Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Obiekt zabytkowy nr rej. 1597-A z 15 września 1995[1]
Front gmachu
Front gmachu
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Architekt Wiktor Junosza Piotrowski
Kondygnacje 4
Rozpoczęcie budowy 1900
Ukończenie budowy 1903
Ważniejsze przebudowy 1926, 1948
Zniszczono częściowo w 1939
Pierwszy właściciel Korpus kadetów im. Aleksandra Suworowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Ziemia 52°12′56″N 21°01′29″E/52,215556 21,024722
Strona internetowa

Gmach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pierwotnie Zespół Korpusu Kadetów im. Suworowa w Warszawie, później też m.in. Urząd Rady Ministrów[1] – budynek w Warszawie, będący siedzibą Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Powstał w 1900 roku z przeznaczeniem dla rosyjskiego korpusu kadetów, w 1926 roku został przekształcony na Szkołę Podchorążych Piechoty. Po zakończeniu II wojny światowej swoją siedzibę znalazła tutaj Rada Państwa, a także Urząd Rady Ministrów, który przeniósł się tutaj z obecnego Pałacu Prezydenckiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1900 roku rozpoczęto, z inicjatywy władz cesarskich na terenie należącym do Skarbu Imperium Rosyjskiego, budowę kompleksu koszar Korpusu Kadetów im. Aleksandra Suworowa. Gmach został ulokowany w miejscu stacjonowania litewskiego pułku Gwardii Cesarskiej. Projekt budynku stworzył Wiktor Junosza Piotrowski, a prace budowlane odbywały się pod nadzorem inż. Henryka Juliana Gaya. Zakończono je w 1903 roku. Wzdłuż Alei Ujazdowskich, od dzisiejszej ul. Bagatela do placu Na Rozdrożu, powstały mniej reprezentacyjne budynki koszarowe[2].

W 1914, po wybuchu I wojny światowej, magistrat Warszawy urządził w głównym gmachu szpital miejski dla 1500 osób. W wyniku ofensywy niemieckiej i wycofania się wojsk rosyjskich miasto zostało zajęte przez Niemców, a kompleks budynków przekształcono w forteczny szpital wojskowy Festungslazarett N.1. Szpital działał do listopada 1918 roku. Po pertraktacjach z Radą Żołnierską szpitala, podjętych przez oficerów polskiej Szkoły Podchorążych Piechoty z Ostrowi Mazowieckiej, obiekt przejęto bez walki w zamian za ułatwienie ewakuacji chorych i rannych żołnierzy niemieckich do ojczyzny. 20 listopada Szkoła Podchorążych Piechoty przejęła budynek[2].

Podczas przewrotu majowego w 1926, batalion Szkoły Podchorążych Piechoty opowiedział się po stronie legalnego rządu. Po przewrocie, we wrześniu 1926, szkołę przeniesiono do poprzedniej siedziby w Ostrowi Mazowieckiej. Rozpoczęto remont obiektu, podczas którego dobudowano środkowe skrzydło. Budynek uzyskał zachowany do dziś kształt litery E. W 1928 przeniesiono tu siedzibę Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych, na czele którego stanął marszałek Józef Piłsudski. Skrzydło południowe, od strony ogrodu i ul. Bagatela, zajęły zbiory Centralnej Biblioteki Wojskowej oraz zasoby Muzeum Polskiego w Rapperswil. Po przewiezieniu do Polski eksponaty zdeponowano tu do czasu wybudowania Nowego Gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie[2].

We wrześniu 1939 roku, podczas oblężenia Warszawy, gmach został zbombardowany. Spłonęły Centralna Biblioteka Wojskowa oraz księgozbiór Biblioteki Rapperswilskiej. Parter budynku i skrzydło północne zajęły koszary SS. W czasie powstania warszawskiego zrujnowane skrzydło południowe, wraz z przyległym ogrodem jordanowskim, stało się miejscem egzekucji tysięcy mieszkańców Warszawy[3], których zwłoki palono w kotłowni budynku[2].

W 1946 budynki przeszły na własność państwa i rozpoczęła się ich przebudowa, która trwała do 1948 roku. Nad częścią centralną nadbudowano tzw. salę kolumnową, mieszczącą 1000 osób, od frontu dobudowano trzecie piętro, główne wejście z kolumnami wysunięto przed front budynku. Ponieważ gmach przeznaczono na siedzibę Rady Państwa, hol główny, klatka schodowa prowadząca na I piętro oraz niektóre sale zyskały charakter reprezentacyjny[2].

W latach 1953–1996 w gmachu mieścił się Urząd Rady Ministrów. Jednocześnie w okresie od 1959 do 1989 skrzydło południowe zajmowała Wyższa Szkoła Nauk Społecznych, działająca przy Komitecie Centralnym PZPR. Szkoła, w 1984 przemianowana na Akademię Nauk Społecznych, była miejscem kształcenia kadr partyjnych. W wyniku zmian ustrojowych partia przestała istnieć, pomieszczenia uczelni zajęły Biblioteka Główna URM (III piętro), Biuro Prasowe Rządu (obecnie Centrum Informacyjne Rządu – II piętro) oraz sekretariaty i gabinet Prezesa Rady Ministrów (I piętro)[2].

W 1995 gmach główny oraz sąsiednie budynki wpisano do rejestru zabytków ówczesnego województwa warszawskiego jako przykład architektury reprezentacyjnej miasta Warszawy[1][2].

Teraźniejszość[edytuj | edytuj kod]

Od stycznia 1997 w gmachu głównym działa Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Odbywają się tu cotygodniowe posiedzenia Rady Ministrów, budynek jest także miejscem pracy premiera. W budynku przyjmowane są oficjalne delegacje krajowe i zagraniczne[2].

Do najciekawszych architektonicznie pomieszczeń Kancelarii należą sale: Kościuszkowska, Kolumnowa, Obrazowa, Świetlikowa, im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego oraz przeszklony hol przed dawnym gabinetem Premiera na I piętrze, połączony z reprezentacyjnymi salami: Okrągłego Stołu, Recepcyjną i Zegarową. Rada Ministrów obraduje w sali im. Frycza Modrzewskiego. Poprzednim miejscem obrad była sala Świetlikowa. W sali Obrazowej odbywają się oficjalne ceremonie. Gabinet Prezesa Rady Ministrów mieści się w skrzydle południowym[2].

W 2002 Kancelaria uzyskała zezwolenie na umieszczenie znaku rozpoznawczego konwencji haskiej i tablicy informującej o zabytkowym charakterze budynków[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Budowla została wybudowana w stylu neoklasycznym, a w 1914 roku przebudowana w stylu neorenesansu przez architekta Stefana Szyllera na Lazaret Miejski. Po zburzeniu gmach został całkowicie odbudowany przez Zygmunta Odyńca-Dobrowolskiego i dostosowany do podjęcia funkcji siedziby Rady Państwa. Główny portyk zaprojektował Franciszek Krzywda-Polkowski, wnętrze: Jan Bogusławski, rzeźby: Stanisław Sikora, a detale z kutego żelaza i brązu są autorstwa Henryka Grunwalda.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – Warszawa (pol.). 30 września 2014. [dostęp 17 stycznia 2010].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Historia siedziby Premiera (pol.). Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. [dostęp 2010-07-25].
  3. M.in. więźniów pobliskiej głównej siedziby Gestapo.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Powszechna PWN, wyd. III, Warszawa 1988.
  • Przewodnik: Warszawa Wydawnictwo Wiedza i Życie S.A.
  • Oficjalna strona Kancelarii Prezesa Rady Ministrów