Goździeńczyk pomarszczony

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Goździeńczyk pomarszczony
Clavulina rugosa G3.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieprznikowce
Rodzina goździeńczykowate
Rodzaj goździeńczyk
Gatunek goździeńczyk pomarszczony
Nazwa systematyczna
Clavulina rugosa (Bull.) J. Schröt.
Krypt.-Fl. Schlesien (Breslau) 3.1(25–32): 442 (1888)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Clavulina rugosa G3.1.jpg
Clavulina rugosa a1 (2).JPG

Goździeńczyk pomarszczony (Clavulina rugosa (Bull.) J. Schröt.) – gatunek grzybów z rodziny goździeńczykowatych (Clavulinaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clavulina, Clavulinaceae, Cantharellales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1790 Bulliard nadając mu nazwę Clavaria rugosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1888 Schröter, przenosząc go do rodzaju Clavulina[1]. Synonimów naukowych ma ok. 30. Niektóre z nich[2]:

  • Clavaria canaliculata Fr. 1818
  • Clavaria grossa Pers. 1797
  • Clavaria herveyi Peck 1893
  • Clavaria macrospora Britzelm. 1887
  • Clavaria rugosa Bull. 1790
  • Clavaria rugosa var. alcyonaria Corner
  • Clavaria rugosa var. fuliginea Fr. 1874
  • Clavicorona rugosa (Bull.) Corner 1970
  • Clavulina herveyi (Peck) R.H. Petersen 1967
  • Clavulina rugosa var. alcyonaria Corner 1950
  • Clavulina rugosa var. canaliculata (Fr.) Corner 1950
  • Clavulina rugosa var. fuliginea (Fr.) Gillet 1874
  • Clavulina rugosa var. macrospora (Britzelm.) Corner 1950
  • Ramaria rugosa (Bull.) Gray 1821

Nazwę polską nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Wysokość 4–9 cm, grubość 0,5–1 cm. Początkowo jest pałkowaty, nieco skręcony, pomarszczony i podłużnie bruzdkowany. Zazwyczaj wyrasta gromadnie po kilka owocników stłoczonych blisko siebie. Później dzielą się one widlasto na kilka gałązek zakończonych obłymi i tępymi wierzchołkami, czasem z zębami. Kolor owocników od białawego poprzez brudnobiały, ochrowy do siwawego, czasami u młodych okazów występuje fioletowy nalot[4]. Owocniki charakteryzują się dużą zmiennością kształtów i barwy[5].

Miąższ

Białawy, miękki, sprężysty, kruchy. Smak i zapach słaby[4].

Zarodniki

Jajowatokuliste lub prawie kuliste, gładkie, bezbarwne, o rozmiarach 9–14 × 7–12 μm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Europie, występuje ponadto w Japonii i na Nowej Zelandii[6]. W Polsce jest średnio pospolity[5].

Rośnie na ziemi w różnego typu lasach, zarówno na niżu, jak i w górach, zazwyczaj w małych grupach. Owocniki pojawiają się od lata do jesieni[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb jadalny, jednak ze względu na niewielkie rozmiary, mierny smak i rzadkość nie ma większej wartości[5]. Jadany jest np. w Meksyku[7].

Clavulina rugosa a2 (2).JPG

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • goździeńczyk popielaty (Clavulina cinerea); jest bardziej (wielokrotnie) rozgałęziony i ma dymnofioletowy kolor,
  • chropiatka cuchnąca (Thelephora palmata); ma brązowe, krzaczasto rozgałęzione owocniki o białych końcach i nieprzyjemnie pachnie[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  7. Eric Boa: Wild edible fungi: A global overview of their use and importance to people. 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7.