Gocławek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Park Jana Szypowskiego "Leśnika"
Widok na Gocławek

Gocławek – część składowa warszawskiej dzielnicy Praga-Południe (zachodnie tereny obecnego Gocławka w granicach Warszawy od 1924 r.[potrzebne źródło], wschodnie od 1951 r.[1]). Zabudowa Gocławka jest typowa dla przedmieścia wielkiego miasta, najstarsze budynki pochodzą z okresu powstania listopadowego. Gocławek znajduje się w północno-wschodniej części Pragi-Południe – jego północną granicę stanowi otwocka linia kolejowa, wschodnią ul. Marsa, południową ul. Płowiecka i Grochowska[2] (przedwojenny Gocławek, jako samodzielna wieś, ciągnął się do obecnej ulicy Korkowej[3], jednak obecnie tereny pomiędzy ulicami Marsa i Korkową należą do dzielnicy Wawer i zaliczane są do Starego Wawra). Zachodnia granica Gocławka tradycyjnie biegła przedwojenną granicą Warszawy – ulicami Biskupią, Zawierciańską, Czechowicką i Pabianicką[3], jednak obecnie znajduje się zdecydowanie bardziej na zachód, za parkiem im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika”[2] obejmując tereny w okresie międzywojennym określane jako Grochów I[3] lub Grochów Dwór[4]. Obszar ten w całości znajduje się w granicach jednostki pomocniczej niższego rzędu "Osiedle Grochów Północny"[5].

Obszar "Gocławek" Miejskiego Systemu Informacji obejmuje tereny ograniczone ulicami Chłopickiego, Zamieniecką, Ostrobramską, Marsa oraz linią kolejową. Tak wyznaczony Obszar "Gocławek" obejmuje poza Gocławkiem również część Grochowa oraz cały Witolin (i jego integralną część Osiedle Ostrobramska)[6].

Pomniki, parki i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika”[edytuj | edytuj kod]

Park położony jest w okolicach Dworka Grochowskiego. Na terenie zieleńca znajduje się ośrodek sportowy TKKF, ogród jordanowski oraz plac zabaw. Od końca lat 50. XX w. park nosił nazwę 13 września 1944 roku. W 2005 r. na wniosek Rady Dzielnicy park nazwano imieniem Jana Szypowskiego „Leśnika”.

Jerzy Wierzbicki tak opisywał park: W starym parku otaczającym dworek subtelne i wyczulone ucho jest jeszcze zdolne usłyszeć śpiew tamtych dni i rżenie koni, a badawcze oko wyłowi z porannej mgły wyłaniające się, pochylone szeregi bohaterskiego 4 Pułku Piechoty.

Dworek Grochowski (ul. Grochowska 64)[edytuj | edytuj kod]

Według legendy dworek został wybudowany z inicjatywy prymasa Michała Poniatowskiego, podczas bitwy grochowskiej był kwaterą Józefa Chłopickiego. Historycy jednak wskazują datę powstania dworka na lata 1835-1840, więc po powstaniu listopadowym. W 1915 r. w dworku działała polska szkoła, w której uczyła się i pisała wiersze Pola Gojawiczyńska. W 1918 r. powstał w nim sierociniec, który prowadzili Metodyści. W 1924 r. dworek kupił Andrzej Wierzbicki, wyremontował on gruntownie budynek. Dziś w dworku działa Państwowa Szkoła Muzyczna 1 st. nr 3.

 Osobny artykuł: Dworek Grochowski.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

4 stycznia 1901 wzdłuż całej długości ulicy Grochowskiej – centralnej ulicy Gocławka uruchomiono Warszawską Kolej Dojazdową Jabłonowską, parową kolej wąskotorową o rozstawie torów 800 mm, łączącą Jabłonnę z Wawrem, wtedy to otwarto dwie stacje przy Grochowskiej: Rogatki Moskiewskie i Grochów. W 1925 r. po uruchomieniu wzdłuż ulicy linii tramwajowej, zaczęto podejmować kroki ku likwidacji kolejki. 7 września 1939 r. linie kolejki z powodu działań wojennych zawieszono, a następnie reaktywowano miesiąc później. W 1942 r. otrzymała ona nową nazwę: Warschauer Eisenbahnen Ost. Powstanie warszawskie ponownie uniemożliwiło kursowanie linii. Kolej Jabłonowska jako przedsiębiorstwo państwowe odrodziła się w 1945 r. Ostatni raz Kolej Jabłonowska wyjechała na tory przy Grochowskiej: 31 stycznia 1956.

 Osobny artykuł: Kolej Jabłonowska.

Od 1925 r. wzdłuż ulicy Grochowskiej na kraniec Gocławka biegnie trasa tramwajowa, kursują nią tramwaje linii: 3, 9 i 24.Ulicą kursuje też wiele linii autobusowych, łączących Pragę ze Śródmieściem, Wolą, Rembertowem i Wawrem.

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. 1951 nr 27 poz. 199)
  2. 2,0 2,1 Mapa topograficzna Polski 1:10.000, ark. Warszawa – Grochów (N-34-139-A-c-2), Główny Geodeta Kraju, Warszawa 2002
  3. 3,0 3,1 3,2 Według Mapy szczegółowej 1:25.000, ark. Warszawa-Mokotów (Pas 40-Sup 32-B), Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1931
  4. Warszawa przedwojenna. Plan miasta z 1939 r. 1:20.000, Πtr Kartografia, Warszawa 2006
  5. Uchwała Nr 779/LIX/98 Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 15 stycznia 1998 r. w sprawie nadania statutu Osiedlu Grochów Północny i określenia jego granic
  6. Podział Pragi-Południe według MSI

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]