Gniewkowo

Gniewkowo
Kościół pw św. Mikołaja
Herb Gniewkowa
Państwo	Polska
Województwo	kujawsko-pomorskie
Powiat	inowrocławski
Gmina	Gniewkowo gmina miejsko-wiejska
Data założenia	X wiek
Prawa miejskie	1268
Burmistrz	Adam Roszak
Powierzchnia	9,18 km²
Wysokość	ok. 100 m n.p.m.
Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość	7428 809 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 52
Kod pocztowy	88-140
Tablice rejestracyjne	CIN
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego Gniewkowo
Położenie na mapie Polski Gniewkowo
52°54′N 18°25′E
TERC (TERYT)	0407034
Urząd miejski ul. 17 Stycznia 11 88-140 Gniewkowo
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Gniewkowo w Wikisłowniku
Strona internetowa

Jeden z gniewkowskich kościołów

Gniewkowo (niem. Argenau) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gniewkowo. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Jest lokalnym ośrodkiem przemysłowym, a także handlowo-usługowym.

Miasto według danych GUS z 31 marca 2011 (spis powszechny) liczy 7428 mieszkańców. Oznacza to, że liczba mieszkańców Gniewkowa w porównaniu z poprzednimi badaniami rośnie.

Położenie

Gniewkowo leży w południowej części województwa kujawsko-pomorskiego w powiecie inowrocławskim. Obszar miasta obejmuje 913 ha zamieszkiwany jest przez 7.428 osób. W pobliżu Gniewkowa znajdują się duże kompleksy leśne. Rzeźba terenu jest płaska. Gniewkowo położne jest na ważnym, międzynarodowym szlaku kolejowym (Linia Kolejowa nr 353-Poznań Wschód - Skandawa).

Historia

Obelisk upamiętniający powstańca wielkopolskiego poległego w walkach pod Gniewkowem

Niegdyś siedziba kasztelanii i jednego z księstw kujawskich. W mieście znajdował się gród księcia kujawskiego Kazimierza III gniewkowskiego zdobyty w 1332 roku przez Krzyżaków, następnie spalony. Na tym miejscu Krzyżacy zbudowali zamek Argenau. Później książęta kujawscy odzyskali Gniewkowo i władali nim do czasów słynnego pretendenta do polskiego tronu, księcia Władysława Białego, który sprzedał księstwo królowi Kazimierzowi Wielkiemu w roku 1365, jednakże po śmierci Kazimierza zdobył i spalił zamek w 1375 roku. Od 1379 Gniewkowo było lennem Władysława Opolczyka a później rodziny Kościeleckich (1457–1599).

W wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 miasto zostało włączone do Prus. W 1879 administracja pruska zgermanizowała nazwę miasta na Argenau. Utrzymała się ona do 1920, kiedy to miejscowość na mocy traktatu wersalskiego powróciła do Polski.

Zabytki

• kościół św. Mikołaja i Konstancji z XIV w., przebud. w 1871 r., siedziba parafii pod tym samym wezwaniem
• dawna synagoga z 1880, obecnie hala sportowa; przed 1950r. pełniła funkcję magazynu
• kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (poewangelicki), neogotycki z końca XIX wieku, siedziba parafii pod tym samym wezwaniem.
• cmentarz rzym.-kat. z 1891
• ratusz z 1908 r., ul. Dworcowa 17
• hotel z 1897 roku (ob. dom z oficyną), ul. Dworcowa 1, 1897
• Dom z 1767 r., Rynek 14

Sport i rekreacja

W mieście działają następujące kluby sportowe:

• Uczniowski Klub Sportowy "MGOKSiR" Gniewkowo
• Stowarzyszenie LZS "GNIEWKO"
• Towarzystwo Gimnastyczne "SOKÓŁ" Gniewkowo
• Harmattan Gniewkowo
• "Unia" Gniewkowo

Znajduje się tu stadion miejski i boiska "Orlik 2012".

Edukacja

• Przedszkola
  • Przedszkole Samorządowe w Gniewkowie
• Szkoły Podstawowe
  • Szkoła Podstawowa nr. 1 w Gniewkowie
• Gimnazja
  • Gimnazjum nr. 1 w Gniewkowie
• Szkoły Ponadgimnazjalne
  • Liceum Ogólnokształcące w Gniewkowie
  • Szkoła Zawodowa w Gniewkowie
• Samorządowy Zespół Ekonomiczno-Administracyjny Szkół w Gniewkowie

Kościoły

• Rzymskokatolickie
  • Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gniewkowie
  • Parafia św. Mikołaja i św. Konstancji w Gniewkowie

Miasto jest siedzibą Dekanatu Gniewkowskiego.

Kultura

Instytucje, które mają na cele rozwój kultury to m.in.:

• ROD Gniewkowo
• Towarzystwo Miłośników Gniewkowa
• Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Gniewkowie

W mieście działa Zespół Gniewkowianie.

Demografia

Wykres liczby ludności miasta Gniewkowo na przestrzeni lat

Struktura demograficzna mieszkańców Gniewkowa wg danych z 31 grudnia 2010

Opis	Ogółem		Mężczyźni		Kobiety
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	7182	100	3447	48,0	3735	52,0
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	782,4		375,5		406,9

Turystyka

Dawna synagoga

W pobliżu Gniewkowa rozciągają się duże obszary leśne wchodzące w skład Puszczy Bydgoskiej, a w pobliskiej Suchatówce znajduje się jezioro "Nowe". Bazę noclegową oferują gospodarstwa agroturystyczne funkcjonujące w okolicach jeziora oraz motel "Harasówka" w Gniewkowie.

Komunikacja

Przez Gniewkowo przebiega linia kolejowa:

• Linia kolejowa nr 353 Poznań Wschód – Skandawa

Na dworcu zatrzymują się wszystkie pociągi REGIO i TLK.

Przez miasto przebiega droga krajowa i wojewódzka:

• droga krajowa nr 15 (Trzebnica – Ostróda), w przebiegu której zbudowano obwodnicę centrum miasta,
• droga wojewódzka nr 246 (Dąbrowa Biskupia – Paterek).

Gospodarka

Stara pocztówka z Gniewkowa

W mieście znajdują się duże zakłady przemysłowe, m.in. Fabryka Świec KCB oraz zakłady przetwórstwa warzyw Bonduelle. W mieście rozwija się także handel i usługi. Jest tu galeria handlowa.

Bezpieczeństwo

Instytucje mające zapewnić bezpieczeństwo:

• Komisariat Policji w Gniewkowie
• Straż miejska w Gniewkowie
• Stacja Pogotowia Ratunkowego w Gniewkowie
• Ochotnicza Straż Pożarna w Gniewkowie

Urzędy i instytucje

Ratusz w Gniewkowie

Urzędy i instytucje:

• Urząd Miejski
• Urząd Stanu Cywilnego
• Nadleśnictwo Gniewkowo

Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Gniewkowie

Linki zewnętrzne

• strona Gniewkowa
• Historia Żydów w Gniewkowie na portalu Wirtualny Sztetl