Gmina Czarnowąsy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gmina Czarnowąsy
1945-1954 i 1973-74[1]
Województwo 1945-46: śląskie[1]
1946-50: śląskie
1950-54: opolskie
1973-74: opolskie
Powiat opolski
Siedziba władz Czarnowąsy
Rodzaj gminy wiejska
Powierzchnia (1974) 49,82[2] km²
Gromady (1952) 5
Kościół w Czarnowąsach

Gmina Czarnowąsy – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 i 1973-1974[3] w woj. śląskim i woj. opolskim (dzisiejsze woj. opolskie). Siedzibą władz gminy były Czarnowąsy.

Gmina zbiorowa Czarnowąsy powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[4]) w powiecie opolskim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[5][6]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[6][7], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[8][9].

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 5 gromad: Czarnowąsy, Borki, Krzanowice, Świerkle i Wróblin[10]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Czarnowąsy wraz z całym powiatem opolskim weszła w skład nowo utworzonego woj. opolskiego[11].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 5 gromad: Borki, Czarnowąsy, Krzanowice, Świerkle i Wróblin[12]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13].

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie; w skład gminy weszły obszary 8 sołectw: Borki, Czarnowąsy, Gosławice, Kępa, Krzanowice, Luboszyce, Świerkle i Wróblin[14][15].

1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. opolskiego[16].

1 października 1974 roku z gminy Czarnowąsy wyłączono część obszaru wsi Gosławice, którą przyłączono do Opola[17]. 1 stycznia 1975 gmina została zniesiona[18], a jej obszar przyłączony do gminy Dobrzeń Wielki.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Od 1945 pod administracją wojewody śląskiego; od 1946 jednostka administracyjna woj. śląskiego
  2. Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych, stan w dniu 1 I 1974. GUS, 1974
  3. Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 grudnia 1974
  4. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)
  5. Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  6. 6,0 6,1 Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  7. Dokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono
  8. Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177
  9. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74)
  10. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (stan z dnia 1 stycznia 1946), Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947
  11. Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  14. Uchwała Nr XVIII/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie opolskim (Dz. Urz. WRN w Opolu z 11 grudnia 1972 r. Nr 14, poz. 167)
  15. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  16. Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
  17. Dz. U. z 1974 r. Nr 31, poz. 185
  18. T. Folsztyn: Podziały administracyjne Śląska Opolskiego w latach 1973-2004; Archiwum Państwowe w Opolu