Gołąbek brudnożółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołąbek brudnożółty
Gołąbek brudnożółty: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj Russula
Gatunek gołąbek brudnożółty
Nazwa systematyczna
Russula ochroleuca Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 358 (1838)
Mapa zasięgu
Gołąbek brudnożółty: zasięg występowania na mapie
Zasięg występowania w Europie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Russula ochroleuca châtaigne.JPG

Gołąbek brudnożółty (Russula ochroleuca Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Feliks Berdau w 1876[2]. Synonimy łacińskie[3]

  • Agaricus ochroleucus Pers. (1801)
  • Russula citrina Gillet (1881)
  • Russula granulosa Cooke (1888)
  • Russula ochroleuca var. granulosa (Cooke) Rea (1922)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 4-8(10) cm, za młodu półkulisty, później płaski, pofalowany i nieco przegięty. Skórka daje się zdzierać do około połowy średnicy kapelusza. Podczas wilgotnej pogody jest lepki, podczas suchej suchy[4] Kolor żółtawoochrowy do cytrynowego. Skórka kapelusza gładka[5].

Blaszki

Kruche, początkowo gęste i białe, później mniej gęste i brudnokremowe lub siwożóltawe[4].

Trzon

Walcowaty o wysokości 4–8 cm i grubości 1,5-2,5 cm, mocny, pełny[4]. Początkowo jest biały, u starych okazów szarzejący[5].

Miąższ

Biały lub białawy, przy trzonie szarzejący, dosyć miękki. Zapach bardzo słaby. Smak łagodny lub u większości okazów znośnie ostry[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki brodawkowato-siatkowate, o średnicy 8-10 x 6,5-7,5 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocuje od lata do jesieni. Występuje w lasach iglastych i mieszanych. Najczęściej rośnie pod świerkami, rzadziej pod sosnami i bukami, a jeszcze rzadziej pod innymi gatunkami drzew. W Europie Środkowej jest bardzo pospolity, w niektórych okolicach występuje masowo. Rośnie również w okresach suchej pogody i często jest jedynym grzybem, jakiego można spotkać w większej ilości[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj uważany jest za grzyb niejadalny[4][7]. Niektórzy autorzy jednak uważają go za grzyb jadalny, lecz bez szczególnych walorów smakowych, przydatny jako domieszka. Okazy o ostrym smaku powinny być sparzone przed przyrządzeniem[5]. W istocie wśród okazów tego gatunku zdarzają się grzyby o łagodnym smaku, nadające się do spożycia, jak i okazy gorzkie, a czasami nawet o ostrym, piekącym smaku (szczególnie dotyczy to blaszek). Z tego też względu przez grzybiarzy zazwyczaj nie jest zbierany. Jednak w okresach braku innych grzybów może być atrakcyjny, ze względu na to, że jest jednym z najbardziej pospolitych grzybów[8]. Zmienność smaku (od łagodnego po ostry) jest wśród gołąbków cechą rzadko spotykaną[6]

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, s. 436, ISBN 83-7404-513-2
  6. 6,0 6,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczyć 340 gatunków grzybów. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  7. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  8. 8,0 8,1 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.