Gołek białawy
| Gołek bialawy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | szparagowce |
| Rodzina | storczykowate |
| Podrodzina | storczykowe |
| Rodzaj | gołek |
| Gatunek | gołek białawy |
| Nazwa systematyczna | |
| Pseudorchis albida (L.) Á. Löve & D. Löve | |
| Synonimy | |
|
Gymnadenia albida Rich. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gołek białawy (Pseudorchis albida) – gatunek byliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju gołek (Pseudorchis Ség.). Występuje we wschodniej części Ameryki Północnej oraz w prawie całej Europie, również na Grenlandii. W Polsce wyłącznie w Karpatach, rzadko na Podkarpaciu, pojedynczo w Sudetach[2].
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Wzniesiona, ulistniona, dość gruba, o wysokości do 30 cm.
- Liście
- W liczbie 3–5 na łodydze. Dolne jajowate, górne wąskie i obejmujące nasadą łodygę.
- Kwiaty
- Na szczycie łodygi, bezszypułkowe, wyrastające w kątach przysadek. Tworzą zbity, groniasty kwiatostan. Kwiaty drobne, białożółte o tępych działkach długości 3–5 mm. Warżka 3 klapowa z ostrogą 2–3 razy krótszą od zalążni. Znamię słupka posiada dziobek 2 uszka obejmujące małe, okrągłe i nagie uczepki. Kwitnie od maja do sierpnia.
- Owoc
- Zawierająca liczne i bardzo drobne nasiona torebka o długości do 8 mm.
- Bulwa
- Rozcięta na wąskie, wałeczkowate odcinki, z długimi korzeniami.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Należy do plemienia Orchidinae w obrębie podrodziny storczykowych (Orchideae) z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Storczykowate są kladem bazalnym w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych[1][3].
[edytuj] Ekologia
Rośnie na naskalnych murawach i halach, zarówno na podłożu wapiennym, jak i bezwapiennym. W Tatrach występuje głównie w piętrze kosówki i turniowym, ale z rzadka można go spotkać w reglach. Geofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Nardion[4].
[edytuj] Ochrona
W Polsce gatunek objęty ścisłą ochroną gatunkową.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-04].
- ↑ Szlachetko D.L., Skakuj M.: Storczyki Polski. Sorus, 1996, s. 173-175. ISBN 83-85599-97-5.
- ↑ Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life (ang.). [dostęp 2010-08-04].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Zarzycki: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
