Goździeńczyk pomarszczony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Goździeńczyk pomarszczony
Goździeńczyk pomarszczony: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieprznikowce
Rodzina goździeńczykowate
Rodzaj goździeńczyk
Gatunek goździeńczyk pomarszczony
Nazwa systematyczna
Clavulina rugosa (Bull.) J. Schröt.
Krypt.-Fl. Schlesien (Breslau) 3.1(25–32): 442 (1888)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Clavulina rugosa G3.1.jpg
Clavulina rugosa a1 (2).JPG

Goździeńczyk pomarszczony (Clavulina rugosa (Bull.) J. Schröt.) – gatunek grzybów z rodziny goździeńczykowatych (Clavulinaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clavulina, Clavulinaceae, Cantharellales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1790 Bulliard nadając mu nazwę Clavaria rugosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1888 Schröter, przenosząc go do rodzaju Clavulina[1]. Synonimów naukowych ma ok. 30. Niektóre z nich[2]:

  • Clavaria canaliculata Fr. 1818
  • Clavaria grossa Pers. 1797
  • Clavaria herveyi Peck 1893
  • Clavaria macrospora Britzelm. 1887
  • Clavaria rugosa Bull. 1790
  • Clavaria rugosa var. alcyonaria Corner
  • Clavaria rugosa var. fuliginea Fr. 1874
  • Clavicorona rugosa (Bull.) Corner 1970
  • Clavulina herveyi (Peck) R.H. Petersen 1967
  • Clavulina rugosa var. alcyonaria Corner 1950
  • Clavulina rugosa var. canaliculata (Fr.) Corner 1950
  • Clavulina rugosa var. fuliginea (Fr.) Gillet 1874
  • Clavulina rugosa var. macrospora (Britzelm.) Corner 1950
  • Ramaria rugosa (Bull.) Gray 1821

Nazwę polską nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Wysokość 4–9 cm, grubość 0,5–1 cm. Początkowo jest pałkowaty, nieco skręcony, pomarszczony i podłużnie bruzdkowany. Zazwyczaj wyrasta gromadnie po kilka owocników stłoczonych blisko siebie. Później dzielą się one widlasto na kilka gałązek zakończonych obłymi i tępymi wierzchołkami, czasem z zębami. Kolor owocników od białawego poprzez brudnobiały, ochrowy do siwawego, czasami u młodych okazów występuje fioletowy nalot[4]. Owocniki charakteryzują się dużą zmiennością kształtów i barwy[5].

Miąższ

Białawy, miękki, sprężysty, kruchy. Smak i zapach słaby[4].

Zarodniki

Jajowatokuliste lub prawie kuliste, gładkie, bezbarwne, o rozmiarach 9–14 × 7–12 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Europie, występuje ponadto w Japonii i na Nowej Zelandii[6]. W Polsce jest średnio pospolity[5].

Rośnie na ziemi w różnego typu lasach, zarówno na niżu, jak i w górach, zazwyczaj w małych grupach. Owocniki pojawiają się od lata do jesieni[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny, jednak ze względu na niewielkie rozmiary, mierny smak i rzadkość nie ma większej wartości[5]. Jadany jest np. w Meksyku[7].

Clavulina rugosa a2 (2).JPG

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • goździeńczyk popielaty (Clavulina cinerea); jest bardziej (wielokrotnie) rozgałęziony i ma dymnofioletowy kolor,
  • chropiatka cuchnąca (Thelephora palmata); ma brązowe, krzaczasto rozgałęzione owocniki o białych końcach i nieprzyjemnie pachnie[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  7. Eric Boa: Wild edible fungi: A global overview of their use and importance to people. 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7.