Greenwashing

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Greenwashing w hotelu

Greenwashing (rzadziej greenwash) – w wolnym tłumaczeniu „ekościema”[1], „zazielenianie” lub „zielone mydlenie oczu”[2] czy „zielone kłamstwo”[3], zjawisko polegające na wywoływaniu u klientów poszukujących towarów wytworzonych zgodnie z zasadami ekologii i ochrony środowiska wrażenia, że produkt lub firma go wytwarzająca są w zgodzie z naturą i ekologią.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Termin nawiązuje do angielskiego słowa whitewashing oznaczającego wybielanie[2]. Po raz pierwszy użyty został w 1986 przez Jaya Westervelta w artykule opisującym hotele, które z rzekomej troski o środowisko zachęcały swoich gości do rzadszego wymieniania ręczników[2].

Według badań agencji marketingu środowiskowego TerraChoice przynajmniej jedną cechę greenwashingu można wyróżnić w 98% zbadanych przez nią produktów[2]. W 1992 organizacja Greenpeace wydała dokument The Greenpeace Book of Greenwash wymieniający ówczesne przykłady „ekościemy”[4]. Greenwashing jest monitorowany przez wiele organizacji, m.in. na prowadzonej przez EnviroMedia stronie greenwashingindex.com można oceniać obecne na rynku reklamy pod kątem wprowadzania w błąd[1][4].

Z greenwashingiem mamy do czynienia, gdy:

  • firma stosuje ukryte koszty alternatywne – podaje błędne informacje na temat cech produktu, odnoszących się do jego oddziaływania na środowisko (np. energooszczędna elektronika wykonana jest faktycznie z niebezpiecznych dla środowiska materiałów)[1]
  • firma podkreśla jako ekologiczne fakty bez związku z rzeczywistością – odwołuje się do czegoś, co nie ma racji bytu (np. twierdzenie na rynku amerykańskim, że coś „nie zawiera HCFC” – czyli chlorofluorowęglowodorów, których użycie w USA zostało zakazane jakieś 20 lat temu lub podkreślanie, że kosmetyk nie zawiera freonów, podczas gdy ich używanie jest od dawna zabronione)[1][4]
  • firma redukuje swoje koszty pod pozorem dbałości o środowisko (na przykład wysyła faktury e-mailem czy prosi o rzadsze używanie ręczników)[4]
  • firma nie przedstawia dowodów – nie ma dostępnych informacji o ekologiczności produktu ani też żadnych wiarygodnych certyfikatów[1][4]
  • firma celowo stosuje brak precyzji – opisy produktów są nieszczegółowe lub niesprecyzowane, mogą być źle zrozumiane przez konsumenta; przykładem jest określenie „all natural” (arsen, uran, rtęć czy formaldehyd też występują w naturze, ale są trujące – „naturalny” niekoniecznie oznacza „zielony”)[1]
  • firma podkreśla „mniejsze zło” używania jej produktów – na przykład „ekologiczne” papierosy czy „przyjazne dla środowiska” pestycydy[1]
  • firma stosuje białe kłamstwo – nielegalnie i bezpodstawnie używa ekoznaków i certyfikatów, a także stosuje zbyt przerysowane, sugestywne obrazy, podaje zmyślone dane, mające poświadczyć ekologiczność wyrobu – innymi słowy treść i forma fałszywych etykiet ma wprowadzić klienta w błąd[1][4]
  • firma zniekształca rzeczywisty wpływ produktu na środowisko – eksponuje aspekt ekologiczny (na przykład że opakowanie wyprodukowane jest z tworzywa ulegającego biodegradacji), nie wspomina jednak jak duży ślad ekologiczny zostawia wyprodukowanie samego produktu lub nawet opakowania[4]
  • firma pomija pewne informacje, których ujawnienie mogłoby nadwerężyć „ekologiczny” charakter produktu (np. pralnia chemiczna nazywana jest pralnią ekologiczną)[4]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Leanwashing – zjawisko polegające na wywoływaniu u klientów wrażenia, że oferowany produkt spożywczy jest zdrowy

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Anna Milczarek: Ekologiczne pranie mózgu, czyli greenwashing w reklamach cz. 1 (pol.). Ulica Ekologiczna, 21 lutego 2011. [dostęp 7 marca 2013].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Greenwashing – zielone kłamstwa firm (pol.). CSR.pl, 4 listopada 2011. [dostęp 7 marca 2013].
  3. Magdalena Czaja: Greenwash w Polsce, czyli „zielone kłamstwo” w reklamie (pol.). Wirtualne Media, 13 czerwca 2011. [dostęp 7 marca 2013].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Katarzyna Motek: Greenwashing Zielony Wybielacz (pol.). Prezi.com, 11 grudnia 2012. [dostęp 7 marca 2013].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]