Gołkowice Dolne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołkowice Dolne
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Stary Sącz
Liczba ludności 890
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-388 Gołkowice Dolne
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0465590
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gołkowice Dolne
Gołkowice Dolne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gołkowice Dolne
Gołkowice Dolne
Ziemia 49°32′44″N 20°34′41″E/49,545556 20,578056Na mapach: 49°32′44″N 20°34′41″E/49,545556 20,578056

Gołkowice Dolne (do 29 maja 1953 Gołkowice Niemieckie[1]) – wieś, sołectwo w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz w południowo-zachodniej krawędzi Kotliny Sądeckiej w dolinie Dunajca.

Graniczy z Mostkami, Moszczenicą Niżną, Gołkowicami Górnymi oraz Naszacowicami (gmina Podegrodzie).

Zabudowa Gołkowic Dolnych z czasów kolonizacji józefińskiej

Nazwa wsi wywodzi się od jej założycieła Gołka. Według innej wersji od miejscowej odmiany pszenicy zwanej gołka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wspomniana była w dokumentach już w 1276 r. i była własnością starosądeckiego klasztoru. Wtedy to ks. Kinga zezwoliła na przeniesienie wsi na prawo niemieckie. Wspominana też u Jana Długosza w Liber beneficjorum... jako Gołkowycze w których był folwark i karczma. W XVI w. doszedł browar i młyn. Od XVI w. była tutaj siedziba klucza gołkowickiego włości Klarysek starosądeckich. Wieś w latach 1579-1582 była dzierżawiona przez Prokopa Pieniążka a w 1606 r. przez Sebastiana Lubomirskiego. We wrześniu 1770 r. zajęta została przez wojska austriackie i włączona do Królestwa Węgierskiego, a w 1773 r. do Galicji.

Od 1782 r. stanowiła własność austriackiego skarbu państwa (tzw. Kamery). W latach 1784-1820 osadzono tutaj 37 rodzin niemieckich kolonistów. Zmieniono wówczas nazwę wsi na Gołkowice Niemieckie (Deutsch Golkowitz). Ewangeliccy mieszkańcy należeli do parafii ewangelickiej w Stadłach.

Do 1933 r. była to gmina jednowioskowa. W latach 1933-1954 należała do gminy zbiorowej Stary Sącz-Wieś. W czasie okupacji niemieckiej wieś ponownie zwała się Deutsche Golkowitz. W latach 1955-1972 była siedzibą GRN Gołkowice Dolne. Od 1973 r. jest sołectwem Miasta i Gminy Stary Sącz. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Herb wsi przedstawia na tarczy w polu błękitnym złoty krzyż łaciński nad którym jest złota pięciopałkowa korona. Pod krzyżem skrzyżowane dwie gałązki (laurowe?). Według innej wersji zamiast gałązek są tam kłosy pszenicy "gołki".

We wsi działa założony 12 lipca 2003 r., kontynuujący tradycje założonego w roku 1960 LZS Gołkowice, klub piłkarski Jaworzynka Gołkowice, występujący w B-klasie grupie nowosądeckiej (stan na sezon 2008/2009).

Przypisy

  1. Zarządzenie nr 62 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 1953 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw miejscowości. (M.P. z 1953 r. Nr 51, poz. 572)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]