Goździcznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Goździcznik
Goździcznik skalnicowy
Goździcznik skalnicowy
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj goździcznik
Nazwa systematyczna
Petrorhagia (Ser.) Link
Handb. 2: 235. ante Sep 1831[2]
Typ nomenklatoryczny
Petrorhagia saxifraga (L.) Link[2]
Synonimy
  • Gypsophila L. sect. Petrorhagia Seringe in A.P. de Candolle and A.L.P.P. de Candolle
  • Imperatia Moench
  • Kohlrauschia Kunth
  • Tunica Ludwig[2][3]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Goździcznik (Petrorhagia (Ser.) Link) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. W zależności od ujęcia systematycznego obejmuje od ok. 25[4] do 33[3] gatunków występujących w Europie, Azji i północnej Afryce. Rośliny te rosną w suchych murawach na skałach i stokach wzgórz. Goździcznik skalnicowy bywa uprawiany jako roślina ozdobna[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne, dwuletnie i byliny o licznych, wzniesionych i szorstkich łodygach[5], pojedynczych lub rozgałęzionych, u nasady często drewniejących[3].
Liście
Naprzeciwległe, wąskie, na szczycie zaostrzone, u nasady zrośnięte w pochewkę liściową, z 1 lub 3 żyłkami[3].
Kwiaty
Obupłciowe lub czasem jednopłciowe, zebrane w szczytowe kwiatostany wierzchotkowe luźne lub główkowato skupione, wsparte zwykle 4 podsadkami. Kielich o długości 4–15 mm, składa się z 5 działek zrośniętych cylindrycznie lub dzwonkowato, z błoniastym szwem wzdłuż miejsca zrośnięcia. Płatków korony jest 5, białych, różowych lub czerwonych. Pręcików jest 10, z miodnikami u nasady nitek. Słupek z jednokomorową zalążnią i dwiema szyjkami o długości 2–9 mm[5][3].
Owoce
Torebki jajowate do podługowatych otwierające się 4 ząbkami. Zawierają 8–15 czarno-brązowych nasion, jednostronnie bocznie spłaszczonych[4][3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj bardzo zmienny, o cechach morfologicznych pośrednich między rodzajami goździk (Dianthus) i łyszczec (Gypsophila). Dzielony jest na pięć sekcji. Niektórzy autorzy wyodrębniają 5 gatunków z szerokimi, błoniastymi podsadkami otulającymi cały kwiatostan w odrębny rodzaj Kohlrauschia Kunth.[3]

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do podrodziny Caryophylloideae, rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae), rzędu goździkowców (Caryophyllales) w obrębie dwuliściennych właściwych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Caryophyllineae Bessey in C.K. Adams, rodzina goździkowate (Caryophyllaceae Juss.), rodzaj goździcznik (Petrorhagia (Ser.) Link)[6].

Gatunki flora Polski[7]
Pozostałe gatunki[8]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Richard K. Rabeler, Ronald L. Hartman: Petrorhagia (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-09-28].
  4. 4,0 4,1 4,2 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 78. ISBN 0333748905.
  5. 5,0 5,1 Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin. Tom II, K-Z. Poznań: Zysk i S-ka, 2012, s. 671. ISBN 978-83-7506-846-7.
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Petrorhagia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Petrorhagia. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-09-28].