Go

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gry planszowej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Artykuły o grze go
Artykuły powiązane
Go
Nazwa chińska
Hanyu pinyin Wéiqí
Wade-Giles Wei-ch’i
Zn. tradycyjne 圍棋
Zn. uproszczone 围棋
Goban (plansza do gry w Go) z kamieniami zagranymi w czasie gry
Dwóch graczy w trakcie rozgrywki turniejowej

Go (jap. 碁 – go lub 囲碁 – igo, chiń. 圍棋 – wéiqí, kor. 바둑 – baduk, paduk) – starochińska gra planszowa popularna również w Korei i Japonii, a w ostatnich latach zdobywająca rosnącą popularność na całym świecie (w tym także w Polsce). Dla wielu ludzi, głównie ludzi Wschodu, go jest specyficznym połączeniem nauki, sztuki i sportu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Legendarne początki go sięgają ponad 2000 lat p.n.e., choć udokumentowane świadectwa istnienia tej gry są późniejsze. Najlepiej znane podanie głosi, że wymyślił ją cesarz Yao (2357-2255 p.n.e.), w celu kształcenia syna Dan Zhu[1]. W księdze historycznej pod tytułem Shibenzuopian (Kronika. Sztuka Użytkowa.) powstałej w Epoce Walczących Królestw (403 – 221 p.n.e.) zapisano, że "cesarz Yao wymyślił weiqi, żeby Dan Zhu uczył się dobra (w Polsce znany popularyzator go Jan Lubos napisał na podstawie tej legendy bajkę "O początkach go"). Pierwsze udokumentowane wzmianki o grze Yi (pierwotna chińska nazwa weiqi) pochodzą dopiero z czasów dynastii Zhou (1122-221 p.n.e.)[2]. Dzieło znanego chińskiego historyka Ban Gu (30-92 p.n.e.) Yi Zhi (Istota go) uznawane jest za pierwszy podręcznik do nauki go. Wraz z chińskimi nauczycielami pisma go dotarło do Japonii (V–VII w.).

Zasady[edytuj | edytuj kod]

Diagram z gry jednego z największych graczy w historii go – Honinbo Shusaku
 Osobny artykuł: Zasady go.

Zasady gry go:

  • Grę rozgrywa dwóch graczy na kwadratowej planszy (goban – 碁盤) przeciętej 19 liniami poziomymi i 19 liniami pionowymi tworzącymi 361 przecięć (skrzyżowań). Niekiedy – zwłaszcza w przypadku graczy początkujących – gra się także na planszach 13x13, a nawet 9x9.
  • Gracze kładą na przemian czarne i białe kamienie na przecięciu linii.
  • Grę rozpoczyna gracz grający kamieniami czarnymi.
  • Celem gry jest otoczenie własnymi kamieniami, na pustej początkowo planszy, terytorium większego niż terytorium przeciwnika.
  • Kamieni raz postawionych na planszy nie przesuwa się, mogą natomiast zostać zbite przez przeciwnika.
  • Każdy kamień posiada oddechy – puste sąsiednie skrzyżowania połączone z kamieniem prostym odcinkiem. Kamień stojący w rogu ma dwa, na brzegu planszy – trzy, a w pozostałych miejscach cztery oddechy. Kamienie tego samego koloru stojące obok siebie i połączone liniami prostymi tworzą łańcuch, który ma wspólne oddechy – można je zbić albo wszystkie razem albo żadnego. Stojące obok siebie kamienie przeciwnego koloru zabierają sobie nawzajem po jednym oddechu. Kamień (lub łańcuch), któremu przeciwnik zabierze ostatni oddech zostaje zbity i zdjęty z planszy.
  • W celu uniknięcia nieskończonych cykli taka sama pozycja na planszy nie może zostać powtórzona. (Tzw. Reguła Superko)

Immanentną cechą go jest możliwość gry z wyrównaniem, umożliwiająca słabszym graczom rywalizację z silniejszymi: słabszy gracz (grający czarnymi) ustawia przed pierwszym ruchem przeciwnika pewną liczbę kamieni wynikającą z różnicy siły gry (handicap).

Mimo prostoty reguł umożliwiającej naukę gry nawet małym dzieciom, go jest grą bardzo trudną, przynajmniej dla komputerów – najlepsze osiągają siłę średniej klasy amatora. Dlatego grając w go za pośrednictwem Internetu, prawdopodobieństwo, że przeciwnik będzie sobie pomagał komputerem, jest minimalne. Także pomiędzy graczami występują znaczne różnice siły. (Więcej w artykule Programy do go)

Dr Edward Lasker powiedział kiedyś "Jeżeli szachy są królową gier, to go z pewnością jest ich cesarzem".

Przykładowy problem z gry[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło go w Wikisłowniku

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Bogdan Mazan: Bez antypodów? Zbliżenia i konfrontacje kultur. Łódź: Fundacja Uniwersytetu Łódzkiego, 2008, s. 402. ISBN 987-83-923164-6-6.
  2. Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.