pod tytułem Pollice Verso.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

łac. Pollice Verso (Kciuki w dół) mal. Jean-Léon Gérôme obraz z XIX w., który zainspirował Ridleya Scotta do nakręcenia filmu Gladiator

Maximus jest rzymskim generałem za czasów Marka Aureliusza (ok. roku 180) i dowodzi wyprawą przeciw Germanom. Wyprawa kończy się sukcesem. Cesarz chce przywrócić ustrój republikański w imperium z pomocą Maximusa po swojej śmierci, ale zazdrosny syn Marka Aureliusza, Kommodus, zabija ojca (co jest niezgodne z prawdą historyczną), zanim ktokolwiek mógłby się dowiedzieć o testamencie cesarza. Kommodus ogłasza się nowym władcą i rozkazuje pretorianom zabić Maximusa i jego rodzinę.

Maximusowi cudem udaje się uciec, ale gdy dociera do rodzinnego majątku, okazuje się, że żołnierze spalili dom i zamordowali jego żonę i dziecko. Na pogorzelisku, rozpaczającego Maximusa chwytają łowcy niewolników i sprzedają go właścicielowi gladiatorów. Maximus zostaje zmuszony do walki na arenie na śmierć i życie.

Maximus, jako sprawny żołnierz, dobrze radzi sobie na arenie i wkrótce trafia do Rzymu. Proximo, jego właściciel, radzi mu walczyć widowiskowo, a zdobędzie sławę i popularność gawiedzi, a być może uda mu się spotkać samego cesarza. Maximus przyjmuje te rady, gdyż pragnie zemścić się na Kommodusie.

W Rzymie talenty wojskowe Maximusa dają o sobie znać. Widowiskowe przedstawienie bitwy pod Zamą kończy się nieoczekiwanie - słabsza drużyna Maximusa, udająca Kartagińczyków, pokonuje rydwany gladiatorów udających Rzymian. Maximus zdobywa wielką popularność za swoją waleczność i Kommodus, pragnący zyskać przychylność tłumu, spotyka się z nim i dowiaduje się, że nieznajomy gladiator jest jego śmiertelnym wrogiem.

Maximus, wzorem Hamleta, waha się, czy zabić Kommodusa (nawet w samobójczym ataku), czy też czekać na lepszą okazję. Wkrótce cesarz organizuje Maximusowi coraz trudniejsze walki licząc, że w którejś wreszcie polegnie, ale ten dobrze sobie radzi. Wreszcie Maximus zdobywa popularność większą od cesarza. Maximus z pomocą kilku przyjaciół (w tym siostry Kommodusa - Lucylli), próbuje uciec z Rzymu, ale ucieczka nie dochodzi do skutku gdyż spisek zostaje wykryty (Proximo i adiutant Maximusa zostają zabici). Kommodus postanawia pokonać niesportowo (poprzez ugodzenie sztyletem w plecy Maximusa przed rozpoczęciem walki) byłego generała na arenie, ale ta próba kończy się niepowodzeniem i obaj giną.

Tło historyczne głównej postaci[edytuj | edytuj kod]

Pierwowzorem postaci Maximusa był Marek Noniusz Makrinus, ulubiony generał Marka Aureliusza.

Postaci[edytuj | edytuj kod]

  • Maximus Decimus Meridius (Russell Crowe) - postać fikcyjna, generał rzymskiego wojska, zdegradowany do pozycji niewolnika a następnie - gladiatora. Chce się zemścić za śmierć żony i syna.
  • Kommodus (Joaquin Phoenix) - postać autentyczna, wydziedziczony syn cesarza, aby przejąć tron zabił swego ojca, a następnie kazał zabić Maximusa.
  • Lucilla (Connie Nielsen) - postać autentyczna, córka cesarza, siostra Kommodusa, miała syna Lucjusza, jej mąż nie żył.
  • Proximo (Oliver Reed) - postać fikcyjna, właściciel Maximusa i innych niewolników (były gladiator).
  • Marek Aureliusz (Richard Harris) - postać autentyczna, cesarz Rzymu. Na swego zastępcę chciał wyznaczyć Maximusa, jego zazdrosny syn zabił go.
  • senator Grakchus (Derek Jacobi) - postać fikcyjna, sprzeciwiał się rządom Kommodusa.
  • Juba (Djimon Hounsou) - postać fikcyjna, afrykański gladiator, towarzysz niedoli Maximusa. Miał żonę i kilka córek.
  • Gajusz (John Shrapnel) - postać fikcyjna, senator.
  • Cicero (Tommy Flanagan) - postać fikcyjna, adiutant Maximusa. Cicero miał pomóc Maximusowi w ucieczce z Rzymu. Gdy Maximus spotkał się z nim na dziedzińcu szkoły gladiatorów, okazało się że to pułapka. Gdy Maximus podszedł do Cicera, ten nagle uniósł się w powietrze. Okazało się, że rzymscy legioniści chcieli go powiesić. Gdy Maximus próbował ratować jeszcze żywego Cicera, legioniści zastrzelili Cicera z łuków.
  • Lucjusz (Spencer Treat Clark) - postać autentyczna, choć pod zmienionym imieniem, wnuk cesarza, syn Lucilli, siostrzeniec Kommodusa, naznaczony przez niego na następcę. Maximus był jego idolem na arenie.
  • Kasjusz (David Hemmings) - postać fikcyjna, wygłasza mowy przed walkami gladiatorów.
  • Rodzina Maximusa - żona i syn generała pojawiają się w dwóch ujęciach. Pierwsze: kiedy widzą nadjeżdżających jeźdźców Kommodusa, myśląc że to Maximus, wybiegają ku nim. Chwilę później oboje zostają zabici przez przybyłych żołnierzy (ich śmierć nie jest pokazana). Drugie: po walce z Kommodusem, w przedśmiertnym majaczeniu, Maximus widzi swą rodzinę w raju.
  • Tigris z Gaulu (Sven-Ole Thorsen) - postać fikcyjna, sławny w Rzymie gladiator. Został opisany jako: "Jedyny niepokonany mistrz". Walczył toporem oraz mieczem. W czasie jego walki z Maximusem, Maximus wytrąca mu z ręki topór. Najpierw Maximus uderza w maskę Tigrisa, a później wbija mu topór w stopę. Na znak Kommodusa, Maximus miał zabić Tigrisa, lecz nie zrobił tego.

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Film zdobył Oscary, nagrodę BAFTA i Złoty Glob za najlepszy film, był też nominowany do nagrody Oscara w następujących kategoriach:

  1. Najlepszy aktor drugoplanowy (Joaquin Phoenix)
  2. Najlepsza scenografia
  3. Najlepszy reżyser (Ridley Scott)
  4. Najlepszy montaż
  5. Najlepsza oryginalna muzyka
  6. Najlepszy dźwięk

Ścieżka dźwiękowa[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Gladiatorzy - film o podobnej tematyce, prawdopodobnie inspirowany Gladiatorem.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Gladiatora