Grądy (powiat łomżyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grądy
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat łomżyński
Gmina Nowogród
Wysokość 116 m n.p.m.
Liczba ludności 144
Strefa numeracyjna (+48) 86
Kod pocztowy 18-414
Tablice rejestracyjne BLM
SIMC 0402448
Położenie na mapie gminy Nowogród
Mapa lokalizacyjna gminy Nowogród
Grądy
Grądy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grądy
Grądy
Ziemia 53°10′43,05″N 21°52′42,49″E/53,178625 21,878469Na mapach: 53°10′43,05″N 21°52′42,49″E/53,178625 21,878469

Grądywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Grądów sięga początków XV wieku. Wtedy to książę mazowiecki Janusz I nadał ziemie lezące pomiędzy wsią Sławiec a majątkiem Zycharzewo (obecnie wsie Chmielowo, Dzierzgi, Sulimy).

Obszar o powierzchni 10 włók (około 180 ha) leżący nad rzeczką Długanoga (obecna nazwa: Krzywa Noga)[1] otrzymali Dobiesław i Stanisław z Gumowa[2]. (Tłumaczenie z łaciny: Ks. Janusz nadał Dobiesławowi i Stanisławowi z Gumowa 10 włók nad rzeką Długanoga z obydwoma brzegami, leżących między Sławcem a Zycharzewem obok Nowogrodu, wyjąwszy barcie. Z których to 10 włók Dobiesław otrzymał dwie trzecie, a Stanisław – jedną trzecią.)

Nazwa Grądy została wzięta prawdopodobnie od nazwy lasów pokrywających ten teren. Istnienie lasu wskazuje wyłączenie z książęcego nadania dochodów z barci.

Według Słownika Geograficznego z roku 188O[3] roku nazwa Grąd (Grądy) określa miejsce wyniesione pomiędzy terenami podmokłymi. W słowniku podano, że w XIX wieku Grądy to wieś i folwark należący do gminy Miastkowo w powiecie łomżyńskim, parafia Nowogród. w 1827 mieszkało w Grądach 120 mieszkańców. Zabudowania tworzyło 14 domów i 8 drewnianych budynków. Powierzchnia gruntów łącznie wynosiła 600 mórg (grunty orne i ogrody 185 m, łąki 42 m, stawy 1 m, Lasy 352 m, nieużytki i place 20 m). w 1875 roku wydzielono hipotecznie Nomenklaturę Sulki o powierzchni 27 morgów. W 1866 w ramach uwłaszczenia (po powstaniu styczniowym na mocy dekretu carskiego z 2 marca 1864 roku) chłopom przekazano 240 mórg.

W danych pierwszego spisu powszechnego w II Rzeczypospolitej w roku 1921 Grądy pokazane jako dwie miejscowości: Grądy szlacheckie i Grądy Włościańskie. Dane statystyczne z roku 30 września 1921[4]:

Ludność Ludność Ludność Wyznanie Wyznanie Narodowość Narodowość
Budynki mieszkalne Ogółem Mężczyźni Kobiety rzymskokatolickie prawosławne polska inna
Grądy Szlacheckie 24 158 82 76 155 3 156 2
Grądy Włościańskie 21 132 60 72 132 132

Przypisy

  1. Informacja na podstawie Mapy Podziału Hydrograficznego Polski KZGW.
  2. Rejestr kancelarii ks. Janusza I (1414-1426) (Archiwum Główne Akt Dawnych, Metryka Koronna, sygn.. MK3. Opracowanie: Krzysztof Chłapowski, Małgorzata Jesiotr, Kazimierz Pacuski, Anna Salina, Hubert Wajs).
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich; nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880-1914.
  4. GUS RP – Pierwszy Powszechny Spis Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 września 1921 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Wiśniewski, Początek i rozwój nowego osadnictwa w ziemi łomżyńskiej w końcu XIV i w XV wieku, 1989.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]