Goryczka wąskolistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Goryczka wąskolistna
76 Gentiana pneumonanthe.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj goryczka
Gatunek goryczka wąskolistna
Nazwa systematyczna
Gentiana pneumonanthe L.
Sp. pl. 1:228. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe L.) – gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w całej niemal Europie oraz na Kaukazie i części Syberii[2]. W Polsce rozproszony na całym niżu, szczególnie w południowo-zachodniej i wschodniej części[3]. Najliczniej występuje na przedpolu Karpat (Wyżyna Śląska i południowo-wschodnia część Kotliny Sandomierskiej)[3]). W Karpatach jest rzadki i występuje na rozproszonych stanowiskach w Beskidzie Makowskim i Wyspowym, w Bieszczadach i bardzo rzadko na Pogórzu Śląskim i Wielickim[3]. Na Słowacji występuje u podnóża Tatr. W polskich Tatrach nie rośnie. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Cienka i naga, dochodzi do 60 cm wysokości.
Kłącze
Cienkie i rozgałęzione.
Liście i kwiaty
Liście
Dolne łuskowate, górne równowąskie, siedzące, parami zrośnięte u nasady. Ustawione na łodydze skrętolegle, brzegi mają często podwinięte. Posiadają 1 wyraźny nerw (rzadko 3 lub 5), nerwacja siatkowa prawie niewidoczna.
Kwiaty
Intensywnie niebiesko-fioletowe, duże (do 5,5 cm), korona zrośnięta z 5 płatków, pojedyncze lub skupione po kilka w kątach wyższych liści. Korona kwiatu szerokodzwonkowata.
Owoc
Torebka. Nasiona są drobne.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września. Rozmnaża się przez nasiona, oraz wegetatywnie, przez kłącza[3]. Siedlisko: torfowiska, wilgotne łąki i rzadkie zarośla. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All.Molinion caeruleae[4]. Roślina trująca: składniki chemiczne i działanie podobne jak u goryczki trojeściowej. Liczba chromosomów 2n = 26[3].

Jest rośliną żywicielską chronionego motyla modraszka alkona[5].

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina objęta jest ścisłą ochroną gatunkową. Informacje o stopniu zagrożenia na podstawie:

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-11-30].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Marcin Sielezniew, Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, wyd. Multico, Warszawa 2010, s. 170.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kazimierz Zarzycki. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.