Grójec
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien mieć encyklopedyczną formę, poprawić błędy językowe lub stylistyczne (pomoc: powszechne błędy, dla tłumaczy; tłumaczenia w Wikipedii). Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Grójec | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo |  mazowieckie |
||
| Powiat | grójecki | ||
| Gmina | Grójec gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1419 | ||
| Burmistrz | Jacek Stolarski | ||
| Powierzchnia | 8,57[1] km² | ||
| Wysokość | 153 m n.p.m. | ||
| Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość |
15 403[1] 1797 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 48 | ||
| Kod pocztowy | 05-600 | ||
| Tablice rejestracyjne | WGR | ||
|
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
  Grójec
|
|||
|
Położenie na mapie Polski
 Grójec
|
|||
 51°51′56″N 20°52′03″E / 51.865555555556, 20.8675Na mapach: 51°51′56″N 20°52′03″E / 51.865555555556, 20.8675 |
|||
| TERC (TERYT) |
1142006054 | ||
|
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 4705-600 Grójec |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Grójec w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Grójec – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grójec i powiatu grójeckiego nad rzeką Molnicą (dopływ Jeziorki).
Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Kobylin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 r. do woj. warszawskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 14 875 mieszkańców.
Spis treści |
Historia[edytuj]
 |
Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Możliwe, że ta sekcja w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Pomóż Wikipedii i dodaj przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
- Pierwsze ślady osadnictwa datowane są na VII w. p.n.e.
- W XI-XII wieku Grójec był grodem kasztelańskim. Tytuł przeniesiono około 1250 do Czerska
- 1124-1250 Grójec był siedzibą archidiakonatu diecezji poznańskiej, przeniesionego następnie do Czerska
- Prawa miejskie Grójec otrzymał w 1419 r. z nadania księcia mazowieckiego Janusza I Starego
- Statut miasta powiatowego uzyskał w 1526 r., stracił go na czas zaborów. Grójec wchodził w skład Księstwa Mazowieckiego
- Miasto było zniszczone podczas potopu szwedzkiego 1656 r.
- W dniach 22-25 I 1863 r. doszło do pierwszych wystąpień powstańczych.
- W 1863 r. na terenie gminy miały miejsce walki z wojskami rosyjskimi.
- W okresie międzywojennym na 11000 mieszkańców Grójca 5500 stanowiła ludność żydowska
- Grójec w czasie II wojny światowej:
- 6 września 1939 – na Grójec spadły 3 bomby ("w wyniku nalotów uległy zniszczeniu domy mieszkalne, młyn, oraz częściowo kościół, na który spadła jedna bomba, a obok dwie następne"[2]).
- 9 września 1939 – Niemcy wkraczają do Grójca, kwaterą niemieckiego starosty miasta zostaje pałacyk w Kobylinie
- 1941 – wywiezienie grójeckich Żydów do warszawskiego getta (zostaje tylko 100 "przydatnych" Żydów)
- 26 marca 1944 – odbicie więźniów z siedziby gestapo
- 15 stycznia 1945 – zajęcie Grójca przez Rosjan (w obecnym budynku PSP nr 1 w Grójcu zostaje założony szpital polowy)
Demografia[edytuj]
Gospodarka[edytuj]
Jabłka grójeckie[edytuj]
Obecnie w regionie Grójca uprawia się intensywne sady karłowe, które dostarczają ok. 40% krajowej produkcji jabłek, a intensywność upraw w niektórych gminach sięga nawet 70%.
Tradycja upraw jabłoni sięga XVI w, od tego czasu dobrze wykształciła się infrastruktura potrzebna do profesjonalnej produkcji jabłek. W regionie znajdują się duże firmy dystrybuujące środki ochrony roślin, firmy przetwórcze (produkujące koncentrat jabłkowy), sklepy zaopatrzenia ogrodniczego.
Długa historia upraw tego owocu w regionie spowodowała wykształcenie się naturalnej marki "jabłka grójeckie", której istnienie potwierdzają liczne zapisy duchownych i naukowców. Uprawę jabłoni promowała już królowa Bona. Rolę w rozwoju sadownictwa grójeckiego odegrali duchowni, którzy wprowadzali wysoką kulturę upraw sadowniczych. W XIX w. pojawili się pierwsi doradcy sadowniczy.[3]
Od 28 kwietnia 2008 jabłka grójeckie są już oficjalnie produktem tradycyjnym[4], a 27 listopada 2010 uzyskały[5] rejestrację jako chronione oznaczenie geograficzne – produkt regionalny.
Jabłka grójeckie wyróżnia:
- wybarwienie – więcej czerwonego rumieńca
- kwasowość – wyższa
- smak – bardziej wyrazisty za sprawą wyższej kwasowości
- ilość antyoksydantów – lepiej wybarwione owoce posiadają więcej antyoksydantów
Inne gałęzie przemysłu[edytuj]
W Grójcu mają swoje fabryki i siedziby międzynarodowe koncerny:
- Faurecia Automotive Polska S.A.
- Peter Renz Ltd. – jedyny w Polsce przedstawiciel ZF
- Ferrero (Belsk Duży)
- ZTS Polska Sp z o.o.
Stopa bezrobocia w powiecie grójeckim w czerwcu 2007 wynosiła 6,9%, a we wrześniu 2012 8,0%[6].
Zabytki[edytuj]
- Ratusz w Grójcu – wybudowany w 1809 roku według projektu Hilarego Szpilowskiego w stylu klasycystycznym. Został wpisany do rejestru zabytków 23 marca 1962 roku oraz 12 lutego 1982. Znajduje się przy Rynku (Plac Wolności). Obecnie siedziba Urzędu Stanu Cywilnego.
- Cmentarz żydowski w Grójcu
- Dawna poczta
- Hale targowe
- Szpital
- Kamienice
- Późnogotycki kościół św. Mikołaja z lat 1520-1530 i dzwonnica z 1889 roku
- Budynek Szkoły Podstawowej nr 1
- Budynek Szkoły Podstawowej nr 3 – dawne koszary carskie
- Budynek Starostwa Powiatowego
Transport[edytuj]
- W Grójcu krzyżują się drogi E77(S7) stanowiąca zachodnią obwodnicę miasta oraz droga 50 stanowiąca część tranzytowej obwodnicy Warszawy, tutaj również mają swój początek drogi wojewódzkie – 722 do Piaseczna i 728 do Jędrzejowa.
- Grójecki PKS obsługuje[7] trasy dalekobieżne (do Muszyny i Władysławowa) oraz lokalne – do Warszawy, Białobrzegów, Radomia, Góry Kalwarii, Warki, Białej Rawskiej, Nowego Miasta nad Pilicą, Mszczonowa i innych.
- Ok. 4 km na wschód od miasta funkcjonuje lądowisko Grójec-Kociszew.
Edukacja[edytuj]
W Grójcu znajdują się:
- 3 przedszkola publiczne i 2 prywatne,
- 6 szkół podstawowych,
- gimnazjum,
- 5 szkół ponadgimnazjalnych
- Zespół Szkół Specjalnych im. Ks. Jana Twardowskiego
Ochrona zdrowia[edytuj]
Na terenie miasta i gminy Grójec prowadzą działalność medyczną następujące podmioty opieki medycznej:
- Powiatowe Centrum Medyczne w Grójcu
- Pogotowie Ratunkowe będące samodzielną placówką transportu medycznego dysponujące 10 karetkami
- Przychodnia Rejonowa w Grójcu złożona z poradni internistycznych, pediatrycznych i stomatologicznych,
- Niepubliczny zakład opieki zdrowotnej o charakterze przychodni pierwszego kontaktu,
- Apteki – 8 prywatnych,
- Pracownie analiz lekarskich – 5,
- Prywatne gabinety lekarskie oferujące porady z zakresu chorób wewnętrznych, ginekologii i położnictwa, stomatologii zachowawczej i protetyki dentystycznej, pediatrii i ortopedii, urologii.
- NZOZ Zielmed
- NZOZ Medicus
- NZOZ Medycyna Analizy
- NZOZ Medycyna Rodzinna
Wspólnoty religijne[edytuj]
Organizacje charytatywne w powiecie grójeckim[edytuj]
- Internetowy Charytatywny Vortal Pomocy "Dzieci Dzieciom Pomocna – Dłoń"
- Polski Czerwony Krzyż – Klub Honorowych Dawców Krwi "Puls"
- Stowarzyszenie WGR KiS (WGR Kultura i Sport). Organizacja Pozarządowa, której celem jest propagowanie, organizowanie i rozwijanie działalności kulturalnej, sportowej i turystycznej. http://wgrkis.pl/
Współpraca zagraniczna[edytuj]
Grójec współpracuje z czterema miastami partnerskimi[9]:
Osoby urodzone w Grójcu[edytuj]
- Piotr Skarga – polski teolog i kaznodzieja, jezuita.
- Leonard Pękalski, malarz
- Edyta Wojtczak, spikerka telewizyjna.
- Jan Jagmin-Sadowski, generał WP
Zobacz też[edytuj]
- Powiat grójecki
- Obwód Grójec AK
- Stara Synagoga w Grójcu
- Synagoga w Grójcu
- Mazowsze Grójec
- Grójec (krater marsjański)
- Grójec (stacja kolejowa)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
- ↑ Henryk Świderski: Okupacja i konspiracja w obwodzie AK Grójec – "Głuszec". Warszawa: PAX, 1989, s. 8.
- ↑ Beata Anna Słowińska: Początki Sadownictwa w Grójeckiem. Wydawnictwo Hortpress Sp.z o.o., 2007. ISBN 8389211637.
- ↑ Lista produktów tradycyjnych – Jabłka grójeckie. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
- ↑ Dz. Urz. UE C 322/35 z 27.11.2010.
- ↑ Statystyki/Stopa bezrobocia. Powiatowy Urząd Pracy w Grójcu.
- ↑ Rozkład jazdy. PKS Grójec Sp. z o.o..
- ↑ Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 10 lutego 2013.
- ↑ Karol Biedrzycki: Strumica nowym miastem partnerskim Grójca. 2012-03-16.
Bibliografia[edytuj]
- Serwis internetowy społeczności Gminy i Miasta Grójec.
- Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i zespół: Polskie miasta i miasteczka: niezwykły przewodnik po największych, najmniejszych, najstarszych, najmłodszych, najciekawszych, najdziwniejszych miastach i miasteczkach. Warszawa: Readers's Digest, 2010. ISBN 978-83-60530-95-5.
- Remigiusz Matyjas: Z dziejów Grójecczyzny. Rada Miejska w Grójcu, 1994.
- Remigiusz Matyjas: Powiat grójecki w latach II Rzeczypospolitej. Arkadiusz Kołodziejczyk. Akademia Podlaska w Siedlcach, 2005.
- Wacław Skarbimir Laskowski: Grójec: w 500-letnią rocznicę wyniesienia do godności miasta. Zdzisław Szeląg. Wyd. 2. Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza, 2004. ISBN 9788391924228.
- Miasto Grójec. „Tygodnik Ilustrowany”. XV (381), 1867-01-12. Warszawa.
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Grójec (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
- Historia Żydów w Grójcu na portalu Wirtualny Sztetl
- Oficjalna strona miasta
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
