Gliese 667

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gliese 667 A/B
Widok nieba z gwiazdą Gliese 667 w centrum
Widok nieba z gwiazdą Gliese 667 w centrum
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Skorpion
Rektascensja 17h 18m 57,16483s
Deklinacja -34° 59' 23,1416"
Odległość 22,7 ly
6,97 pc
Wielkość obserwowana 5,91 / 7,20m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy pomarańczowy karzeł
Typ widmowy K3V / K5V
Masa 0,75 / 0,65 M
Promień 0,76 / 0,70 R
Wielkość absolutna 7,07 / 8,02m
Alternatywne oznaczenia
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gliese 667 C
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Skorpion
Rektascensja 17h 18m 58,688s
Deklinacja -34° 59' 48,34"
Odległość 22,7 ly
6,97 pc
Wielkość obserwowana 10,20m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy czerwony karzeł
Typ widmowy M1,5
Masa 0,38 M
Promień 0,42 R
Wielkość absolutna 11,03m
Alternatywne oznaczenia

Gliese 667 (GJ 667) – układ potrójny gwiazd, znajdujący się w gwiazdozbiorze Skorpiona w odległości około 7 parseków od Ziemi. Składa się z dwóch składników typu widmowego K (pomarańczowych karłów), które okrąża czerwony karzeł posiadający układ planetarny z planetą w ekosferze.

Gliese 667 A/B[edytuj | edytuj kod]

Dwa większe składniki układu są gwiazdami słabszymi od Słońca, które zawierają tylko 25% słonecznej zawartości składników cięższych od helu (metali w rozumieniu astronomicznym). Okrążają się wzajemnie po eliptycznej orbicie, zbliżając na 5 j.a. i oddalając na 20 j.a. Pełne okrążenie zajmuje im ok. 42 lata.

Gliese 667 C i jej planety[edytuj | edytuj kod]

Domniemana konfiguracja układu planetarnego Gliese 667 C, ekosfera zaznaczona jest na zielono

Trzeci składnik układu to gwiazda o typie widmowym M1,5 - czerwony karzeł. Gliese 667 C jest najmniejszym i najsłabiej świecącym składnikiem układu. Okrąża centralną parę po ekscentrycznej orbicie, w odległości zmieniającej się od 56 do 215 j.a. Jego jasność obserwowana to 10,2m, masę tej gwiazdy szacuje się na ok. 0,4 M.

Naukowcy podejrzewali, że w otoczeniu gwiazd ubogich w metale powstawanie planet typu ziemskiego jest utrudnione. Jednak w 2009 i 2011 roku odkryto dwie niewielkie planety krążące wokół GJ 667C – Gliese 667 Cb i Gliese 667 Cc[1]. W 2013 roku ponowne analizy danych ze spektrografu HARPS wskazały na istnienie czterech kolejnych planet, tworzących gęsto upakowany system planetarny. Analizy sugerowały, że planeta c, o masie 3,8 masy Ziemi, oraz planety e (2,7 M) i f (2,7 M) krążą w obrębie ekosfery gwiazdy, a zatem na ich powierzchni prawdopodobnie może istnieć woda w stanie ciekłym. Niewykluczone było także istnienie siódmej planety, która mogła krążyć w ostatnim dynamicznie stabilnym obszarze w układzie[2][3]. Niemniej dalsze analizy prędkości radialnej wykazały, że w badaniach niesłusznie założono biały szum w sygnale, podczas gdy właściwie byłoby przyjąć, że występuje tu szum czerwony. Niepewności wcześniejszych wyników okazały się znacznie niedoszacowane. Ostatecznie potwierdzone jest istnienie tylko dwóch spośród postulowanych planet[4].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(j.a.)
Ekscentryczność
b 0,0178 ± 0,0014
(5,661 ± 0,437 M)
7,200 ± 0,001 0,050 ± 0,002 0,122 ± 0,078
c 0,0117 ± 0,0021
(3,709 ± 0,682 M)
28,143 ± 0,029 0,125 ± 0,004 0,133 ± 0,098

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Carnegie Institution: New super-Earth detected within the habitable zone of a nearby cool star (ang.). ScienceDaily, 2012-02-02. [dostęp 2014-12-09].
  2. Guillem Anglada-Escudé, Mikko Tuomi i in.. A dynamically-packed planetary system around GJ 667C with three super-Earths in its habitable zone. „Astronomy & Astrophysics”, 2013-06-07 (pol.). 
  3. Trzy planety w strefie zamieszkiwalnej pobliskiej gwiazdy. Układ Gliese 667C ponownie zbadany (pol.). Europejskie Obserwatorium Południowe, 2013-06-25. [dostęp 2013-06-26].
  4. F. Feroz, M.P. Hobson. Bayesian analysis of radial velocity data of GJ667C with correlated noise: evidence for only two planets. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 437 (4), s. 3540–3549, 2014. doi:10.1093/mnras/stt2148. Bibcode2014MNRAS.437.3540F.  arXiv:1307.6984 (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]