Goryczka wąskolistna
| Goryczka wąskolistna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny naczyniowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | Euphyllophyta |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny nasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | okrytonasienne |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | astrowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | goryczkowce |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | goryczkowate |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | goryczka |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | goryczka wąskolistna |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gentiana pneumonanthe L. Sp. pl. 1:228. 1753 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
||||||||||||||||||||||||||||||||
Goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe L.) – gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych.
Spis treści |
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Wystepuje w całej niemal Europie oraz na Kaukazie i części Syberii[2]. W Polsce rozproszony na całym niżu, szczególnie w południowo-zachodniej i wschodniej części[3]. Najliczniej występuje na przedpolu Karpat (Wyżyna Śląska i południowo-wschodnia część Kotliny Sandomierskiej)[3]). W Karpatach jest rzadki i występuje na rozproszonych stanowiskach w Beskidzie Makowskim i Wyspowym, w Bieszczadach i bardzo rzadko na Pogórzu Śląskim i Wielickim[3]. Na Słowacji występuje u podnóża Tatr. W polskich Tatrach nie rośnie. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.
Morfologia [edytuj]
- Liście
- Dolne łuskowate, górne równowąskie, siedzące, parami zrośnięte u nasady. Ustawione na łodydze skrętolegle, brzegi mają często podwinięte. Posiadają 1 wyraźny nerw (rzadko 3 lub 5), nerwacja siatkowa prawie niewidoczna.
- Kwiaty
- Intensywnie niebiesko-fioletowe, duże (do 5,5 cm), korona zrośnięta z 5 płatków, pojedyncze lub skupione po kilka w kątach wyższych liści. Korona kwiatu szerokodzwonkowata.
- Owoc
- Torebka. Nasiona są drobne.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września. Rozmnaża się przez nasiona, oraz wegetatywnie, przez kłącza[3]. Siedlisko: torfowiska, wilgotne łąki i rzadkie zarośla. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All.Molinion caeruleae[4]. Roślina trująca: składniki chemiczne i działanie podobne jak u goryczki trojeściowej.
Jest rośliną żywicielską chronionego motyla modraszka alkona[5].
Ochrona [edytuj]
Roślina objęta jest ścisłą ochroną gatunkową. Informacje o stopniu zagrożenia na podstawie:
- Czerwonej listy roślin i grzybów Polski[6]. – gatunekzagrożony (kategoria zagrożenia V).
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-11-30].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Marcin Sielezniew, Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, wyd. Multico, Warszawa 2010, s. 170.
- ↑ Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kazimierz Zarzycki. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Bibliografia [edytuj]
- Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
