Grace Grimaldi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Grace Kelly)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grace Grimaldi
Jej Książęca Wysokość Księżna Monako
Grace Kellycropped.jpg
Royal Monogram of Princess Grace of Monaco.svg
Grace Kelly Signature.jpg
Księżna Monako
Okres panowania od 18 kwietnia 1956
do 14 września 1982
Żona Rainiera III Grimaldi
Poprzedniczka Gizela Grimaldi
Następczyni Charlene Grimaldi
Dane biograficzne
Dynastia Grimaldi
Urodzona 12 listopada 1929
w Filadelfii
Zmarła 14 września 1982
w Monaco-Ville
Pochowana Monako
Ojciec John Brendan Kelly
Matka Margaret Katherine Majer
Mąż Rainier III Grimaldi
Dzieci Karolina
Albert Princely Crown of Monaco.svg
Stefania
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Orderu Dobroczynności (Grecja) Medal 2500-lecia Imperium PerskiegoKollana Orderu Pro Merito Melitensi Kawaler Wielkiego Krzyża Orderu Bożogrobców
Grace Kelly
Grace Kelly w filmie Mogambo (1953)
Grace Kelly w filmie Mogambo (1953)
Imię i nazwisko Grace Patricia Kelly
Zawód aktorka
Lata aktywności 1948-1982
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Grace Grimaldi, księżna Monako, księżna Valentinois, markiza Baux (Grace Patricia Kelly, ur. 12 listopada 1929 w Filadelfii, zm. 14 września 1982 w Monaco-Ville) – amerykańska aktorka, zdobywczyni Oscara za rolę w filmie Dziewczyna z prowincji, od 18 kwietnia 1956 do 14 września 1982 księżna Monako jako żona księcia Rainiera III.

Powiązania rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Grace Patricia Kelly urodziła się 12 listopada 1929 w Filadelfii w Stanach Zjednoczonych. Była córką Johna Brendana Kelly, trzykrotnego mistrza olimpijskiego w wioślarstwie i jego żony, Margaret Katherine Majer. Miała troje rodzeństwa: siostry Margaret Katherine (ur. 1925, zm. 1991, Elizabeth Anne (ur. 1933, zm. 2009) oraz brata Johna Brendana Juniora (ur. 1927, zm. 1985), który poszedł w ślady ojca i w 1956 roku w Melbourne zdobył brązowy medal w wioślarstwie i podarował go swojej siostrze Grace jako prezent z okazji jej zaślubin z księciem Rainierem. Rodzina Kellych była katolicka i miała pochodzenie irlandzkie.

Po chrzcie najstarszej córki państwa Kellych, Margaret, babka dziewczynki, Mary Costello Kelly wyraziła niezadowolenie, że dziewczynka nie otrzymała imienia Grace na cześć jej zmarłej w dzieciństwie córki. Rok później Mary Costello zmarła, a druga córka Kellych otrzymała imiona Grace Patricia.

Kariera aktorska[edytuj | edytuj kod]

Rodzice Grace Kelly nie chcieli, by córka została aktorką. Uczęszczała do szkoły zakonnej i otrzymała rygorystyczne wychowanie. Aby się usamodzielnić, wyjechała do Nowego Jorku, gdzie najpierw pracowała jako fotomodelka. W maju 1947 ukończyła Stevens School w Germantown. Jej ulubionymi aktorami byli Ingrid Bergman i Joseph Cotten. Z powodu niskich wyników z matematyki nie dostała się do Bennington College w lipcu 1947, ale postanowiła spełnić swoje marzenie o karierze kinowej. Wzięła udział w audycji Amerykańskiej Akademii Sztuki Dramatycznej w Nowym Jorku, gdzie odegrała scenę z dramatu jej wuja z 1923, zatytułowanego The Torch-Bearers i pozwolono jej uczyć się aktorstwa.

Karierę aktorską zaczynała dużymi rolami na scenie na Broadway w Ojcu Strindberga oraz w tytułowej roli w programie TV Bethel Merriday według Sinclair Lewisa emitowanym na żywo, który miał blisko sześćdziesiąt odcinków. W 1951 roku nakręciła swój pierwszy film, Czternaście godzin, w którym zagrała rolę Louise Ann Fuller. W 1952 odtwarzała rolę żony szeryfa Amy Kane w W samo południe u boku Gary'ego Coopera. Za rolę Lindy Nordley w filmie Mogambo otrzymała nagrodę Złotego Globu oraz nominację do Oscara za drugoplanową rolę żeńską.

Największym jej sukcesem okazała się rola Georgie Elgin w filmie George'a Seatona Dziewczyna z prowincji. Kelly otrzymała za nią Oscara w 1955 dla najlepszej aktorki; ponadto utwór doczekał się sześciu innych nominacji do Nagród Akademii Filmowej, sama Kelly otrzymała też brytyjską nagrodę BAFTA dla najlepszej aktorki zagranicznej. Do nagrody BAFTA przyszła księżna nominowana była również za rolę Margot Wendice w dziele Alfreda Hitchcocka M jak morderstwo.

Po ślubie z księciem Rainierem zdecydowała się definitywnie zrezygnować z aktorstwa. Swoje ostatnie role zagrała w 1956 w Wyższych sferach i Łabędziu, po dziesięciu latach przerwy wystąpiła również w dziele Terence'a Younga Mak również jest kwiatem.

W czerwcu 1999 Amerykański Instytut Filmowy umieścił ją na trzynastym miejscu listy największych gwiazd amerykańskiego kina.

Małżeństwo i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Grace Kelly była jedną z najważniejszych postaci amerykańskiej delegacji na festiwal filmowy w Cannes w 1955 roku. Podczas pobytu we Francji została zaproszona do udziału w sesji zdjęciowej w Pałacu Monakijskim w towarzystwie księcia Monako, Rainiera. Po wielu komplikacjach książę i aktorka spotkali się.

Książę Rainier oświadczył się Grace Kelly podczas podróży do Stanów Zjednoczonych. Przyszła księżna przybyła na Lazurowe Wybrzeże wraz z całym swoim dobytkiem 4 kwietnia 1956. Czternaście dni później amerykańska aktorka poślubiła księcia Rainiera w cywilnej ceremonii w Sali Tronowej Pałacu Monako. Następnego dnia, 19 kwietnia, odbył się ślub kościelny w Katedrze Świętego Mikołaja. Grace otrzymała tytuł Jej Książęca Wysokość Księżna Monako.

Dzieci[edytuj | edytuj kod]

23 stycznia 1957, dziewięć miesięcy po swoim ślubie, księżna Monako urodziła o godzinie 9:32 w Monte Carlo swoje pierwsze dziecko i nową następczynię monakijskiego tronu[1]. Dziewczynka otrzymała imiona Karolina Ludwika Małgorzata i tytuł dziedzicznej księżnej Monako. Książę Rainier poinformował oficjalnie o narodzinach córki, pierwszy telefon wykonał do swojej matki, księżnej Valentinois, która mieszkała wówczas w północnej Francji, a potem udał się na modlitwę do kaplicy.

Pojawienie się na świecie księżniczki Karoliny doprowadziło do pogłębienia konfliktu pomiędzy księciem i księżną Monako a Antoinette, baronową Massy. Siostra księcia Rainiera uważała, że to ona powinna zostać następczynią tronu, ponieważ jest najstarsza z rodzeństwa i ma syna, który zapewniłby dalszą sukcesję władzy w państwie.

Latem 1957 pojawiły się informacje mówiące o tym, że Grace jest w kolejnej ciąży[2]. Media sugerowały się zaokrągloną figurą władczyni podczas jednego z jej oficjalnych wystąpień w Rzymie oraz zdjęciami z rodzinnych wakacji w Szwajcarii. Kilka miesięcy wcześniej książę Rainier zmuszony był dementować pogłoski o błogosławionym stanie swojej żony[3]. Tym razem doniesienia okazały się prawdziwe i 20 września Pałac Książęcy przyznał, że drugie dziecko Grace i Rainiera jest już w drodze[4][5].

14 marca 1958 o godzinie 10:48 para książęca została rodzicami chłopca, który otrzymał imiona Albert Aleksander Ludwik Pierre[6][7][8]. Były to bardzo oczekiwane narodziny w niewielkim księstwie, ponieważ pojawienie się na świecie syna zapewniło ciągłość sukcesji tronu Monako w linii męskiej. Książę Albert, który został dziedzicznym księciem Monako, zajął w linii sukcesji miejsce przed swoją starszą siostrą i nie mógł zostać wyprzedzony przez żadne ze swojego ewentualnego przyszłego rodzeństwa. Znacznie zmalały też szanse na przejęcie władzy w kraju przez rodzinę baronowej Massy.

14 sierpnia 1964 Pałac Książęcy podał do informacji, że księżna Grace spodziewa się narodzin swojego trzeciego dziecka w lutym następnego roku[9]. 2 lutego 1965 na świat przyszła księżniczka Stefania Maria Elżbieta[10][11][12]. Dziewczynka zajęła trzecie miejsce w linii sukcesji monakijskiego tronu, tuż za swoim starszym rodzeństwem.

30 czerwca 1967 ogłoszoną czwartą ciążę księżnej i spodziewane narodziny kolejnego potomka rodu Grimaldich w styczniu 1968[13]. 20 lipca Grace trafiła do szpitala Royal Victoria Hospital w Montrealu i tego samego dnia poinformowano o poronieniu, którego doznała[14]. Rodzina książęca przebywała wówaczas w Kanadzie, aby wziąć udział w Monaco Day w ramach Expo[15][16]. Po kilku dniach Kelly razem z córkami pojechała do swojego rodzinnego domu w Filadelfii, natomiast Rainier i Albert wypełniali pozostałe oficjalne obowiązki[17].

Potomkowie[edytuj | edytuj kod]

Dzieci Wnuki Prawnuki
Karolina, księżna Hanoweru Andrea Casiraghi Aleksander Casiraghi
Charlotte Casiraghi Rafał Elmaleh
Pierre Casiraghi
księżniczka Aleksandra z Hanoweru
Albert II, książę Monako Jaśmina Grimaldi
Aleksander Coste
Gabriela, hrabina Carlades
Jakub, dziedziczny książę Monako
księżniczka Stefania z Monako Ludwik Ducruet
Paulina Ducruet
Kamila Gottlieb

Księżna Monako[edytuj | edytuj kod]

Monakijska rodzina książęca

Jako księżna Monako Grace zrezygnowała z kontynuowania kariery aktorskiej, by móc skupić się na obowiązkach wynikających z jej funkcji. Założyła fundację AMADE Mondiale, mającą swoją siedzibę w Monako i nie będącą organizacją rządową. Fundacja zajmuje się integracją moralną i fizyczną oraz dobrym samopoczuciem dzieci na całym świecie, bez względu na rasę, narodowość, religię i przynależność polityczną. Obecnie prezesem fundacji jest córka księżnej, Karolina Grimaldi.

Grace towarzyszyła mężowi w oficjalnych uroczystościach, była gościem honorowym imprez kulturalnych i sportowych (między innymi wszelkich rozgrywek, odbywających się na terenie księstwa). W 1981 roku wzięła udział w ceremonii zaślubin księcia Walii, Karola z Lady Dianą Spencer.

Funkcję księżnej Monako pełniła do dnia swojej śmierci, 14 września 1982. 1 lipca 2011 jej syn, książę Albert II poślubił Charlene Wittstock, która została pierwszą księżną Monako od czasów Grace Kelly.

Wypadek i śmierć[edytuj | edytuj kod]

13 września 1982 księżna Grace i jej córka, księżniczka Stefania ucierpiały w wypadku samochodowym. Grace, mająca 52 lata, doznała ataku apopleksji i straciła panowanie nad pojazdem. Auto runęło w przepaść. Księżna trafiła do monakijskiej kliniki, a przeprowadzone badania wykazały u niej nieodwracalny uraz mózgu. Podłączono ją do aparatury podtrzymującej życie. Mózg Grace przestał jednak funkcjonować i następnego dnia o godzinie 22:10 aparatura została wyłączona. Księżniczka Stefania odniosła niewielkie obrażenia, nie uczestniczyła jednak w pogrzebie. Monakijska klinika została przemianowana na klinikę imienia księżnej Grace.

Pogrzeb Grace Kelly odbył się 18 września 1982 w Katedrze Świętego Mikołaja w Monako. W ceremonii uczestniczyło czterystu gości, w tym reprezentanci zagranicznych delegacji. W imieniu brytyjskiej rodziny królewskiej do Monako przybyła księżna Walii, Diana, która sama zginęła w wypadku samochodowym piętnaście lat później. Książę Rainier, który nie ożenił się ponownie, po śmierci w 2005 roku został pochowany u boku swojej żony.

Film "Grace, księżna z Monako"[edytuj | edytuj kod]

14 maja 2014 podczas festiwalu filmowego w Cannes miała miejsce premiera filmu zatytułowanego Grace księżna z Monako, którego reżyserem był Olivier Dahan. Obraz miał być dziełem biograficznym na temat życia księżnej Monako, a skupia się głównie na kryzysie w małżeństwie aktorki i księcia Monako w latach 60. XX wieku. Główną rolę w produkcji zagrała Nicole Kidman.

Zdjęcia do filmu rozpoczęto w październiku 2012 w Paryżu i Menton. Sceny kręcono również we Włoszech, a także za pozwoleniem Pałacu Książęcego – na terenie Monako. W styczniu 2013 dzieci księżnej Grace, książę Albert II, księżna Karolina i księżniczka Stefania po raz pierwszy negatywnie wypowiedzieli się na temat filmu, krytykując producentów za nieuwzględnienie poprawek, o które wnosili i zarzucając im brak zgodności z historycznymi wydarzeniami[18]. Zdecydowano, że premiera obrazu nastąpi podczas festiwalu w Cannes w maju 2014, jednak do ostatnich dni organizatorzy zastanawiali się nad wycofaniem propozycji z listy filmów. Do premiery jednak doszło, a rodzina książęca zdecydowała się zbojkotować festiwal, na którym pojawia się każdego roku[19][20]. 2 maja na oficjalnej stronie Pałacu pojawiło się oświadczenie, w którym oznajmiają, że nie chcą być kojarzeni z tym filmem i wyrażają smutek, że historia księstwa została zmieniona dla celów komercyjnych[21].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 1982: Rearranged
  • 1956: Łabędź (The Swan) jako Księżniczka Alexandra
  • 1956: Wyższe sfery (High Society) jako Tracy Samantha Lord
  • 1955: Złodziej w hotelu (To Catch a Thief) jako Frances Stevens
  • 1954: Mosty Toko-Ri (The Bridges at Toko-Ri) jako Nancy Brubaker
  • 1954: Green Fire jako Catherine Knowland
  • 1954: Dziewczyna z prowincji (The Country Girl) jako Georgie Elgin
  • 1954: Okno na podwórze (Rear Window) jako Lisa Carol Fremont
  • 1954: M jak morderstwo (Dial M for Murder) jako Margot Wendice
  • 1953: Mogambo jako Linda Nordley
  • 1952: W samo południe (High Noon) jako Amy Fowler Kane
  • 1951: Czternaście godzin (Fourteen Hours) jako Pani Louise Ann Fuller
Seriale telewizyjne
  • 1952-1953: Lux Video Theatre jako Beth / Meg / Janice
  • 1952: Suspense
  • 1952: Goodyear Television Playhouse
  • 1952: Robert Montgomery Presents
  • 1952: Hallmark Hall of Fame jako Claire
  • 1952: CBS Television Workshop jako Dulcinea
  • 1951: Nash Airflyte Theatre
  • 1951: The Prudential Family Playhouse
  • 1951-1952: Armstrong Circle Theatre
  • 1950-1953: The Philco Television Playhouse jako Ann Rutledge / Paula / Bethel Merriday
  • 1950-1952: Studio One jako Freda
  • 1950-1952: Lights Out
  • 1950-1952: Danger
  • 1950: Somerset Maugham TV Theatre
  • 1950: The Web
  • 1950: Big Town
  • 1950: Believe It or Not
  • 1948-1954: Kraft Television Theatre

Przypisy

  1. http://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19570123&id=f5IhAAAAIBAJ&sjid=KJgFAAAAIBAJ&pg=2898,1934576
  2. http://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19570919&id=luYiAAAAIBAJ&sjid=qZkFAAAAIBAJ&pg=6842,1454478
  3. http://news.google.com/newspapers?nid=1665&dat=19570628&id=i0EaAAAAIBAJ&sjid=OSMEAAAAIBAJ&pg=5116,8348055
  4. http://news.google.com/newspapers?nid=1454&dat=19570628&id=9lVgAAAAIBAJ&sjid=snENAAAAIBAJ&pg=2186,5231573
  5. http://news.google.com/newspapers?nid=2245&dat=19570921&id=k9o_AAAAIBAJ&sjid=3aMMAAAAIBAJ&pg=5010,2882526
  6. http://news.google.com/newspapers?nid=1913&dat=19580314&id=z3EgAAAAIBAJ&sjid=RGcFAAAAIBAJ&pg=5914,1300550
  7. http://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19580314&id=hNYTAAAAIBAJ&sjid=8gQEAAAAIBAJ&pg=7110,5959459
  8. http://news.google.com/newspapers?nid=897&dat=19580314&id=L6JaAAAAIBAJ&sjid=hk8DAAAAIBAJ&pg=4785,3283664
  9. http://news.google.com/newspapers?nid=2507&dat=19640814&id=qG5AAAAAIBAJ&sjid=k6MMAAAAIBAJ&pg=4436,1654332
  10. http://news.google.com/newspapers?nid=1350&dat=19650202&id=SP1OAAAAIBAJ&sjid=aQEEAAAAIBAJ&pg=4905,2933532
  11. http://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19650202&id=TJ0tAAAAIBAJ&sjid=AJ8FAAAAIBAJ&pg=5000,278771
  12. http://news.google.com/newspapers?nid=1774&dat=19650202&id=RNgeAAAAIBAJ&sjid=xmUEAAAAIBAJ&pg=4311,195142
  13. http://news.google.com/newspapers?nid=1350&dat=19670630&id=8-lOAAAAIBAJ&sjid=eAEEAAAAIBAJ&pg=1040,2929084
  14. http://news.google.com/newspapers?nid=799&dat=19670720&id=T5YuAAAAIBAJ&sjid=IUgDAAAAIBAJ&pg=7074,834785
  15. http://news.google.com/newspapers?nid=2202&dat=19670720&id=0WUmAAAAIBAJ&sjid=bP8FAAAAIBAJ&pg=2615,3706617
  16. http://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19670720&id=AWxPAAAAIBAJ&sjid=dgUEAAAAIBAJ&pg=2240,5536953
  17. http://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19670726&id=RbEtAAAAIBAJ&sjid=BaAFAAAAIBAJ&pg=3328,4666385
  18. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/monaco/9806386/Monacos-Prince-Albert-II-criticises-inaccurate-Grace-Kelly-film.html
  19. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/monaco/9806386/Monacos-Prince-Albert-II-criticises-inaccurate-Grace-Kelly-film.html
  20. http://article.wn.com/view/2014/05/14/nicole_kidman_says_it_x27s_x27sad_x27_grace_kelly_x27s_famil/
  21. http://www.palais.mc/en/news/h-s-h-prince-albert-ii/article/2014/may/press-release-grace-of-monaco-movie-3232.html

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Audrey Hepburn
za Rzymskie wakacje
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1955
za Dziewczyna z prowincji
Następca
Anna Magnani
za Tatuowana róża
Poprzednik
Audrey Hepburn
za Rzymskie wakacje
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie dramatycznym
1956
za Dziewczyna z prowincji
Następca
Anna Magnani
za Tatuowana róża
Poprzednik
Katy Jurado
za W samo południe
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki drugoplanowej
1955
za Mogambo
Następca
Jan Sterling
za Noc nad Pacyfikiem