Gołąbek wymiotny
| Gołąbek wymiotny | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Podklasa | podstawczaki pieczarkopodobne |
| Rząd | gołąbkowce |
| Rodzina | gołąbkowate |
| Rodzaj | gołąbek |
| Gatunek | gołąbek wymiotny |
| Nazwa systematyczna | |
| Russula emetica (Schaeff.) Pers.[1] Observ. mycol. (Lipsiae) 1: 100 (1796) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gołąbek wymiotny (Russula emetica) – gatunek grzyba należący do rodzaju gołąbek. Nazwy ludowe: bedłka, gołąbka trująca, surojadka trująca, surojadka mierzliwa, gorzkówka, czartopłoch, goryczek, psi grzyb, psi gołąbek[2].
[edytuj] Morfologia
- Kapelusz
- Szeroki i wklęsły . Średnica 5 do 8(10) cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza różowo-czerwona, jednolita i żywo zabarwiona. Skórka długo pozostaje lśniąca. Brzeg na starość krótko żłobkowany[3].
- Trzon
- Niski, cylindryczny. Wysokość od 4 do 8 cm. Biały, czasami z odcieniem różowym[3]. U starszych grzybów staje się watowaty i pusty wewnątrz[5].
- Miąższ
- Biały, pod samą skórka zwykle różowy. Ma przyjemny, delikatnie owocowy zapach, zaśmak gorzki, piekący i długo utrzymujący się w ustach[5].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki elipsoidalne i siateczkowane, z wysokimi brodawkami. Rozmiar: 8-12 x 7-9 μm[4].
[edytuj] Występowanie
W lasach iglastych, szczególnie w podgórskich lasach świerkowych i w nizinnych lasach sosnowych jest dość częsty. W lasach liściastych jest rzadki[5] Owocniki pojawiają się od wczesnego lata do późnej jesieni[4].
[edytuj] Znaczenie
Grzyb trujący: Nie należy do najsilniej trujących grzybów, jednak po zjedzeniu nawet małej ilości powoduje bóle brzucha, mdłości i wymioty. Z tego też powodu grzyb otrzymał nazwę gatunkową "wymiotny"[2].
[edytuj] Zmienność
Barwa kapelusza i wielkość owocników są u gołąbka wymiotnego dość zmienne, tak że pewne oznaczenie odmian jest możliwe dopiero po zbadaniu pod mikroskopem wielkości i urzeźbienia zarodników[3].
[edytuj] Synonimy
- Agaricus emeticus Schaeff.,
- Agaricus emeticus var. emeticus Schaeff.,
- Agaricus linnaei var. emeticus (Schaeff.) Fr.,
- Russula emetica (Schaeff.) Pers.
- Russula emetica var. gregaria Kauffman,
- Russula gregaria (Kauffman) Moënne-Locc. & Reumaux
(na podstawie Index Fungorum[1].
[edytuj] Gatunki podobne
- gołąbek błotny (Russula paludosa). Ma większy trzon, nie jest piekący w smaku i jest jadalny[5].
- gołąbek buczynowy (Russula noblis). Rośnie tylko pod bukami[5].
- gołąbek czerwononogi (Russula rhodopus). Ma trzon z purpurowymi zabarwieniami[5].
- gołąbek krwisty (Russula sanguinaria). Ma różowoczerwonawy trzon[5].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Index Fungorum. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ 2,0 2,1 Henryk Orłoś: Atlas grzybów leśnych. Warszawa: PWRiL, 1974.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 458. ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Henryk Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa isbn= 978-83-245-9550-1, 2007.
