Gospodarka Ukrainy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gospodarka Ukrainy
Informacje ogólne
Waluta Hrywna
Bank centralny Ukrainy
Rok podatkowy kalendarzowy
Organizacje gospodarcze WNP, WTO, GUAM
Dane statystyczne
PKB (nominalny) 198 mld
PKB (ważony PSN) 337 mld
PKB per capita 6 900
Wzrost PKB 2,1%
Struktura PKB rolnictwo 9,3%
przemysł 31,7%
usługi 58,9%
Inflacja 25%
Wymiana handlowa
Eksport 64,89 md
Główni partnerzy Rosja 23,3%
Turcja 7,9%
Włochy 5,8%
Import 82,52 mld
Główni partnerzy Rosja 23,9%
Niemcy 11,8%
Chiny 8,5%
Polska 8,1%
Turkmenistan 5,4%
Zatrudnienie
Struktura zatrudnienia rolnictwo 19,4%
przemysł 24,2%
usługi 56,4%
Płaca minimalna 625 UAH
(54 EURO)
Stopa bezrobocia 3%
Wskaźniki jakości życia
Ludność poniżej progu ubóstwa 37,7%
Współczynnik Giniego 31
Finanse publiczne
Dług publiczny 10% PKB
82,07 mld
Deficyt budżetowy {{{deficyt}}}
Przychody budżetowe 65,02 mld
Wydatki budżetowe 68,48 mld
Główne źródło
Portal Portal Ekonomia

Na Ukrainie występuje ponad 90 rodzajów kopalin użytecznych, dotychczas odkryto 8 tys. złóż. Zasoby naturalne dzielone są na trzy grupy: zasoby paliwowe (energetyczne), rud metali i niemetaliczne. Na terytorium Ukrainy skoncentrowane są wielkie zasoby rud manganowych i żelaza, uranu, węgla koksującego, siarki rodzimej, soli kamiennej i potasowej, surowców do produkcji cementu. Ukraińskie zasoby mineralno-surowcowe są jednymi z najlepszych jakościowo zasobów na świecie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po tzw. „zespoleniu” ziem ukraińskich, tj. po 1945, zaczęto realizować zasady i metody rozwoju obowiązujące w ZSRR. Na Ukrainie, jako integralnej części Związku Radzieckiego, wdrażane były ogólnoradzieckie programy: rozwijano produkcje żywności (Ukraina była głównym spichlerzem ZSRR), przemysł paliwowo energetyczny i przemysł ciężki (szczególnie zbrojeniowy). Zintegrowanie gospodarki Ukrainy z gospodarką Związku Radzieckiego ujawniło się również w braku niezależnych związków i wymiany z innymi krajami. Wyznaczone granice „państwowe” z Rosją, Białorusią i Mołdawią, miały formalny, tylko administracyjny charakter. Ukraina nie miała indywidualnego obszaru gospodarczego, nie było granic celnych ani prawa celnego. Według opinii wielu ukraińskich ekonomistów gospodarka Ukrainy rozwijała się jako rolniczy i surowcowy spichlerz metropolii, jako region eksploatacji surowców mineralnych, zasobnych gleb i atrakcyjnych zasobów rekreacyjnych, jako rezerwuar taniej siły roboczej i chłonny rynek zbytu wielu produktów wytwarzanych w różnych częściach ZSRR.

Odrodzenie kraju[edytuj | edytuj kod]

Rolnictwo Ukrainy dostarczało żywności wielu obszarom byłego ZSRR. W 1990 Ukraina dostarczała 24% zbóż, 55% buraków cukrowych i ponad 30% ziarna słonecznikowego zbieranego w ZSRR, zaś przemysł Ukrainy zaspokajał potrzeby gospodarki Związku Radzieckiego przede wszystkim w zakresie surowców kopalnych – zwłaszcza paliw, surowców metalicznych (żelaza i manganu), materiałów budowlanych. Udział Ukrainy w ogólnoradzieckim wydobyciu węgla wynosił 22,5%, rudy żelaza – 46%, a w produkcji surówki żelaza – 41%, stali – 34% i cementu – 17%. Gospodarka Ukrainy składa się z szeregu powiązanych ze sobą działów i gałęzi wytwórczości materialnej i usług. W strukturze gospodarki współczesnej Ukrainy, najważniejszą rolę odgrywają gałęzie produkcji materialnej, tj. przemysł i budownictwo, rolnictwo i transport towarowy. Jednak w strukturze tej dokonują się wyraźne przeobrażenia.

W 2000 w gałęziach produkcyjnych zatrudnionych było prawie 53% wszystkich pracujących. Między 1990 a 2000 liczba zatrudnionych w gospodarce Ukrainy zmniejszyła się o prawie 7 mln osób, tj. o ponad 14%. Pojawiły się liczne rzesze bezrobotnych, których liczba według oficjalnych danych wynosi 1,2 mln osób. Ponadto 2,8 mln pracowników przebywa na tzw. urlopach administracyjnych, a 2,2 mln osób zatrudnionych jest w tzw. niepełnym tygodniu pracy. Równocześnie dokonały się zmiany w strukturze zatrudnienia. Nastąpiło wyraźne zmniejszenie liczby pracowników w sfery produkcyjnej. W 1980 w sferze tej pracowało 76% wszystkich zatrudnionych, w 1990 odsetek pracujących zmniejszył się do 70,9%, a w 2000 do 52,8%.

Wskutek podjętej na początku lat 90. XX wieku transformacji systemowej zostały przerwane powiązania kooperacyjne, a produkcja prawie we wszystkich działach produkcyjnych obniżyła się o ponad 50%. W skali całej Ukrainy wskaźniki fizycznych rozmiarów wewnętrznego PKB zmniejszyły się o ponad 50%. W 2000 w strukturze ukraińskiego produktu krajowego brutto, liczonego w cenach bieżących, wytwórcze działy gospodarki partycypowały w 65% (przemysł w 47,5%; rolnictwo w 13,5% i budownictwo w 4%), a usługi w 35%. W zestawieniu tym zastanawia stosunkowo wysoki udział rolnictwa, bardzo niski udział budownictwa i niski udział usług.

W 2004:

  • wzrost PKB wyniósł 12%
  • wskaźnik inflacji ukształtował się na poziomie 12,3%
  • oficjalne bezrobocie wynosiło 3,6%
  • średnie wynagrodzenie w okresie I-XI 2007 wynosiło 1 426 hrywni (280 USD)
  • podatek liniowy od osób fizycznych wynosił 13%
  • stawka podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) wynosiła 25%
  • stawka podatku VAT wynosił 20%
  • waluta narodowa – hrywna (UAH) (8 kwietnia 2005 kurs złotego do hrywni wynosił PLN/UAH 1,6593, kurs dolar amerykańskiego do hrywny ukształtował się na poziomie USD/UAH 5,2747, natomiast kurs euro do hrywny EURO/UAH 6,8165)
  • dynamika produkcji przemysłowej wyniosła 12,5%, produkcji rolnej – 19,1%, budownictwa – 23,9%
  • eksport wyniósł 29,483 mld USD, a import – 26,07 mld USD

Przedstawione fakty świadczą, iż Ukraina ze względu na strukturę gospodarki jest krajem przemysłowo-rolniczym, przechodzącym od systemu gospodarki centralnie sterowanej do gospodarki wolnorynkowej, przeżywającym wielkie trudności rozwojowe.

Biurokracja[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka Ukrainy ma najgorszy w Europie Wskaźnik Wolności, a zarazem jeden z najgorszych w ogóle na świecie[1].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Berdiańsk
Berdiańsk
Charków
Charków
Czerkasy
Czerkasy
Czerniowce
Czerniowce
Dniepropietrowsk
Dniepropietrowsk
Donieck
Donieck
Iwano-Frankiwsk
Iwano-Frankiwsk
Kijów-Boryspol
Kijów-Boryspol
Kijów-Żuliany
Kijów-Żuliany
Krzywy Róg
Krzywy Róg
Lwów
Lwów
Ługańsk
Ługańsk
Mariupol
Mariupol
Mikołajów
Mikołajów
Odessa
Odessa
Sewastopol
Sewastopol
Sumy
Sumy
Symferopol
Symferopol
Użhorod
Użhorod
Winnica
Winnica
Zaporoże
Zaporoże
Geographylogo.svg
Porty lotnicze na Ukrainie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • F. Zastawnyj, W. Kusiński: Ukraina. Przyroda – Ludność – Gospodarka, Dialog, Wydawnictwo Akademickie Dialog Warszawa 2003