Gródek nad Dunajcem (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Gródek nad Dunajcem)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy współczesnej gminy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Na mapach: 49°44′00″N 20°43′00″E/49,733333 20,716667

Gródek nad Dunajcem
gmina wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Wójt Józef Tobiasz (2010)
Powierzchnia 88,17 km²
Liczba sołectw 14
Liczba miejscowości 12
Ludność (2011)
 • liczba ludności
 • gęstość

9 155[1]
104 osób/km²
Strefa numeracyjna 18
Tablice rejestracyjne KNS
Położenie gminy na mapie powiatu
POL Gmina Gródek nad Dunajcem on county map.svg
TERYT 1210032
Urząd gminy
Gródek nad Dunajcem 54 33-318
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy
Siedziba urzędu gminy
Drewniany kościół w Podolu-Górowej
Beluard w Rożnowie

Gródek nad Dunajcem (1934-54 gmina Kobyle-Gródek) – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie nowosądeckim. Siedzibą gminy jest Gródek nad Dunajcem.

Sąsiaduje z gminami Chełmiec, Czchów, Korzenna, Łososina Dolna, Zakliczyn.

Na terenie gminy działa prywatne, śmigłowcowe lądowisko Gródek nad Dunajcem 1.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Gródek nad Dunajcem rozciąga się od południowych brzegów Jeziora Czchowskiego, aż po południowo-wschodnie brzegi Jeziora Rożnowskiego. Wschodnia część gminy rozlokowana jest na terenie Pogórza Rożnowskiego. Takie warunki geograficzne określiły jej charakter jako turystyczno-rolniczy. Gmina ma obszar 88,17 km², w tym: użytki rolne 51%, użytki leśne 29%. Stanowi to 5,69% powierzchni powiatu.

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Bartkowa-Posadowa, Bujne, Gródek nad Dunajcem, Jelna, Jelna-Działy, Lipie, Podole-Górowa, Przydonica, Przydonica-Glinik, Roztoka-Brzeziny, Rożnów, Sienna, Tropie, Zbyszyce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gródek nad Dunajcem, którego historia sięga XIV wieku powstał z połączenia dwóch wsi – Kobyle i Gródek. Nazwa Gródek odnosi się do jednego z zamków broniących doliny Dunajca. W 1390 roku należał on do trzech braci: Stanisława, Andrzeja, Jana ze Słupca. W 1410 roku przeszedł na własność arcybiskupa Piotra z Kurowa. Jego ruiny widoczne są jeszcze na wzgórzu zwanym przez mieszkańców „Małpią Wyspą". Powstała ona w wyniku zalania doliny Dunajca w 1942 roku i utworzeniu w ten sposób Jeziora Rożnowskiego.

Bogatą historię posiada Rożnów, który był własnością wielu znanych rodów. U schyłku XIV wieku Piotr Rożen (od niego wzięła się nazwa wsi) wzniósł na stromym wzgórzu w zakolu Dunajca zamek murowany, którego szczątki zachowały się do dziś (tutaj odbył się słynny ślub Zawiszy Czarnego z córką Piotra Rożena). W XVI wieku hetman Tarnowski zbudował tutaj rezydencję typu "palazzo di fortezza". Stanowi ona warownię nowożytnej fortyfikacji.

Podczas hitlerowskiej okupacji Gubernator Hans Frank wybudował w Gródku willę z pływającym basenem kąpielowym.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na swoje położenie gmina jest miejscem często odwiedzanym przez letników. Turyści znajdują tu bazę o zróżnicowanym standardzie, w tym: hotele, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, pola namiotowe, kwatery prywatne. Tu zaczynają się piesze szlaki turystyczne i rowerowe na cały teren Pogórza Rożnowskiego.

Najdłużej nad jeziorem trwa sezon dla wędkarzy. Od kiedy klika lat temu w Nowym Sączu oddano do użytku oczyszczalnię ścieków, czystość wód Dunajca i Jeziora znacznie się poprawiła, a wraz z poprawą wróciły niektóre gatunki ryb. Jesienią w Bartkowej można złowić szczupaka, zaś w Gródku nad Dunajcem oraz w Lipiu sandacza, a nawet suma.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez tereny gminy Gródek nad Dunajcem przebiegają trzy szlaki: czerwony, niebieski i żółty.

Powstanie tych szlaków związane jest ściśle z budową zapory w Rożnowie. W 1937 roku w środowisku działaczy turystycznych i przy wsparciu ówczesnych władz starostwa, podjęto działania w celu utworzenia szlaków turystycznych na terenach otaczających przyszłe jezioro. W tym samym roku zostaje wyznaczony szlak biało-czerwono-biały prowadzący z Nowego Sącza przez Jelną do Rożnowa. Szlak ten później został skrócony do Bartkowej z powodu rozwinięcia koncepcji długiego szlaku niebieskiego: Tarnów-Bartkowa-Rożnów-Just-Limanowa-Kamienica-Lubań-Czorsztyn-Pieniny-Szczawnica-granica państwa-Obidza-Wlelki Rogacz.

W roku 1968 następuje kolejna modernizacja szlaku biało-czerwono-białego (Nowy Sącz-Bartkowa) na odcinku Jelna-Kobylnica-Glinik na żądanie władz wojskowych, a w roku 1984 jego ostatnia modyfikacja na północ od Jelnej.

Szlak niebieski istniejący przed podjęciem decyzji o budowie zapory w Rożnowie zostaje zmodyfikowany i przedłużony o odcinki prowadzące do przyszłego jeziora, a później dalej do Tarnowa.

W roku 1936 poprowadzono odcinki Limanowa-Jaworz-Rojówka-Just, a w rok później odcinek Just-Rożnów.

Przed wojną do szlaku niebieskiego doprowadzono szlak: Męcina-Jaworz – kolor żółty.

W latach pięćdziesiątych kolejne: Pisarzowa-Sałasz – kolor zielony i Łososina Górna-Sałasz – kolor zielony.

Kolejna modyfikacja szlaku niebieskiego miała miejsce w 1988 roku, kiedy przełożono odcinek Bartkowa-Bukowiec.

Ostatnia modyfikacja to projekt przełożenia odcinka szlaku prowadzącego z Bartkowej do Rożnowa.

Opis tego odcinka brzmi: „Z Bartkowej (przystanek PKS w kierunku Rożnowa) nowa trasa szlaku biegnie w kierunku północno-zachodnim razem ze znakami żółtymi szlaku Bartkowa-Jamna wznosząc się wśród pól i pojedynczych zagród ku brzegowi lasu. Na południe rozległy widok na basen Jeziora Rożnowskiego, na wschód widać dolinę Przydonickiego Potoku zamkniętą na horyzoncie grzbietem Bukowca, a od południa wzgórzami Glinika i Żebraczki. Szlak biegnie lasem około 400 m dochodząc do drogi leśnej. Tu szlak żółty odchodzi na północ, a nasz szlak biegnie na zachód, a potem na południe drogą okalającą głęboko wcięta dolinę potoku Wiesiółka. Przy pierwszych domach Wiesiółki, szlak przybiera kierunek zachodni, trawersując północne zbocza wzgórza i dochodząc do drogi Bartkowa-Rożnów w pobliżu przystanku PKS...

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]