Przedbórz (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Przedbórz)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 51°05′00″N 19°53′00″E/51,083333 19,883333

Przedbórz
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo łódzkie
Powiat radomszczański
Burmistrz Miłosz Naczyński (2006)
Powierzchnia 189,94 km²
Liczba sołectw 28
Liczba miejscowości 59
Ludność (2010)
 • liczba ludności
 • gęstość

7413
39 osób/km²
Strefa numeracyjna 44
Tablice rejestracyjne ERA
Położenie gminy na mapie powiatu
Gmina Przedbórz.png
TERYT 1012113
Urząd gminy
97-570 Przedbórz
ul. Mostowa 29 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Przedbórzgmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie piotrkowskim.

Siedziba gminy to Przedbórz.

Według danych z 30 czerwca 2010[1] gminę zamieszkiwało 7413 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada bogate tradycje historyczne (pierwsza wzmianka z roku 1136). Ciągnęły tędy kupieckie wozy, zastępy rycerskie i królewskie orszaki zmierzające na obrady w Piotrkowie. Dla wygody królewskiego dworu wzniesiono w Przedborzu zamek. Stał się on z czasem ulubionym miejscem postoju władców, którzy polowali w okolicznych borach. Najczęstszymi gośćmi przedborskiego zamku byli Kazimierz Wielki i Władysław Jagiełło. Miejscowość uzyskała prawa miejskie w czasach Kazimierza Wielkiego (rok 1370). Władysław Jagiełło w 1405 roku odnowił przywilej miejski na prawie magdeburskim. Z rąk tego właśnie władcy, właściciele wsi Łodzią – biskupi włocławscy otrzymali 29 lipca 1423 roku w Przedborzu cenny dokument lokacyjny. Korzystne położenie miasta nad rzeką, na uczęszczanym szlaku, sprzyjało jego rozwojowi. W 1370 roku Przedbórz posiadał 130 domów, młyn królewski, szpital i kościół parafialny. Od 1512 roku istniała tu szkoła, rozkwitały handel i rzemiosło, miasto stało się także dużym ośrodkiem piwowarstwa. Pomyślny rozwój przerwał najazd Szwedów, którzy poważnie zniszczyli miasto i zamek. Dopiero wiek XIX przyniósł znaczące zmiany związane z uprzemysłowieniem. Obok fabryk zbudowano w mieście klasycystyczny ratusz i jatki.

I wojna światowa przyniosła austriacką okupację i upadek przemysłu. Mimo trudnej sytuacji przedborzanie zbudowali pomnik T. Kościuszki i pokusili się nawet o... wydanie własnych znaczków pocztowych!

W niepodległej Polsce miasto powoli stawało się ośrodkiem handlu i rzemiosła, w 1939 roku posiadało 7100 mieszkańców (50 procent to ludność żydowska), działały tu sąd, notariat i redakcja własnej gazety "Głos Przedborza"

Okupacja hitlerowska przyniosła zagładę przedborskich Żydów i poważne straty w zabudowie miasta.

Do dzisiejszych czasów zachowały się fragmenty murów bramy zamku kazimierzowskiego oraz sklepione kolebkowo piwnice, ciągnące się w głąb wzgórza, kościół św. Aleksego z 1278 roku, klasycystyczny ratusz (obecnie siedziba Urzędu Miasta i Gminy) oraz kilka kamieniczek z XVII/XVIII wieku znajdujących się przy przedborskim rynku.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] gmina Przedbórz ma obszar 189,94 km², w tym:

  • użytki rolne: 40%
  • użytki leśne: 53%

Gmina stanowi 13,16% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2010[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 7413 100 3729 49,7 3850 50,3
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
39

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Borowa, Brzostek, Chałupy, Faliszew, Gaj, Góry Mokre, Góry Suche, Grobla, Jabłonna, Józefów, Józefów Stary, Kajetanów, Kaleń, Miejskie Pola, Mojżeszów, Nosalewice, Piskorzeniec, Policzko, Przyłanki, Stara Wieś, Taras, Wojciechów, Wola Przedborska, Wygwizdów, Wymysłów, Zagacie, Zuzowy, Żeleźnica.

Pozostałe miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Błoto, Budy Nosalewickie, Bysiów, Dawidów, Dziady, Gaj Zuzowski, Gepnerów, Grobla (leśniczówka), Gustawów, Kajetanów (osada leśna), Ludwików, Majdan, Miejskie Pola (gajówka), Młyny Nosalewickie, Nosalewice (gajówka), Papiernia, Policzko (gajówka), Posada, Reczków Stary, Taras (gajówka), Wejża, Wierzchlas, Wierzchlas (leśniczówka), Wojciechów (gajówka), Wymysłów (leśniczówka), Wyrębiska, Zawodzie.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Aleksandrów, Fałków, Kluczewsko, Krasocin, Masłowice, Ręczno, Słupia (Konecka), Wielgomłyny, Żarnów

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Statystyczne vademecum samorządowca 2010 (pol.). stat.gov.pl. [dostęp 2010-09-14].
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].