Granaty
| Granaty | |
 Granaty i Wierch pod Fajki zimą |
|
| Państwo |  Polska |
| Pasmo | Tatry, Karpaty |
| Wysokość | 2240, 2234, 2225 m n.p.m. |
| Pierwsze wejście | 19 września 1867 Eugeniusz Janota, Bronisław Gustawicz i przewodnik Maciej Sieczka |
|
Położenie na mapie Tatr
  Granaty
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Granaty (słow. Granáty, niem. Granatenspitze, węg. Gránát-csúcsok) – masyw w bocznym łańcuchu Tatr Wysokich, pomiędzy Czarnym Stawem Gąsienicowym w Dolinie Gąsienicowej a Buczynową Dolinką, odgałęziającą się od Doliny Roztoki. Masyw ma trzy wierzchołki:
- Zadni Granat (2240 m n.p.m.),
- Pośredni Granat (2234 m),
- Skrajny Granat (2225 m).
Przez wszystkie kulminacje Granatów prowadzi trasa Orlej Perci. Masyw Granatów oddzielony jest od Koziego Wierchu odcinkiem grani nazywanym Czarnymi Ścianami, Przełączką nad Buczynową Dolinką i Kozim Murem. Pomiędzy Czarnymi Ścianami a Granatami znajduje się Zadnia Sieczkowa Przełączka (2194 m). Od wschodu masyw graniczy z Wielką Orlą Turniczką, od której oddziela go Granacka Przełęcz[1].
Szczyty Granatów rozdzielają Sieczkowe Przełączki – Pośrednia Sieczkowa Przełączka (2218 m) i Skrajna Sieczkowa Przełączka (2197 m). Ze Skrajnej Sieczkowej Przełączki (nazwa przełęczy pochodzi od nazwiska przewodnika tatrzańskiego Macieja Sieczki, zdobywcy Granatów) w kierunku Hali Gąsienicowej schodzi Żleb Drège'a, który niejeden raz stawał się pułapką dla turystów próbujących nim zejść na doliny, zwabieni łatwością terenu w jego górnej części. Nazwa żlebu pochodzi od nazwiska studenta z Warszawy, który 22 sierpnia 1911 roku podczas schodzenia żlebem spadł około 100 metrów i poniósł śmierć[2].
Skrajny Granat jest zwornikiem dla grani Żółtej Turni (odchodzącej od niego w kierunku północnym). Z uwagi na swoje położenie Skrajny Granat uważany jest za główny wierzchołek masywu. W grani Żółtej Turni, w kolejności od zwornika, wyróżniają się:
- Pańszczycka Przełączka Wyżnia (2171 m),
- Pańszczyckie Czuby: Zadnia Pańszczycka Czuba (2174 m) i Skrajna Pańszczycka Czuba (2155 m), rozdzielone Pańszczycką Przełączką Pośrednią (2145 m),
- Pańszczycka Przełęcz (2115 m),
- Wierch pod Fajki (2135 m), w którym odchodzi na wschód grzęda z Przełączką pod Fajki i Pańszczycką Turnią,
- Żółta Przełęcz (2028 m),
- Żółta Turnia (2087 m).
Ściany Skrajnego Granatu (z uwagi na jego zwornikowe położenie) opadają także w kierunku Doliny Pańszczycy.
Na szczyty poprowadzone są szlaki z Hali Gąsienicowej – na Skrajny Granat przez zbocza Żółtej Turni oraz na Zadni Granat. Można tam również dotrzeć z Doliny Pięciu Stawów Polskich przez Krzyżne bądź Kozi Wierch.
Pierwszymi udokumentowanymi zdobywcami szczytów Granatów byli ksiądz Eugeniusz Janota i Bronisław Gustawicz wraz z przewodnikiem Maciejem Sieczką podczas wyprawy 19 września 1867 r. Na szczycie Skrajnego Granata znaleźli wówczas ślady wcześniejszego pobytu człowieka. Pierwsze zimowe wejścia:
- Zadni i Pośredni Granat – Henryk Bednarski i Stanisław Zdyb – 29 marca 1908,
- Skrajny Granat – Mariusz Zaruski, Wacław Majewski, Władysław Pawlica i Stanisław Zdyb – 9 lutego 1910[2].
Ciekawa flora. M.in. występuje tutaj mietlica alpejska, wiechlina tatrzańska i skalnica odgiętolistna – bardzo rzadkie rośliny, w Polsce występujące tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach[3].
[edytuj] Szlaki turystyczne
Czasy przejścia podane na podstawie mapy[4].
– czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
- Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h
- Czas przejścia z Krzyżnego na Kozi Wierch (część Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowa!): 3:35 h
– zielony szlak na Zadni Granat. Trasa prowadzi najpierw niebieskim szlakiem (Czarny Staw – Zawrat) nad Zmarzły Staw, potem Kozią Dolinką krótko żółtym (na Kozią Przełęcz) i zielonym na Zadni Granat.
- Czas przejścia znad Czarnego Stawu do początku szlaku zielonego: 45 min, ↓ 45 min
- Czas przejścia szlakiem zielonym: 1:15 h, ↓ 1:05 h
- – żółty szlak znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na Skrajny Granat. Czas przejścia: 1:45 h, ↓ 1:20 h
Przypisy
- ↑ Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
- ↑ 2,0 2,1 Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część II. Zawrat – Żółta Turnia. Warszawa: Sport i Turystyka, 1951.
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
- ↑ Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
[edytuj] Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
|
||||||||
