Gliese 581 d

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gl 581 d
Porównanie wielkości Gliese 581 d z rozmiarami Ziemi i Neptuna.
Porównanie wielkości Gliese 581 d z rozmiarami Ziemi i Neptuna.
Parametry orbity
Półoś wielka (a) 0,22 j.a.
Mimośród (e) 0,25 ± 0,09
Okres orbitalny (P) 66,64 ± 0,14 d
Argument
perycentrum
(ω)
356 ± 19°
Epoka (τ) 54805,7 ± 3,4 JD 2.400.000 JD
Charakterystyka fizyczna
Masa minimalna (M·sin i) 0,019 MJ
Odkrycie
Odkrywcy zespół Stéphane'a Udry'ego
Data 23 kwietnia 2007

Gliese 581 dplaneta pozasłoneczna typu superziemia, orbitująca wokół gwiazdy Gliese 581.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza część nazwy, „Gliese 581”, określa że planeta okrąża gwiazdę opisaną w Katalogu Gliesego. Litera „d” oznacza, że była to trzecia odkryta planeta w tym układzie planetarnym.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Wizja artystyczna planety

Planeta została odkryta przez zespół Stéphane'a Udry'ego z Observatoire de Genève w Szwajcarii, odkrycia dokonano za pomocą należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego urządzenia do pomiarów radialnych prędkości gwiazd HARPS, zainstalowanego na 3,6-metrowym teleskopie ESO w Obserwatorium La Silla w Chile.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2014 roku opublikowano wyniki analiz prędkości radialnej Gliese 581, dowodzące, że planety Gliese 581 d i Gliese 581 g w rzeczywistości nie istnieją[1]. Po analizie danych z instrumentów HARPS oraz HIRES, zainstalowanego w Obserwatorium Kecka na Hawajach astronomowie doszli do wniosku, że sygnał brany za dowód istnienia planet d i g w systemie Gliese 581 pochodzi w rzeczywistości od samej gwiazdy i zachodzących na jej powierzchni zjawisk podobnych do cyklu plam słonecznych. Różnica między sygnałem pochodzącym od aktywności gwiazdy a tym przypisywanym planecie d, miała być powodem pojawienia się sygnału, zinterpretowanego jako dowód istnienia planety Gliese 581 g. Według autorów, po wprowadzeniu poprawek wynikających z obserwacji cyklu słonecznego gwiazdy i wyznaczeniu jej okresu obrotu, równego 130 ± 2 dni, prawdopodobieństwo istnienia planety Gliese 581 d zostaje prawie całkowicie wyeliminowane, co pociąga także za sobą wyeliminowanie istnienia Gliese 581 g[1].

W 2015 roku ukazała się odpowiedź na tę krytykę, poddająca w wątpliwość zastosowaną metodę statystyczną. Autorzy stwierdzili, że metoda ta jest nieadekwatna dla tak małych planet jak Gliese 581 d i kwestionowanie istnienia tego ciała jest nieuzasadnione, niezależnie od aktywności gwiazdy[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Gliese 581 d była pierwszą odkrytą superziemią znajdującą się w ekosferze teoretycznie pozwalającej na powstanie na niej życia[3].

Gliese 581 d znajduje się prawdopodobnie w synchronicznej rotacji z jej słońcem, co powoduje, że jedna strona planety zawsze jest zwrócona ku gwieździe i bardzo gorąca, a druga jest bardzo zimna i ciemna. Takie warunki, zdaniem niektórych naukowców, bardzo zmniejszają prawdopodobieństwo powstania na niej życia, jednak nie wykluczają takiej możliwości[4]. Niektóre komputerowe symulacje wskazują, że gęsta atmosfera oparta na dwutlenku węgla[5][6] może stworzyć środowisko pozwalające na powstanie życia, nawet pomimo panowania na planecie tak niesprzyjających warunków[5]

A Message From Earth[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2008 członkowie witryny sieciowej Bebo wysłali tzw. A Message From Earth („Wiadomość z Ziemi”), silny sygnał radiowy w stronę układu Gliese 581, przy użyciu radioteleskopu Eupatoria RT-70 należącego do Narodowej Agencji Kosmicznej Ukrainy. Wiadomość ma przybyć do układu Gliese 581 w 2029 roku. Najszybsza ewentualna odpowiedź może zostać odebrana w 2049 roku.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Paul Robertson, Suvrath Mahadevan, Michael Endl, Arpita Roy. Stellar activity masquerading as planets in the habitable zone of the M dwarf Gliese 581. „Science Express”. DOI: 10.1126/science.1253253. 
  2. ‘Habitable’ planet GJ 581d previously dismissed as noise probably does exist (ang.). Queen Mary University of London, 2015-03-06. [dostęp 2015-03-08].
  3. Robin Wordsworth, François Forget, Franck Selsis, Ehouarn Millour, Benjamin Charnay, Jean-Baptiste Madeleine: Gliese 581d is the first discovered terrestrial-mass exoplanet in the habitable zone (ang.). arXiv, 2011-05-05. [dostęp 2011-05-18].
  4. Jon Voisey: Update on Gliese 581d’s Habitability (ang.). universetoday.com, 2011-05-06. [dostęp 2011-05-18].
  5. 5,0 5,1 First Habitable Exoplanet? Climate Simulation Reveals New Candidate That Could Support Earth-Like Life (ang.). Science Daily, 2011-05-16. [dostęp 2011-05-18].
  6. Planety Gliese 581 (niem.). [dostęp 2011-07-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]