Gniazdo procesora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gniazdo procesora typu Socket A na płycie głównej Gigabyte GA-7VT880-RZ

Gniazdo procesora (ang. CPU socket lub CPU slot) jest to rodzaj złącza znajdującego się na płycie głównej; pełni ono rolę interfejsu pomiędzy procesorem a pozostałymi elementami systemu komputerowego umożliwiając jego współpracę z systemem za pośrednictwem odpowiednich magistrali i układów znajdujących się na płycie głównej.

Na każdej płycie głównej musi być przynajmniej jedno takie gniazdo; determinuje ono rodzaj procesora, jaki jest przez nią obsługiwany.

Producenci wyposażają swoje płyty w różne wersje gniazd umożliwiających zastosowanie jednego z dostępnych procesorów, przy czym rodzaj procesora często zależy również od zainstalowanego na płycie chipsetu. Dla procesorów Pentium i jego poprzedników stosowano jednakowe podstawki, jednak począwszy od procesora Pentium II, zaczęto projektować inne, zależnie od producenta.

Typ gniazda dla procesora musi być zgodny z określonym procesorem. Dla danego typu gniazda charakterystyczny jest kształt, napięcie rdzenia, prędkość magistrali systemowej oraz inne cechy. Na przykład Slot 1 – Celeron, Pentium II, Pentium III.

W pierwszych płytach głównych procesory były wlutowane, ale z powodu coraz większej oferty procesorów i ich nieustannie zmieniającej się budowy pojawiły się gniazda, które umożliwiły dopasowanie budowy płyty oraz jej możliwości do potrzeb danego użytkownika. W efekcie użytkownik chcąc wymienić procesor na procesor innej firmy, musi wymieniać całą płytę główną.

Najczęściej obecnie spotykanym gniazdem montowanym na płytach głównych jest gniazdo typu ZIF. Gniazda te umożliwiają łatwą instalację procesora bez użycia siły, wyposażone są bowiem w małą dźwigienkę, służącą do zaciskania lub poluzowania znajdującego się w gnieździe procesora. Mikroprocesory posiadają piny, dzięki którym mogą zostać zamontowywane w gnieździe. Należy bardzo uważać przy umieszczaniu mikroprocesora w podstawce, gdyż zgięcie wyprowadzeń może trwale uszkodzić mikroprocesor.

Podział gniazd[edytuj | edytuj kod]

  • slot – wyglądem przypomina sloty ISA, PCI i AGP
  • socket – poziomo położona prostokątna płytka, zawierająca dziurki na piny procesora lub piny, na które wkłada się procesor
  • Istnieje jeszcze wiele innych gniazd, które jednak są już niestosowane.

Lista gniazdek procesora[edytuj | edytuj kod]

AMD Socket[edytuj | edytuj kod]

Socket S1 - gniazdo na platformy mobilne, z obsługą dual channel DDR2-SDRAM.

Intel Socket[edytuj | edytuj kod]

Slot[edytuj | edytuj kod]


Tabela porównawcza gniazd procesorów rodziny 80x86[edytuj | edytuj kod]

Nazwa
gniazda
Data wprowadzenia Zakończenie produkcji
End Of Life
Obsługiwane rodziny procesorów Dla komputerów klasy Obudowa Liczba pinów Rozstaw pinów Prędkość magistrali Uwagi
DIP 1970s Nadal dostępne Intel 8086
Intel 8088
DIP 40 2.54mm 5/10 MHz
PLCC  ? Nadal dostępne Intel 80186
Intel 80286
Intel 80386
PLCC 68, 132 1.27mm 6–40 MHz
Socket 1 1989  ? Intel 80486 PGA 169  ? 16–50 MHz
Socket 2  ?  ? Intel 80486 PGA 238  ? 16–50 MHz
Socket 3 1991  ? Intel 80486 PGA 237  ? 16–50 MHz
Socket 4  ?  ? Intel Pentium PGA 273  ? 60–66 MHz
Socket 5  ?  ? Intel Pentium
AMD K5
IDT WinChip C6
IDT WinChip 2
PGA 320  ? 50–66 MHz
Socket 6  ?  ? Intel 80486 PGA 235  ?  ? Zaprojektowana lecz nigdy nie została użyta
Socket 7 1994  ? Intel Pentium
Intel Pentium MMX
AMD K6
PGA 321  ? 50–66 MHz
Super Socket 7 1998  ? AMD K6-2
AMD K6-III
Rise mP6
Cyrix MII
PGA 321  ? 66–100 MHz
Socket 8 1995  ? Intel Pentium Pro PGA 387  ? 60–66 MHz
Slot 1 1997  ? Intel Pentium II

Intel Pentium III
Slot 242  ? 66–133 MHz Celeron (Covington, Mendocino)
Pentium II (Klamath, Deschutes)
Pentium III (Katmai)- wszystkie wersje
Pentium III (Coppermine)
Slot 2 1998  ? Intel Pentium II Xeon Slot 330  ? 100–133 MHz
Socket 463/
Socket NexGen
 ?  ? NexGen Nx586 PGA 463  ?  ?
Socket 587  ?  ? Alpha 21164A Slot 587  ?  ?
Slot A 1999  ? AMD Athlon Slot 242  ? 100 MHz
Slot B  ?  ? Alpha 21264 Slot 587  ?  ?
Socket 370 1999  ? Intel Pentium III
Intel Celeron
VIA Cyrix III
VIA C3
PGA 370 1.27mm[1] 66–133 MHz
Socket 462/
Socket A
2000  ? AMD Athlon
AMD Duron
AMD Athlon XP
AMD Athlon XP-M
AMD Athlon MP
AMD Sempron
Desktop PGA 462  ? 100–200 MHz Jest to magistrala o podwójnej przepustowości wynoszącej 400 MT/s

(megatransfery/sekundę)
FSB w późniejszych modelach

Socket 423 2000  ? Intel Pentium 4 PGA 423 1mm[2] 400 MT/s (100 MHz) Tylko jądra Willamette
Socket 478/
Socket N
2000 ~2007 Intel Pentium 4
Intel Celeron
Intel Pentium 4 EE
Intel Pentium 4 M
PGA 478 1.27mm[3] 400–800 MT/s (100–200 MHz)
Socket 495 2000  ? Intel Celeron PGA 495 1.27mm[4]  ?
PAC418 2001  ? Intel Itanium PGA 418  ? 133 MHz
Socket 603 2001  ? Intel Xeon PGA 603 1.27mm[5] 400–533 MT/s (100–133 MHz)
PAC611 2002  ? Intel Itanium 2
HP PA-8800, PA-8900
PGA 611  ?  ?
Socket 604 2002  ? Intel Xeon PGA 604 1.27mm[5] 400–1066 MT/s (100–266 MHz)
Socket 754 2003  ? AMD Athlon 64
AMD Sempron
AMD Turion 64
PGA 754 1.27mm[6] 200–800 MHz
Socket 940 2003  ? AMD Opteron Athlon 64 FX PGA 940 1.27mm[7] 200–1000 MHz
Socket 479 2003  ? Intel Pentium M
Intel Celeron M
PGA 479[8]  ? 400–533 MT/s (100–133 MHz)
Socket 939 2004 11/2008 AMD Athlon 64
AMD Athlon 64 FX
AMD Athlon 64 X2
AMD Opteron
Desktop PGA 939 1.27mm[7] 200–1000 MHz Wspiera CPU Athlon 64 FX do 1 GHz
Wspiera CPU Opteron z ograniczeniem do serii 100
LGA 775/
Socket T
2004  ? Intel Pentium 4
Intel Pentium D
Intel Celeron
Intel Celeron D
Intel Pentium XE
Intel Core 2 Duo
Intel Core 2 Quad
Intel Xeon
Desktop LGA 775 1.09mm x 1.17mm[9] 1600 MHz
Socket 563  ?  ? AMD Athlon XP-M PGA 563  ?  ?
Socket M 2006  ? Intel Core Solo
Intel Core Duo
Intel Dual-Core Xeon
Intel Core 2 Duo
Notebook PGA 478  ? 533–667 MT/s (133–166 MHz) Zastąpiła Socket 479
LGA 771/
Socket J
2006  ? Intel Xeon Serwer LGA 771 1.09mm x 1.17mm[10] 1600 MHz
Socket S1 2006  ? AMD Turion 64 X2 PGA 638 1.27mm[11] 200–800 MHz
Socket AM2 2006  ? AMD Athlon 64
AMD Athlon 64 X2
PGA 940 1.27mm[7] 200–1000 MHz Zastąpiła Socket 754 oraz Socket 939
Socket F 2006  ? AMD Athlon 64 FX
AMD Opteron
LGA 1207 1.1mm[12]  ? Zastąpiła Socket 940
Socket AM2+ 2007  ? AMD Athlon 64
AMD Athlon X2
AMD Phenom
AMD Phenom II
PGA 940 1.27mm[7] 200–2600 MHz Rozdzielone płaszczyzny zasilania
Zastąpiła Socket AM2
Procesory AM2+ mogą pracować w gnieździe Socket AM2 z ograniczoną częstotliwością pracy szyny HT
Procesory AM2 mogą pracować w podstawce Socket AM2+
Socket P 2007  ? Intel Core 2 Notebook PGA 478 533–1066 MT/s (133–266 MHz) Zastąpiła Socket M
Socket 441 2008  ? Intel Atom Sub-notebook PGA 441  ? 400–667 MHz
LGA 1366/
Socket B
2008  ? Intel Core i7 (serie 900)
Intel Xeon (serie 35xx, 36xx, 55xx, 56xx)
Serwer LGA 1366 4.8-6.4 GT/s Zastąpiła Socket J (LGA 771) w układach podstawowych.
rPGA 988A/
Socket G1
2008  ? Intel Core i7 (serie 600, 700, 800, 900)
Intel Core i5 (serie 400, 500)
Intel Core i3 (serie 300)
Intel Pentium (seria P6000)
Intel Celeron (seria P4000)
Notebook rPGA 988 1mm 2.5GT/s, 4.8GT/s
Socket AM3 2009  ? AMD Phenom II
AMD Athlon II
AMD Sempron
PGA 941[13] lub 940[14] 1.27mm[7] 200–3200 MHz Rozdzielone płaszczyzny zasilania
Zastąpiła Socket AM2+
Procesory AM3 mogą pracować w gnieździe Socket AM2/AM2+
Tylko Sempron 140
LGA 1156/
Socket H
2009 2012 Intel Core i7 (seria 800)
Intel Core i5 (serie 700, 600)
Intel Core i3 (seria 500)
Intel Xeon (serie X3400, L3400)
Intel Pentium (seria G6000)
Intel Celeron (seria G1000)
Desktop LGA 1156  ? 2.5 GT/s Magistrala DMI jest (prawdopodobnie zmodyfikowanym) interfejsem PCI-E x4 v1.1
Socket G34 2010  ? AMD Opteron (seria 6000) LGA 1974  ? 200–3200 MHz Zastąpiła Socket F
Socket C32 2010  ? AMD Opteron (seria 4000) LGA 1207  ? 200–3200 MHz Zastąpiła Socket F, Socket AM3
LGA 1248 2010  ? Intel Intel Itanium 9300-series Serwer LGA 1248  ? 4.8 GT/s
LGA 1567 2010  ? Intel Intel Xeon 6500/7500-series Serwer LGA 1567  ? 4.8-6.4 GT/s
LGA 1155/
Socket H2
2011/Q1
2011.01.09
 ? Intel Sandy Bridge
Intel Ivy Bridge
Desktop LGA 1155  ? 5.7, GT/s Sandy Bridge obsługuje 20 linii PCI-E 2.0.

Ivy Bridge obsługuje 40 linii PCI-E 3.0.

LGA 2011/
Socket R
2011/Q3
(2011.11.14)
 ? Intel Sandy Bridge-E
Intel Ivy Bridge-E
Desktop
Serwer
LGA 2011  ? 4.8-6.4 GT/s Sandy Bridge obsługuje 20 linii PCI-E 2.0.

Ivy Bridge obsługuje 40 linii PCI-E 3.0.

rPGA 988B/
Socket G2
2011  ? Intel Core i7 (serie 2000, 3000)
Intel Core i5 (serie 2000, 3000 series)
Intel Core i3 (serie 2000, 3000)
Notebook rPGA 988 1mm 2.5GT/s, 4.8GT/s
Socket FM1 2011  ? AMD Llano Desktop PGA 905 1.27mm Używana w modelach APU
pierwszej generacji
Socket AM3+ 2011  ? AMD FX Vishera
AMD FX Zambezi
AMD Phenom II
AMD Athlon II
AMD Sempron
Desktop PGA 942 (CPU 71pin) 1.27mm
Socket FM2 2012 ? AMD Trinity Desktop PGA 904 1.27mm Używana w modelach APU
drugiej generacji
LGA 1150/
Socket H3
2013/Q2
(2013.06.02)
 ? Intel Haswell
Intel Broadwell
Desktop LGA 1150  ?
Socket G3/
Socket G3
2013/Q2  ? Intel Haswell
Intel Broadwell
Notebook rPGA 889  ?
Nazwa
gniazda
Data wprowadzenia Zakończenie produkcji EOL Obsługiwane rodziny procesorów Dla komputerów klasy Obudowa Liczba pinów Rozstaw pinów Prędkość magistrali Uwagi

Przypisy

  1. Intel 815 Chipset Family. [dostęp 2009-05-04].
  2. 423 Pin Socket (PGA423) Design Guidelines. [dostęp 2009-05-03].
  3. Intel Pentium 4 Processor 478-Pin Socket (mPGA478) Design Guidelines. [dostęp 2009-05-03].
  4. 495-Pin and 615-pin micro-PGA ZIF Socket Design Specification Application Note. [dostęp 2009-05-03].
  5. 5,0 5,1 mPGA 604 Socket Mechanical Design Guide. [dostęp 2009-05-03].
  6. AMD Sempron Processor Product Data Sheet. [dostęp 2009-05-03].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 AMD Opteron Processor Product Data Sheet. [dostęp 2009-05-03].
  8. Procesor posiada tylko 478 pinów, choć podstawka posiada 479.
  9. LGA775 Socket Mechanical Design Guide. [dostęp 2009-05-04].
  10. LGA771 Socket Mechanical Design Guide. [dostęp 2009-05-03].
  11. Low-Profile Socket S1 Design Specification. [dostęp 2009-05-03].
  12. Thermal Design Guide for Socket F (1207) Processors. [dostęp 2009-05-06].
  13. Procesor posiada tylko 938 pinów choć gniazdo ma ich 941.
  14. Dokumentacja AMD Socket AM3 design Specification. [dostęp 2012-01-05].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Gniazda procesora