Gołąbek brudnożółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołąbek brudnożółty
Russula ochroleuca G4 (1).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj Russula
Gatunek gołąbek brudnożółty
Nazwa systematyczna
Russula ochroleuca Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 358 (1838)
Mapa zasięgu
Zasięg występowania w Europie
Zasięg występowania w Europie
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Russula ochroleuca châtaigne.JPG

Gołąbek brudnożółty (Russula ochroleuca Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Feliks Berdau w 1876[2]. Synonimy łacińskie[3]

  • Agaricus ochroleucus Pers. (1801)
  • Russula citrina Gillet (1881)
  • Russula granulosa Cooke (1888)
  • Russula ochroleuca var. granulosa (Cooke) Rea (1922)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 4-8(10) cm, za młodu półkulisty, później płaski, pofalowany i nieco przegięty. Skórka daje się zdzierać do około połowy średnicy kapelusza. Podczas wilgotnej pogody jest lepki, podczas suchej suchy[4] Kolor żółtawoochrowy do cytrynowego. Skórka kapelusza gładka[5].

Blaszki

Kruche, początkowo gęste i białe, później mniej gęste i brudnokremowe lub siwożóltawe[4].

Trzon

Walcowaty o wysokości 4–8 cm i grubości 1,5-2,5 cm, mocny, pełny[4]. Początkowo jest biały, u starych okazów szarzejący[5].

Miąższ

Biały lub białawy, przy trzonie szarzejący, dosyć miękki. Zapach bardzo słaby. Smak łagodny lub u większości okazów znośnie ostry[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki brodawkowato-siatkowate, o średnicy 8-10 x 6,5-7,5 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocuje od lata do jesieni. Występuje w lasach iglastych i mieszanych. Najczęściej rośnie pod świerkami, rzadziej pod sosnami i bukami, a jeszcze rzadziej pod innymi gatunkami drzew. W Europie Środkowej jest bardzo pospolity, w niektórych okolicach występuje masowo. Rośnie również w okresach suchej pogody i często jest jedynym grzybem, jakiego można spotkać w większej ilości[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj uważany jest za grzyb niejadalny[4][7]. Niektórzy autorzy jednak uważają go za grzyb jadalny, lecz bez szczególnych walorów smakowych, przydatny jako domieszka. Okazy o ostrym smaku powinny być sparzone przed przyrządzeniem[5]. W istocie wśród okazów tego gatunku zdarzają się grzyby o łagodnym smaku, nadające się do spożycia, jak i okazy gorzkie, a czasami nawet o ostrym, piekącym smaku (szczególnie dotyczy to blaszek). Z tego też względu przez grzybiarzy zazwyczaj nie jest zbierany. Jednak w okresach braku innych grzybów może być atrakcyjny, ze względu na to, że jest jednym z najbardziej pospolitych grzybów[8]. Zmienność smaku (od łagodnego po ostry) jest wśród gołąbków cechą rzadko spotykaną[6]

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, s. 436, ISBN 83-7404-513-2
  6. 6,0 6,1 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczyć 340 gatunków grzybów. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  7. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  8. 8,0 8,1 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.