Gleba
 |
Ten artykuł od 2010-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Gleba – biologicznie czynna powierzchniowa warstwa litosfery, powstała ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych (głównie organizmów, klimatu i wody) podlegając stałym przemianom. Gleba składa się z trzech faz:
- stałej – obejmującej cząstki mineralne, organiczne i organiczno-mineralne o różnym stopniu rozdrobnienia
- ciekłej – wody, w której są rozpuszczone związki mineralne i organiczne tworzące roztwór glebowy
- gazowej – mieszaniny gazów i pary wodnej
Wzajemny układ trzech faz może ulegać znacznym zmianom pod wpływem procesów glebotwórczych i ingerencji człowieka. Kształtowanie stosunków ilościowych pomiędzy poszczególnymi fazami można osiągnąć przez wykonanie melioracji wodnych, agromelioracji, fitomelioracji, uprawę roli itp. Stosunki ilościowe trzech faz w glebie charakteryzuje się przez określenie gęstości objętościowej, porowatości, wilgotności i zwięzłości. Ze względu na zróżnicowanie materiału glebowego w profilu wyróżnia się gleby:
- całkowite, które w całym profilu (do 1,5 m) są zbudowane z tego samego materiału, np. z piasku, gliny, pyłu; zróżnicowanie uziarnienia profilu powodują wyłącznie procesy glebotwórcze
- niecałkowite, które do głębokości 1,5 m zawierają przynajmniej dwie różne warstwy, np. piasek do głębokości 0,8 m, a poniżej glinę.
Na podstawie podgrup granulometrycznych, gleby dzieli się na następujące kategorie ciężkości agrotechnicznej[uwaga 1][uwaga 2][1]:
- bardzo lekkie - piaski słabogliniaste i luźne
- lekkie - piaski gliniaste
- średnie - gliny piaszczyste i lekkie oraz pyły gliniaste i lekkie
- ciężkie - pyły ilaste i gliny piaszczysto-ilaste, ilaste, zwykłe, pylasto-ilaste
- bardzo ciężkie - iły piaszczyste, ciężkie, pylaste i zwykłe
Wyróżnia się również[uwaga 3]:
- gleby średnie pyłowe - pyły gliniaste i pyły zwykłe
- gleby ciężkie pyłowe - pyły ilaste
Proces glebotwórczy trwa cały czas i jest nieodłącznym elementem przemian zachodzących w ekosystemie. Gleba jest środowiskiem życia i źródłem składników odżywczych dla wielu gatunków mikroorganizmów i podziemnych organów roślin wyższych.
Badaniem gleb zajmuje się gleboznawstwo, a ich rozmieszczeniem przestrzennym - geografia gleb.
Znaczenie gleby zostało przedstawione w Europejskiej Karcie Gleby[2].
[edytuj] Zobacz też
Ilustracje i media w Wikimedia Commons
Definicje słownikowe w WikisłownikuUwagi
Przypisy
- ↑ Klasyfikacja uziarnienia gleb i utworów mineralnych. [dostęp 2011-10-19].
- ↑ podręcznik "Gleboznawstwo" na stronach księgarni. [dostęp 2011-10-05]. za: Praca zbiorowa: Gleboznawstwo. Powszechne wydawnictwo rolnicze i leśne, 1999. ISBN 83-09-01703-0.
