Gołogłów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołogłów
Pityriasis gymnocephala[1]
(Temminck, 1835)
Gołogłów
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina Pityriaseidae
Mayr & Amadon, 1951
Rodzaj Pityriasis[2]
Lesson, 1839
Gatunek gołogłów
Synonimy
  • Barita gymnocephala Temminck, 1836[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Gołogłów (Pityriasis gymnocephala) – gatunek ptaka, jedynego przedstawiciela monotypowej rodziny gołogłowów (Pityriaseidae)[5], enigmatyczny i rzadki mieszkaniec lasów deszczowych Borneo[6].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Pokrewieństwo tego gatunku jest dyskusyjne. Umieszczano go między innymi w rodzinach: Prionopidae (czołoczuby), Cracticidae (srokacze), Artamidae (ostroloty), Corvidae (krukowate)[7][8][9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Gołogłów osiąga długośc ciała 22–26 cm, oraz masę ciała 115–150 g[10]. Gołogłów jest czarnym lub ciemnoszarym ptakiem, z czerwonymi udami i czerwoną głową, gardłem i szyją z szarymi pokrywami usznymi i pozbawionym piór, żółtym czubem. Na skrzydle występuje biała plama widoczna w locie, a samice mają także czerwone plamki po bokach ciała. Mają masywny, czarny, hakowato zakończony dziób i krótki ogon, nadający im krępy wygląd. Czub głowy pokrywają krótkie (3-4 mm) żółte lub koloru słomkowego wybrzuszenia skórne, wyglądające jak szczecina. Osobniki młodociane mają czarne uda, czerwone pokrywy uszne i obrączki oczne, kilka czerwonych piór na głowie i nierozwiniętą "szczecinę"[11].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gołogłów jest hałaśliwym ptakiem, wydającym różnorodne odgłosy, wliczając w to przeraźliwe nosowe wycie, występujące na przemian z odgłosami szorstkimi, ćwierkaniem, gwizdaniem, chichotaniem[6][7].

Gołogłów żywi się głównie dużymi bezkręgowcami, szczególnie prostoskrzydłymi, straszykami, chrząszczami, motylami, cykadami, karaczanami, termitami, pająkami, na które poluje na drzewach. Żywi się także małymi kręgowcami i owocami[6][7].

Przypisy

  1. Pityriasis gymnocephala, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pityriasis. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 czerwca 2012]
  3. Bristlehead (Pityriasis gymnocephala) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 24 czerwca 2012].
  4. BirdLife International 2012. Pityriasis gymnocephala. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2014.3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-05-25]
  5. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Pityriasidae Mayr & Amadon, 1951 - gołogłowy - Bristlehead (wersja: 2015-01-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-05-25].
  6. 6,0 6,1 6,2 MacKinnon, John; & Phillipps, Karen. (1993). A Field Guide to the Birds of Borneo, Sumatra, Java and Bali. OUP: Oxford. ISBN 0-19-854035-3.
  7. 7,0 7,1 7,2 Smythies, B.E.; & Davison, G.W.H. (1999). The Birds of Borneo. Natural History Publications (Borneo): Kota Kinabalu. pp.606-608.
  8. Museum Victoria: http://collections.museumvictoria.com.au/object.php?irn=721458 B 28520 Pityriasis gymnocephala Passeriformes : Artamidae, Borneo Bornean Bristlehead.]
  9. Discover Life - Corvidae.
  10. F. Sheldon, R. Moyle: Bristlehead (Pityriasis gymnocephala). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2015. [dostęp 2015-05-25]. (ang.)
  11. Colenutt, Simon. (2002). Little known Oriental bird: Bornean Bristlehead. Oriental Bird Club Bulletin, 35.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]