Gracjan (cesarz rzymski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gracjan
Imiona Flavius Gratianus
Panował jako Imperator Caesar Flavius Gratianus Augustus
Czas panowania 17 listopada 375 r.25 sierpnia 383 r.
Dynastia walentyniańska
Data urodzin 359 r.Sirmium
Data śmierci 25 sierpnia 383 r.Lugdunum
Moneta
158 Gratianus.jpg
Lista cesarzy rzymskich

Gracjan, Gratianus, Flavius Gratianus Augustus (ur. 18 kwietnia 359 w Sirmium, zm. 25 sierpnia 383 pod Lugdunum) – cesarz rzymski, syn cesarza Walentyniana I i jego pierwszej żony – Sewery. Tytuł Augusta otrzymał w 367 roku, po śmierci ojca w 375 został cesarzem rzymskim na Zachodzie. Mianował swojego 4-letniego przyrodniego brata – Walentyniana II współcesarzem. Był władcą chrześcijańskim, odmówił przyjęcia tytułu Pontifex Maximus[1].

1 stycznia 367 objął konsulat wraz z Dagalaifem. W tym samym roku w Amiens Walentynian ogłosił go cesarzem. Mniej więcej w tym czasie retor i poeta Auzoniusz został wychowawcą Gracjana na dworze w Trewirze. Rok później Gracjan wyprawił się z Walentynianem na Alamanów, operacja zakończyła się zwycięstwem pod Solicinium.

Prawdopodobnie w 370 uczestniczył w wyprawie, która dotarła do źródeł Dunaju. Wydarzenie to zostało opisane w poemacie Mozela przez Auzoniusza. W 371 objął swój drugi konsulat wraz z Petroniuszem Probusem. Trzy lata później został konsulem wraz z Ekwicjuszem oraz ożenił się z Konstancją, pogrobową córką cesarza Konstancjusza II.

W 377 roku wysłał komesa Frigeridusa do Tracji, by wspomóc Walensa w walce ze zrewoltowanymi Gotami. Rok później odniósł zwycięstwo nad Alamanami pod Argentią i wyruszył na wschód do walki z Gotami. Walens, nie czekając na posiłki, wydał Gotom bitwę pod Adrianopolem, w której poniósł śmierć. Gracjan został wtedy jedynowładcą Imperium Romanum. W 380 objął konsulat wraz z Teodozjuszem. Rok później przeniósł swój dwór do Mediolanu. W 382 usunął ołtarz bogini Wiktorii z sali posiedzeń Senatu i odebrał dotacje państwowe świątyniom pogańskim mimo sprzeciwu Symmacha.

W 383 po śmierci Konstancji Gracjan ożenił się z Letą. W tym samym roku wybuchł bunt legionów stacjonujących w Brytanii pod dowództwem Magnusa Maximusa. Wojska Gracjana spotkały armię uzurpatora pod Lutecją (Paryżem), jednak nie doszło do bezpośredniego starcia. Gracjan, niedoświadczony dowódca opuszczony przez armię, uciekł na południe. 25 sierpnia został pochwycony i zabity w Lugdunum przez Adragancjusza, współpracownika Maksymusa.

Imię Gratianus nosił również uzurpator z Brytanii, 407 rok n.e.

Przypisy

  1. Marian Banaszak, Historia Kościoła Katolickiego, tom 1, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1987, s. 136.