Gorzknik kanadyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gorzknik kanadyjski
Hydrastis canadensis - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-209.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj gorzknik
Gatunek gorzknik kanadyjski
Nazwa systematyczna
Hydrastis canadensis L.
Syst. nat. ed. 10, 2:1088. 1759
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Gorzknik kanadyjski (Hydrastis canadensis L.) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju gorzknik ( Hydrastis L.).

Pochodzi z Ameryki Północnej (Stany Zjednoczone, Kanada), gdzie ze względu na duże zapotrzebowanie na jej leczniczy surowiec została prawie całkowicie wyniszczona.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina wysokości 20–30 cm o grubych kłączach.
Liście
2 lub 3 dość duże, 3–5 dłoniastoklapowane (palczastodzielne), ząbkowane.
Kwiat
Pojedynczy, w szczycie, zielonawy. Okwiat 3-działkowy, składający się z żółtawych lub zielonawych pręcików i słupków.
Owoc
Wielokrotny o kształcie jagodowym, mały, w kolorze czerwonym. Jedno lub dwunasienny zbity w główkowaty owocostan, podobny do maliny.
Kwiat gorzknika kanadyjskiego

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Roślina stanowi jedynego współczesnego przedstawiciela linii rozwojowej siostrzanej dla rodzaju glaucidium (Glaucidium), wraz z którym tworzy klad bazalny w obrębie rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Ze względu na swą odrębność filogenetyczną roślina ta podnoszona jest do rangi podrodziny Hydrastidoideae Martynov[2] lub nawet rodziny gorzknikowate (Hydrastidaceae Martynov), siostrzanej dla jaskrowatych (system Reveala z 1999)[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina lecznicza, szczególnie kłącze zawierające alkaloid hydrastynę (ok. 2–3%). Powoduje on zwężenie się naczyń krwionośnych, stosowany przy krwotokach.

W Polsce jest uprawiany ze względu na popyt, uprawa należy do trudnych.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
  2. Family: Ranunculaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-03-01].
  3. Hierarchical position of the Family Hydrastidaceae (ang.). Crescent Bloom. [dostęp 2011-03-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Rośliny użytkowe. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1966.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. ISBN 83-09-00256-4.