Konopnica (gmina w województwie lubelskim)
| Gmina Konopnica | |||
|
|||
| Województwo | lubelskie | ||
| Powiat | lubelski | ||
| Rodzaj gminy | wiejska | ||
| Wójt | Mirosław Żydek | ||
| Powierzchnia | 92,75 km² | ||
| Liczba sołectw | 20 | ||
| Ludność (2004) • liczba ludności • gęstość |
10 712 115,5 osób/km² |
||
| Strefa numeracyjna | 81 | ||
| Tablice rejestracyjne | LUB | ||
Położenie gminy na mapie województwa |
|||
| TERYT | 0609082 | ||
|
Urząd gminy
21-030 MotyczKozubszczyzna 127 A |
|||
| Strona internetowa gminy | |||
| Biuletyn Informacji Publicznej gminy | |||
_COA.svg)
Gmina Konopnica – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.
Siedziba gminy to Kozubszczyzna.
Gmina Konopnica posiada dobre położenie geograficzne – w sąsiedztwie miasta Lublin oraz przy ważnych ciągach komunikacyjnych o charakterze ponadlokalnym (drogi nr 19 i 17, planowana jest również obwodnica Lublina)
Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwały 10 712 osoby.
Gmina Konopnica funkcjonuje od 1867 roku
Na terenie gminy funkcjonuje lotnisko Lublin-Radawiec.
Spis treści |
Struktura powierzchni[edytuj]
Według danych z roku 2002[2] gmina Konopnica ma obszar 92,75 km², w tym:
- użytki rolne: 90%
- użytki leśne: 5%
Gmina stanowi 5,52% powierzchni powiatu.
Plan przestrzennego zagospodarowania gminy przewiduje, że jej wschodnia, najbliższa Lublina część przeznaczona zostanie pod budownictwo jednorodzinne, usługi i rzemiosło, część zachodnia natomiast pod budownictwo przemysłowe.
Historia[edytuj]
Za Królestwa Polskiego gmina należała do powiatu lubelskiego w guberni lubelskiej. 13 stycznia 1870[3] do gminy przyłączono pozbawioną praw miejskich Wieniawę[4].
Za II RP i po wojnie siedzibą gminy był Lublin[5][6].
Krajobraz[edytuj]
Kolej przebiega granicą dwóch obszarów geograficznych. Tereny położone na północ od linii kolejowej położone są na Płaskowyżu Nałęczowskim, charakteryzującym się bogatą rzeźbą terenu. W tej także części gminy znajduje się nawyższe na Lubelszczyźnie wzniesienie o wysokości 252 m n.p.m. oraz sieć malowniczych wąwozów lessowych. Po przeciwnej stronie linii kolejowej rozciąga się Równina Bełżycka z horyzontalnym krajobrazem rozległych pól i łąk.
Przyroda[edytuj]
Obszar gminy posiada bogate walory przyrodniczo-krajobrazowe. Poprzecinany jest dolinami rzecznymi: Czechówki i jej dopływów spod Motycza i Konopnicy, źródłowe odcinki Ciemięgi, ciek bez nazwy w Radawcu Dużym. Dolina cieku spod Radawczyka to podmokłe obniżenie terenu z niewielkimi oczkami wodnymi i okresowym ciekiem. Stwierdzono tutaj dwa niezwykle cenne gatunki roślin. To pełnik europejski, zwany też różą górską, i ciemiężyca zielona – gatunek uznany za zagrożony na Lubelszczyźnie. Tutaj rośnie niemal łanowo. Osobniki są wyższe od dorosłego człowieka. Ponadto stwierdzono tu również kozłka lekarskiego i krwiściąg lekarski. Wśród zwierząt wymienić trzeba derkacza – gatunek zagrożony w skali świata, a także zimorodka – gatunek chroniony w ramach Konwencji Berneńskiej i dyrektywy habitatowej Unii Europejskiej. Występuje też kilka kompleksów leśnych oraz stawów rybnych, które stanowią bazę do rozwoju turystyki codziennej i weekendowej dla mieszkańców Lublina. W Kozubszczyźnie znajduje się źródełko w głębi sadu p. Jana Milczka, nazwane Źródłem Św. Wojciecha. Znane jest ono ze swych właściwości leczniczych.
Lasy[edytuj]
Na terenie gminy istnieją dwa duże kompleksy leśne w Radawcu Dużym i Tereszynie oraz kilka mniejszych zagajników o łącznej powierzchni około 500 ha. Są to lasy mieszane z dominacją sosny i dębu. W rezerwacie „Stasin” rośnie unikalna brzoza czarna, w Motyczu brzoza niska, zaś w lesie konopnickim dominuje leśny gatunek topoli osiki. Stanowią one naturalny pierścień „zielonych płuc” dla Lublina i okolic.
Las Konopnicki[edytuj]
Prawie stuhektarowy las jest stosunkowo młody – kilkudziesięcioletni. W drzewostanie dominują miękkie gatunki liściaste, głównie osika i brzoza brodawkowata. W domieszce rośnie dąb, olsza czarna i lipa drobnolistna. Jednak runo tego kompleksu jest grądowe i bardzo bogate w gatunki rzadkie i chronione. Stwierdzono tam występowanie: podkolana białego, parzydła leśnego, konwalii majowej, kokoryczki zwisłej, kopytnika pospolitego i marzanki wonnej. Na uwagę zasługuje również lilia złotogłów (lokalnie bardzo licznie porastająca polany) i dąbrówka rozłogowa. Również okolice są bardzo ciekawe florystycznie. Do lasu przylegają pola uprawne, na których licznie występuje kąkol polny, gatunek już dziś bardzo rzadki[7].
Kalendarium[edytuj]
- VIII wiek – powstaje grodzisko w Motyczu
- 1317 – pierwsza wzmianka o Motyczu
- 1330 – Władysław Łokietek przeniósł Motycz na prawa średzkie
- 1342, 25 stycznia – Kazimierz Wielki przekazuje Konopnicę wójtowstwu lubeskiemu
- 1398 – pierwsza wzmianka o Radawcu Dużym
- 1400 – Konopnica została nabyta przez miasto Lublin
- 1428 – w Konopnicy istnieje już drewniany kościół św. Katarzyny.
- 1453 – Kazimierz IV Jagiellończyk sprzedał Konopnicę szpitalowi lubelskiemu; pierwsza wzmianka o szkole parafialnej
- 1531 – materiały źródłowe informują o istnieniu młyna w Radawcu
- 1535 – król Zygmunt Stary potwierdził przywilej Władysława Jagiełły z roku 1400, na mocy którego Konopnica została inkorporowana i przeniesiona na prawo magdeburskie (wraz z Bronowicami).
- 1678 – właścicielem Motycza był Łukasz Kochanowski
- 1781 – budowa murowanej dzwonnicy w Konopnicy
- 1867 – funkcjonuje Gmina Konopnica
- 1869 – sąsiadująca z Lublinem Wieniawa traci prawa miejskie i staje się osadą wchodzącą w skład gminy Konopnica
- 1879 – październik, majątek Motycz kupuje Szwed baron Rudolf Otton von Buxhoevden.
- 1890 – Janina Swinarska, córka właściciela Konopnicy, Antoniego Swinarskiego, założyła szkółkę w Konopnicy
- 1892 – wybudowano dwór w Motyczu
- 1905 – z inicjatywy ks. Jana Kureczki, ówczesnego proboszcza, wybudowano nowy kościół w Konopnicy
- 1909 – budowa obecnego dworu w Motyczu
- 1915 – lipiec, zatrzymuje się w Motyczu Józef Piłsudski
- 1916 – założono w Radawcu Dużym Gminną Szkołę Elementarną
- 1922, 12 kwietnia – poświęcenie świątyni w Motyczu
- 1924 – pierwsza szkoła w Zemborzycach Tereszyńskich
- 1939 – wrzesień, formowanie Pułku Piechoty Legionów w Motyczu i w Konopnicy
- 1940, 16 czerwca – w lesie radawieckim Niemcy rozstrzelali 31 osób
- 1941, 16 czerwca – Niemieccy żołnierze rozstrzelali kilka osób w Konopnicy
21 czerwca – przyjechała do Konopnicy zmotoryzowana kolumna niemiecka oddziałów SS, a następnie zakwaterowała się na plebanii, w ogrodzie probostwa obraz na cmentarzu kościelnym i w kościele
- 1942, 8 maja – Niemieccy żołnierze rozstrzelali kilka osób w Konopnicy
11 listopada – dwa samochody ciężarowe przewiozły z Zamku Lubelskiego 60 więźniów, których rozstrzelano w Lesie Konopnickim
- 1943, 18 maja – od niemieckich kul ginie kilka osób
- 1949 – powstała Gminna Biblioteka Publiczna
- 1951, 10 czerwca – Oddział Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” pod dowództwem Edwarda Bukowskiego i Edwarda Kalickiego, na skutek zdrady, został osaczony na Lipniaku przez oddział milicji UM i KGB. Wszyscy zginęli- próbę samobójczą strzału w głowę przeżył Edward Bukowski, został rozstrzelany jako ostatni więzień na Zamku Lubelskim 12 stycznia 1954
- 1955 – założenie w Motyczu Filii Gminnej Biblioteki Publicznej
- 1959 – wzniesienie obelisku ku czci bohaterom ruchu oporu AL, BCh i AK, poległym w walce oraz więźniom Zamku Lubelskiego.
- 1970 – pożar zniszczył rzeźby i obrazy w konopnickim kościele
- 1980 – wykopaliska na grodzisku w Motyczu, prowadzone przez archeologów z UMCS
- 1988 – powstaje Ludowy Klub Sportowy „Sokół” Konopnica
- 1992 – pożar Szkoły w Stasinie
- 1994, 11 lipca – spłonął zabytkowy kościół w Motyczu
- 1996, 4 sierpnia – uroczystość poświęcenia nowego kościoła w Motyczu
- 1999 – powstanie Dziecięcej Orkiestry Dętej w Motyczu
- 2003, 6 września – w Motyczu Leśnym odbył się piknik rycerski zorganizowany przez Kompanię Świętego Jerzego
Sołectwa[edytuj]
Konopnica, Kozubszczyzna, Lipniak, Marynin, Motycz, Motycz Leśny, Motycz-Józefin, Pawlin, Radawiec Duży, Radawiec Mały, Radawczyk Drugi, Sporniak, Stasin, Szerokie, Tereszyn, Uniszowice, Zemborzyce Dolne, Zemborzyce Podleśne, Zemborzyce Tereszyńskie, Zemborzyce Wojciechowskie.
Demografia[edytuj]
Dane z 30 czerwca 2004[1]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| Populacja | 10 712 | 100 | 5477 | 51,1 | 5235 | 48,9 |
| Gęstość zaludnienia [mieszk./km²] |
115,5 | 59,1 | 56,4 | |||
Transport[edytuj]
Przez Gminę przebiega atrakcyjny szlak rowerowy „Lublin-Kazimierz Dolny”. Podczas Dni Konopnicy, 21 czerwca 2009 otwarto ścieżkę rowerową po gminie Konopnica. Trasa ma około 30 kilometrów długości a umożliwia przejazd z ul. Raszyńskiej w Lublinie do ul. Cienistej nad Zalewem Zemborzyckim.
Lotnisko Radawiec[edytuj]
Lotnisko w Radawcu położone jest 12 km na północny zachód od Lublina. Powierzchnia trawiasta zajmuje obszar 116 ha. Mogą z niego korzystać samoloty o masie do 5 700 kg. Główny pas startowy ma długość 820 m, a szerokość 400 m. Na lotnisku znajduje się budynek portu, hotelik, zbiorniki paliwa. Lotnisko użytkowane jest przez Aeroklub Lubelski i lotnisko sanitarne.
Stacjonujący na lotnisku Zespół Lotnictwa Sanitarnego zapewnia służbie zdrowia regionu szybki transport. Dysponuje samolotem Jak-12 i śmigłowcami Sokół i Mi-2.
Gospodarka[edytuj]
| Użytki rolne w gminie (2007)[8] | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rodzaj | Powierzchnia [[[Hektar|ha]]] | ||||
| Grunty orne | 7166 | ||||
| Sady | 338 | ||||
| Łąki i pastwiska | 443 | ||||
| Lasy | 461 | ||||
| Pozostałe | 867 | ||||
| Σ | 9275 | ||||
Głównym środkiem utrzymania dla ponad połowy mieszkańców gminy jest rolnictwo. Ogółem powierzchnia użytków rolnych zajmuje 7947 hektarów, tj. 85,7% obszaru gminy. Dodatkową gałęzią gospodarki jest także przetwórstwo rolno-spożywcze. Gmina posiada bardzo dobre gleby, sprzyjające rozwojowi rolnictwa: około 90% gleb mieści się w II i III klasie bonitacyjnej.
W produkcji roślinnej dominuje uprawa zbóż, ziemniaków i buraków cukrowych. Na terenie gminy rozwija się sadownictwo, głównie w miejscowościach, tj. Motycz i Motycz-Józefin. Uprawia się również warzywa, zwłaszcza brokuły i fasolkę szparagową. W hodowli zwierząt zdecydowanie przeważa chów trzody chlewnej i bydła.
Na terenie gminy funkcjonuje Spółdzielnia Usług Rolniczych.
Zakłady usługowe i rzemieślnicze świadczą usługi w zakresie produkcji rolniczej i potrzeb bytowych mieszkańców gminy. Funkcjonują dwie apteki w Motyczu i trzy stacje benzynowe (Motycz i Konopnica).
Hotele i obiekty noclegowe[edytuj]
- Hotel Jedlina w Motyczu
- Hotel Korona w Zemborzycach Tereszyńskich
- Zajazd Gościnny w Konopnicy
- Motel Zaborek
- Zajazd Kmicic w Zemborzycach
- Na terenie gminy działa 5 gospodarstw agroturystycznych o łącznej liczbie 34 miejsc noclegowych.
Zabytki i ważne obiekty[edytuj]
Do rejestru zabytków wpisane są następujące obiekty znajdujące się na terenie gminy (stan na dzień 20 grudnia 2010 roku)[9]:
| adres | nazwa | numer rejestru | data decyzji | długość i szerokość geograficzna |
|---|---|---|---|---|
| Konopnica | cmentarz par. | A/942 | 15.05.1987 | 51°13′9.7″N 22°27′53.5″E / 51.219361111111, 22.464861111111 |
| Motycz | zespół dworski XIX/XX, dwór, park |
A/958 | 12.05.1988 i 6.11.1995 | 51°14′23″N 22°22′47″E / 51.239722222222, 22.379722222222 |
Pozostałe zabytki na terenie gminy to[potrzebne źródło]
- grodzisko w Motyczu z VI-IX wieku
- neogotycki kościół pw. NMP w Konopnicy z 1906 r. przy drodze krajowej nr 19
- park pałacowy w Radawcu Dużym, pozbawiony już dworu, zachowane są dwa budynki gospodarcze w wyodrębnionym zespole folwarcznym
- ruiny XVIII-wiecznej dzwonnicy w Konopnicy, skryta za plebanią
- zespół budynków stacji kolejowej w Motyczu
- krzyż z pasyjką w Sporniaku
- drewniana rzeźba Matki Boskiej w Kozubszczyźnie
- zespół dworsko-pałacowy w Uniszowicach
Łącznie blisko sto obiektów, znajdujących się na terenie gminy, posiada status zabytku[potrzebne źródło]. Są to prywatne domy i zagrody, budynki sakralne, urzędowe i publiczne, pochodzące głównie z końca XIX i początków XX wieku.
Religia[edytuj]
Na terenie gminy mają siedzibę cztery parafie rzymskokatolickie:
- Konopnica
- Motycz
- Radawiec Duży
- Zemborzyce
Parafie podlegają pod Dekanat Konopnica, obejmujący jeszcze 3 parafie spoza obszaru Gminy Konopnica.
Kultura i oświata[edytuj]
Na terenie gminy działa Gminna Biblioteka Publiczna we wsi Konopnica oraz jej trzy filie biblioteczne w Motyczu, Radawcu Dużym, Zemborzycach Tereszyńskich.
Od 11 października 2009 funkcjonuje Ośrodek Działań Twórczych w Radawczyku Drugim, dzięki adaptacji remizy strażackiej. W Motyczu przy ośrodku Aqua Residence znajduje się kryta pływalnia. W Uniszowicach funkcjonuje Ośrodek jazdy konnej.
W gminie Konopnica znajduje się 5 szkół podstawowych oraz jedno gimnazjum. Łącznie uczęszcza do nich 896 uczniów i zatrudnionych jest 95 nauczycieli. Wraz z zakończeniem budowy sali gimnastycznej w Motyczu w roku 2009, wszystkie szkoły w gminie posiadają bardzo dobre zaplecze sportowe. W roku 2008 w budynku byłego Domu Kultury w Motyczu otwarto, jedno z pierwszych w powiecie lubelskim, Centrum kształcenia na odległość. Lokal został wyposażony w stały dostęp do Internetu, czytelnię oraz wykwalifikowaną kadrę szkoleniową. Centrum stworzone jest z myślą o osobach pragnących podnieść swoje kwalifikacje zawodowe, zdobyć nowe umiejętności, zwiększyć swoje szanse na rynku pracy. 5 czerwca 2011 otwarto wstępną wersję salki pamięci, poświęconej lokalnej historii i tradycji.
Od 1999 r. przy Szkole Podstawowej w Motyczu działają dwa zespoły:
- Orkiestra Dęta
- Zespół Taneczno-Wokalny „Motycz”, który kultywuje tradycje tańca i pieśni ludowej swojego regionu.
Dzięki wsparciu ze strony gminy zespół dysponuje kompleksem strojów ludowych a orkiestra zestawem instrumentów. Zespół i orkiestra uświetniają swoimi występami uroczystości szkolne, gminne i kościelne.
Przedszkole[edytuj]
- Przedszkole Dwujęzyczne Mały Europejczyk
- Przedszkole Prywatne MIŚ
Szkoły Podstawowe[edytuj]
- Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Konopnicy
- Szkoła Podstawowa im. Wincentego Witosa w Motyczu
- Szkoła Podstawowa w Stasinie
- Szkoła Podstawowa im. Ziemi Lubelskiej w Radawcu Dużym
- Szkoła Podstawowa im. Ks. Jana Twardowskiego w Zemborzycach Tereszyńskich
Gimnazjum[edytuj]
- Gimnazjum Gminne im. Wincentego Pola w Radawczyku Drugim
Opieka społeczna i zdrowotna[edytuj]
Głównym ośrodkiem zdrowotnym jest Motycz, gdzie znajduje się Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. SP ZOZ, założony przez Radę Gminy, obejmuje opieką zdrowotną mieszkańców z następujących miejscowości: Motycz, Kozubszczyzna, Radawiec Mały, Radawiec Duży, Radawczyk, Marynin, część Stasina, część Konopnicy, Sporniak oraz niewielką część mieszkańców z Tomaszowic i Lublina, jak również uczniów 7 szkół działających na terenie gminy Konopnica. Opiekę zdrowotną świadczy: 3 lekarzy ze specjalizacją rodziną i ogólną oraz pediatryczną, 1 stomatolog, 3 pielęgniarki środowiskowe, 1 pielęgniarka koordynująca i 1 położna środowiskowa. Na terenie gminy działają także dwa prywatne gabinety lekarskie.
Rodziny i osoby potrzebujące pomocy i żyjące w trudnych warunkach wspierane dzięki środkom z budżetu gminy oraz z dotacji celowych budżetu centralnego z przeznaczeniem na realizację zadań zleconych gminie z zakresu pomocy społecznej.
Bezpieczeństwo[edytuj]
Za bezpieczeństwo na terenie gminy odpowiada Rewir Policji zlokalizowany w Maryninie. Obecnie czynione są starania o utworzenie Posterunku Policji na terenie gminy Konopnica.
Działa także 11 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej, w tym 7 jednostek typu „S” i 4 jednostki typu „M”, które są zrzeszone w Zarządzie Gminnym Związku OSP. Wszystkie jednostki zrzeszają łącznie 256 członków. Grupa 20 osób tworzy młodzieżowe drużyny pożarnicze przy dwóch jednostkach. Obecnym prezesem gminnego OSP jest Jerzy Sieńko.
Frekwencja gminy w wyborach[edytuj]
- 2007 Wybory parlamentarne – 55,97%
Wójtowie Gminy Konopnica:
- Mirosław Żydek (od czerwca 2007 r.)
- Hieronim Gołofit (do 2007 r.)
Sąsiednie gminy[edytuj]
Bełżyce, Jastków, Lublin, Niedrzwica Duża, Wojciechów
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego.
- ↑ Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13) stycznia 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 465).
- ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
- ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
- ↑ Krzysztof Wojciechowski – Obwodnicą przez las DŻ nr 10(124)/2004.
- ↑ Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo lubelskie. [dostęp 20 grudnia 2010].
Bibliografia[edytuj]
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
