Grand Prix Stanów Zjednoczonych Formuły 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grand Prix Stanów Zjednoczonych
Mapa toru
Stany Zjednoczone Circuit of the Americas
Pełna nazwa United States Grand Prix
Lokalizacja Austin, Stany Zjednoczone
Szczegóły
Organizowany 19591980, 1984, 19891991, 20002007, od 2012
Długość okrążenia 5,516 km
Liczba okrążeń 56
Dystans 308,896 km
Ostatnie wyniki (sezon 2013)
Pole position Sebastian Vettel
(1:36,338, Red Bull)
Podium Sebastian Vettel
(1h39m17,148, Red Bull)
Romain Grosjean
(+0:06,284, Lotus)
Mark Webber
(+0:08,396, Red Bull)
Najszybsze okrążenie Sebastian Vettel
(1:39,856, Red Bull)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Grand Prix Stanów Zjednoczonych – wyścig organizowany nieregularnie, w różnych miejscach, od roku 1908. Od sezonu 1959 pojawiał się w kalendarzu Formuły 1 jako eliminacja Mistrzostw Świata.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych latach istnienia Formuły 1, wyścig Indianapolis 500 był jedną z jej eliminacji. Mimo tego żaden z regularnych kierowców nie pojawiał się tam, wyjątkiem był Alberto Ascari w 1952 r. Dopiero siedem lat później oficjalna eliminacja Formuły 1 w Stanach przyciągnęła liczących się kierowców tego sportu.

American Grand Prize[edytuj | edytuj kod]

Seria American Grand Prize organizowała Grand Prix Stanów Zjednoczonych w 1908 r. i od 1910 do 1916 r.

Sebring[edytuj | edytuj kod]

Rosjanin Alec Ulman zorganizował pierwsze Amerykańskiej Grand Prix Formuły 1. Eliminacja odbyła się na ulicznym torze w Sebring na Florydzie w grudniu 1959 r., jako ostatni wyścig sezonu. Na starcie znalazło się siedmiu Amerykanów, ale Bruce McLaren z Nowej Zelandii okazał się najlepszy. Była to jego pierwsza wygrana i był on w tamtym czasie najmłodszym zwycięzcą Grand Prix. McLaren objął prowadzanie po tym jak w samochodzie Jacka Brabhama zabrakło paliwa. Brabham został zmuszony do przepchania swojego samochodu do linii mety, mimo tego został sklasyfikowany na czwartej pozycji i zdobył tytuł Mistrza Świata Kierowców, a jego zespołowi zapewnił pierwszy tytuł Mistrza Świata Konstruktorów. Mimo tego, że wyścig był bardzo emocjonujący, organizatorzy uznali go za nieudany.

Riverside[edytuj | edytuj kod]

Ulman przeniósł wyścig na tor Riverside International Raceway w Riverside w Kalifornii w 1960 r. Wyścig na prywatnym Lotusie, wygrał Stirling Moss, który startował z pole position. Eliminacja podobnie jak w Sebring nie została dobrze odebrana.

Watkins Glen[edytuj | edytuj kod]

W sezonie 1961 Grand Prix Stanów Zjednoczonych zawitało w Watkins Glen w stanie Nowy Jork. Wyścig był fascynujący i przez najbliższe dwadzieścia lat przyciągał tłumy kibiców, którzy zbierali się na wzgórzach w północnej części stanu. Była to wtedy jedna z najbardziej popularnych eliminacji sezonu wśród kierowców i stajni. Trzykrotnie, w latach 1965, 1970 i 1972 Grand Prix otrzymywało nagrodę za najlepszą organizację.

Dallas, Phoenix[edytuj | edytuj kod]

Gdy z kalendarza, po zaledwie dwóch latach organizowania, usunięto Grand Prix Las Vegas, pojawiły się plany zorganizowania Grand Prix Nowego Jorku w 1983 r., ale ostatecznie zrezygnowano z nich. Wyścig w Long Beach został usunięty z kalendarza rok później, a wyścig na torze w Detroit został zastąpiony w sezonie 1984 przez eliminacje w Dallas, na terenie kompleksu Fair Park. Gdy eliminacji okazała się klapą, Stany Zjednoczone miały do dyspozycji tylko tor w Detroit. 5 lat później, Formuła 1 powróciła na tor uliczny w Phoenix. Przez trzy lata obecności w kalendarzu F1, eliminacja w Phoenix nie odniosła większego sukcesu, a po jej usunięciu po sezonie 1991 zrezygnowano z organizacji Grand Prix.

Indianapolis[edytuj | edytuj kod]

Kibice niezadowoleni z wyścigu w sezonie 2005

W sezonie 2000 odbyło się kolejne Grand Prix Stanów Zjednoczonych, tym razem na legendarnym torze Indianapolis Motor Speedway. Wyścigu nie zorganizowano jednak na standardowej, owalnej konfiguracji toru. Na potrzeby Formuły 1 wewnątrz owalu wybudowano dodatkowy tor, dzięki temu składa się on obecnie z trzynastu zakrętów (czterech w prawo i dziewięciu w lewo). W przeciwieństwie do większości amerykańskich serii wyścigowych (np. NASCAR) kierowcy F1 jeżdżą na torze zgodnie z wskazówkami zegara. Na trybunach w 2000 r. zasiadło 225 tys. kibiców – w owym czasie była to rekordowa liczba. Zwycięstwo Michaela Schumachera było drugim z czterech do końca sezonu, dzięki nim wyprzedził w klasyfikacji Mikę Häkkinena i zdobył swój trzeci tytuł Mistrza Świata Kierowców.

W sezonie 2001 wyścig odbył się zaledwie trzy tygodnie po wydarzeniach z 11 września i wielu kierowców uczciło pamięć ofiar specjalnymi malowaniami samochodów i kasków. Mika Häkkinen odniósł ostatnie zwycięstwo w karierze, udawadniając, że jest w stanie jeszcze wygrywać w pięknym stylu.

Wyścig w sezonie 2002 zdominował ponownie Michael Schumacher, który na ostatnim okrążeniu zwolnił i przeliczył się wjeżdżając na metę równo z Rubensem Barrichello, kolegą z zespołu Ferrari. Ostatecznie musiał zadowolić się drugą pozycją tracąc do brazylijczyka 0,011 sek.

Rok później Schumacher nie popełnił takiego błędu i odniósł ważne zwycięstwo w walce o tytuł. W dużym stopniu przyczyniły się do tego opady deszczu, które faworyzowały kierowców z oponami Bridgestone. W sezonie 2004 wyścig przeniesiono na lato i odbywał się on w tydzień po wyścigu w sąsiedniej Kanadzie, a kolejne zwycięstwo odnotował Schumacher.

Najłatwiejsze zwycięstwo Schumachera na tym torze w sezonie 2005 było spowodowane problemami 7 stajni jeżdżących na oponach Michelin. W rezultacie na starcie do wyścigu stawiło się tylko sześciu kierowców: Michael Schumacher i Rubens Barrichello z Ferrari, Tiago Monteiro i Narain Karthikeyan z Jordana oraz Christijan Albers i Patrick Friesacher z Minardi. Wyścig uznano za farsę, a wielu komentatorów uważało, że Formuła 1 może już nie powrócić do Stanów Zjednoczonych.

W sezonie 2006 kolejne zwycięstwo Schumachera oraz drugie miejsce Felipe Massy urealniły szansę Ferrari na wywalczenie tytułów, po początkowej dominacji Renault w tamtym sezonie. W sezonie 2007 miała miejsce ostatnia przed pięcioletnią przerwą wizyta Formuły 1 w USA. Na torze Indianapolis wygrał Lewis Hamilton. Nieobecny wówczas był Robert Kubica, którego nie dopuszczono do wyścigu po kraksie w Montrealu tydzień wcześniej.

Austin[edytuj | edytuj kod]

W sezonie 2012 GP Stanów Zjednoczonych wróciło do kalendarza Formuły 1, po pięciu latach przerwy. Wydarzenie odbyło się 18 listopada na nowo wybudowanym torze w Austin. Na Circuit of The Americas zwyciężył Lewis Hamilton, tym samym odnosząc drugie z rzędu zwycięstwo w Stanach Zjednoczonych.

Zwycięzcy Grand Prix Stanów Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

Rok Kierowca Kraj Konstruktor Tor
2013 Sebastian Vettel  Niemcy Red Bull-Renault Austin Rezultat
2012 Lewis Hamilton  Wielka Brytania McLaren-Mercedes Austin Rezultat
2007 Lewis Hamilton  Wielka Brytania McLaren-Mercedes Indianapolis Rezultat
2006 Michael Schumacher  Niemcy Ferrari Indianapolis Rezultat
2005 Michael Schumacher  Niemcy Ferrari Indianapolis Rezultat
2004 Michael Schumacher  Niemcy Ferrari Indianapolis Rezultat
2003 Michael Schumacher  Niemcy Ferrari Indianapolis Rezultat
2002 Rubens Barrichello  Brazylia Ferrari Indianapolis Rezultat
2001 Mika Häkkinen  Finlandia McLaren-Mercedes Indianapolis Rezultat
2000 Michael Schumacher  Niemcy Ferrari Indianapolis Rezultat
1991 Ayrton Senna  Brazylia McLaren-Honda Phoenix Rezultat
1990 Ayrton Senna  Brazylia McLaren-Honda Phoenix Rezultat
1989 Alain Prost  Francja McLaren-Honda Phoenix Rezultat
1984 Keke Rosberg  Finlandia Williams-Honda Fair Park Rezultat
1980 Alan Jones  Australia Williams-Ford Watkins Glen Rezultat
1979 Gilles Villeneuve  Kanada Ferrari Watkins Glen Rezultat
1978 Carlos Reutemann  Argentyna Ferrari Watkins Glen Rezultat
1977 James Hunt  Wielka Brytania McLaren-Ford Watkins Glen Rezultat
1976 James Hunt  Wielka Brytania McLaren-Ford Watkins Glen Rezultat
1975 Niki Lauda  Austria Ferrari Watkins Glen Rezultat
1974 Carlos Reutemann  Argentyna Brabham-Ford Watkins Glen Rezultat
1973 Ronnie Peterson  Szwecja Lotus-Ford Watkins Glen Rezultat
1972 Jackie Stewart  Wielka Brytania Tyrrell-Ford Watkins Glen Rezultat
1971 François Cevert  Francja Tyrrell-Ford Watkins Glen Rezultat
1970 Emerson Fittipaldi  Brazylia Lotus-Ford Watkins Glen Rezultat
1969 Jochen Rindt  Austria Lotus-Ford Watkins Glen Rezultat
1968 Jackie Stewart  Wielka Brytania Matra-Ford Watkins Glen Rezultat
1967 Jim Clark  Wielka Brytania Lotus-Ford Watkins Glen Rezultat
1966 Jim Clark  Wielka Brytania Lotus-British Racing Motors Watkins Glen Rezultat
1965 Graham Hill  Wielka Brytania British Racing Motors Watkins Glen Rezultat
1964 Graham Hill  Wielka Brytania British Racing Motors Watkins Glen Rezultat
1963 Graham Hill  Wielka Brytania British Racing Motors Watkins Glen Rezultat
1962 Jim Clark  Wielka Brytania Lotus-Climax Watkins Glen Rezultat
1961 Innes Ireland  Wielka Brytania Lotus-Climax Watkins Glen Rezultat
1960 Stirling Moss  Wielka Brytania Lotus-Climax Riverside Rezultat
1959 Bruce McLaren  Nowa Zelandia Cooper-Climax Sebring Rezultat
5x Michael Schumacher
3x Graham Hill
3x Jim Clark
14x Wielka Brytania
4x Brazylia
6x Niemcy
9x Ferrari
8x Lotus, McLaren
20x Watkins Glen
8x Indianapolis
3x Phoenix
2x Austin

Zwycięzcy Grand Prix Stanów Zjednoczonych poza Formułą 1[edytuj | edytuj kod]

Rok Kierowca Kraj Stajnia Tor/Lokalizacja
Organizowane poza Formułą 1
1958 Chuck Daigh Scarab-Chevrolet Riverside International Raceway
1916 Howdy Wilcox i John Aitken Peugeot Santa Monica
1915 Dario Resta Peugeot San Francisco
1914 Eddie Pullen Mercer Santa Monica
1912 Caleb Bragg FIAT Milwaukee
1911 David Bruce-Brown FIAT Savannah
1910 David Bruce-Brown Benz Savannah
1908 Louis Wagner FIAT Savannah

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]