Wręczyca Wielka (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Wręczyca Wielka)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°50′45″N 18°55′13″E/50,845833 18,920278

Wręczyca Wielka
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb gminy Flaga gminy
Województwo śląskie
Powiat kłobucki
Wójt Henryk Krawczyk
Powierzchnia 148,07 km²
Liczba sołectw 28
Liczba miejscowości 26
Ludność (2004)
 • liczba ludności
 • gęstość

17 117
115,6 osób/km²
Strefa numeracyjna 34
Tablice rejestracyjne SKL
Plan gminy
Wręczyca Wielka.png
TERYT 2406092
Urząd gminy
42-130 Wręczyca Wielka
ul. Sienkiewicza 1 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Wręczyca Wielkagmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim. W latach 1975–1998 położona była w województwie częstochowskim. Południowe obrzeża gminy leżą na terenie Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. Gmina należy do Lokalnej Grupy Działania realizującej projekt „Zielony Wierzchołek Śląska”[1].

Gminę Wręczyca Wielka utworzono z dniem 1 stycznia 1973 na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. Nr XX/99/72[2]. Siedzibą gminy jest Wręczyca Wielka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy zarejestrowano 38 stanowisk archeologicznych. Najdawniejsze ślady działalności człowieka pochodzą z epoki kamienia. Dobrze udokumentowane są wykopaliska z okolic Truskolasów, gdzie odkryto cmentarzyska kultury łużyckiej pochodzące z V okresu epoki brązu.

O kształtowaniu się osadnictwa na terenie gminy świadczą pozostałości po wczesnośredniowiecznym grodzie na terenie wsi Grodzisko. Miejsce to, obecnie teren rezerwatu Zamczysko[3], świadczy o istnieniu na tym terenie osady z czasów wczesnopiastowskich (XI wiek). Gród miał budowę pierścieniową, otoczony był wałami obronnymi i fosą, których ślady zachowały się do dziś. Nieliczne przekazy i legendy dotyczące grodziska mówią, iż spłonęło ono od uderzenia pioruna w XII wieku.

Teren dzisiejszej gminy był niegdyś ośrodkiem przemysłowym związanym z wydobyciem rudy i kuźnicami. Pozostałościami po tym wydobyciu są hałdy zlokalizowane w pobliżu miejscowości Truskolasy, Golce, Wręczyca Wielka i Kalej.

Gminę Wręczyca Wielka utworzono z dniem 1 stycznia 1973, a w obecnym kształcie istnieje ona od roku 1977[4]. W 1999 roku w wyniku reformy administracyjnej teren gminy znalazł się w powiecie kłobuckim.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[5] gmina Wręczyca Wielka ma obszar 148,07 km², w tym:

  • użytki rolne: 57%
  • użytki leśne: 36%

Gmina stanowi 16,65% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 30 VI 2010 r.[6] gminę zamieszkiwało 17 258 osób.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 17 258 100 8725 50,7 8533 49,3
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
115,6 58,6 57


Instytucje użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Jednostki oświatowe znajdujące się w gminie Wręczyca Wielka[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Szkół we Wręczycy Wielkiej
  • Zespół Szkół w Truskolasach
  • Zespół Szkół w Węglowicach
  • Zespół Szkolno-Przedszkolny w Kalei
  • Szkoła Podstawowa w Kulejach
  • Szkoła Podstawowa w Borowem
  • Szkoły stowarzyszeniowe:
    • Szkoła Podstawowa w Bieżeniu
    • Szkoła Podstawowa w Grodzisku
  • Przedszkole z oddziałem integracyjnym we Wręczycy Wielkiej
  • Oddział Przedszkola we Wręczycy Wielkiej w Grodzisku
  • Przedszkole w Truskolasach
  • Oddział Przedszkola w Truskolasach w Pile I
  • Oddział Przedszkola w Truskolasach w Hutce
  • Przedszkole w Węglowicach

Placówki medyczne na terenie gminy[edytuj | edytuj kod]

  • Ośrodek Zdrowia we Wręczycy Wielkiej
  • Ośrodek Zdrowia w Węglowicach
  • Ośrodek Zdrowia w Truskolasach
  • Ośrodek Zdrowia w Kalei
  • Gabinet Fizjoterapii w Golcach

Placówki związane z działalnością kulturalną[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działa Gminny Ośrodek Kultury we Wręczycy Wielkiej istniejący od roku 1974[7]. Przez 26 lat mieścił się on w budynku starej szkoły podstawowej, obecnie rozebranej. W 2000 GOK przeniósł się do nowego budynku. Mieszczą się w nim sale pozwalające na prowadzenie zajęć w różnych kołach i klubach zainteresowań. Są to m.in. “Studio Piosenki”, klub tańca towarzyskiego “Zorba”, Dziecięca Orkiestra Dęta, zajęcia choreografii scenicznej “Mażoretki”, taniec nowoczesny i ludowy oraz pracownia plastyczna. Budynek GOK-u służy także jako miejsce spotkań Gminnej Komisji do spraw Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Związku Emerytów i Rencistów oraz Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.

W ośrodku działa także świetlica profilaktyczno-wychowawcza dla dzieci szkolnych. Dwa razy w tygodniu dyżuruje psycholog dla dzieci i dorosłych.

Pierwszym dyrektorem placówki był Eugeniusz Parkitny, kolejnymi Andrzej Lisiecki i Zbigniew Sabat. Od 1976 r. dyrektorem jest Andrzej Kała.

W skład GOK-u wchodzi także Gminna Biblioteka Publiczna we Wręczycy Wielkiej z filiami w:

  1. Borowem
  2. Szarlejce
  3. Truskolasach
  4. Węglowicach

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • Bank Spółdzielczy we Wręczycy Wielkiej
  • Filia Banku Spółdzielczego w Truskolasach
  • Agencja PKO BP we Wręczycy Wielkiej
  • Trzy urzędy pocztowe:
  1. Wręczyca Wielka
  2. Węglowice
  3. Truskolasy
  • Warsztaty Terapii Zajęciowej w Hutce[8]

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Pomniki przyrody Gminy Wręczyca Wielka
Lp. Nr Data ustanowienia Nazwa obiektu Lokalizacja
1. 57/229 1994 Wiąz górski Wręczyca Wielka
2. 57/228 1994 Grupa 2 lip Bór Zapilski
3. 57/227 1994 Grupa 3 drzew (Wiąz górski i 2 okazy olszy czarnej) Grodzisko, ul. Floriańska 3
4. 57/223 1956 Lipa drobnolistna Pierzchno 37
5. 57/224 1956 Lipa drobnolistna Pierzchno 37
6. 57/225 1963 Grupa 30 lip Truskolasy (obok kościoła)
7. 57/226 1989 Aleja 14 lip Truskolasy (cmentarz)
8. 57/230 1994 Orzech czarny Leśnictwo Połamaniec
9. 57/223 1956 Buk pospolity Leśnictwo Rybno
10. 57/312 1996 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno
11. 57/313 1996 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno
12. 57/314 1996 Buk pospolity Leśnictwo Rybno
13. 57/315 1996 Buk pospolity Leśnictwo Rybno
14. 57/316 1996 Grupa 12 dębów szypułkowych Leśnictwo Rybno
15. 57/316 1993 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Blachownia, Częstochowa, Herby, Kłobuck, Opatów, Panki, Przystajń

Przypisy

  1. Zielony Wierzchołek Śląska. [dostęp 17.04.2009].
  2. Uchwała w sprawie utworzenia Gminy Wręczyca Wielka (pol.). Oficjalny serwis gminy Wręczyca Wielka. [dostęp 2010-09-24].
  3. Rezerwaty przyrody województwa śląskiego. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach. [dostęp 18.04.2009].
  4. Historia gminy. [dostęp 2012-04-07].
  5. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  6. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  7. Gminny Ośrodek Kultury we Wręczycy Wielkiej. [dostęp 18.04.2009].
  8. Warsztaty Terapii Zajęciowej. Biuletyn Informacji Publicznej Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kłobucku. [dostęp 18.04.2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gmina Wręczyca Wielka, Wręczyca Wielka 2007, GOK.