Grafem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Grafem – najmniejsza jednostka pisma, która często odpowiada fonemowi. Czasem jeden fonem może mieć kilka odpowiadających mu grafemów (w jęz. polskim np. rz i ż, u i ó). W alfabetach grafem jest literą lub znakiem interpunkcyjnym. Dwa grafemy składające się na jeden fonem nazywamy digrafem (np. sz, cz, ch), a trzy – trigrafem. Kilka wariantów tego samego grafemu nazywamy allografami. To np. Ż z kropką u góry albo z kreską Ƶ, "ł" przekreślone albo z "daszkiem".

W piśmie logograficznym grafemem będzie najmniejszy powtarzalny element. W przypadku znaków pisma chińskiego na strukturalnym poziomie analizy za grafem należy uznać pojedynczą kreskę, a na poziomie semantycznym – m.in. klucze i inne "cegiełki", z których składają się chińskie znaki.

Grafemami są też symbole reprezentujące w piśmie jakąś ideę lub dłuższy wyraz, jak logogram & zamiast i czy $ zamiast dolar (dwa fonemy).