Grodzisko (Beskid Wyspowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grodzisko
Grodzisko – widok z Góry św. Jana
Grodzisko – widok z Góry św. Jana
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Wyspowy
Wysokość 618 m n.p.m.
Wybitność 133 m
Położenie na mapie Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Gorców, Pienin, Beskidu Sądeckiego
Grodzisko
Grodzisko
Ziemia 49°48′59″N 20°08′45″E/49,816389 20,145833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grodzisko – widok ze Szczyrzyca

Grodzisko (618 m) – niewysoki, ale dość wybitny szczyt w północnej części Beskidu Wyspowego. Wchodzi w skład niewielkiego pasma górskiego Ciecienia, w którym wyróżnia się kilka szczytów. Kolejno, z południa na północ są to: Ciecień (829 m), Księża Góra (649 m), Grodzisko i Borek (562 m). Grodzisko dość stromo wznosi się ponad grzbiet pasma. Stoki zachodnie opadają do doliny Krzyworzeki, wschodnie do doliny Stradomki, północne przechodzą w grzbiet Borka. We wschodnim kierunku, do doliny Stradomki opada z Grodziska niewielki grzbiet z wzniesieniem Klasztorówka (444 m)[1].

Wierzchołek Grodziska jest dość stromy i ma charakter cypla. Na całkowicie obecnie zalesionym szczycie góry znajdują się resztki dawnego grodziska o owalnym kształcie, otoczonego rowem. Jeszcze przed I wojną światową prowadzono tam badania archeologiczne (w późniejszych czasach również). Stwierdzono, że istniało tutaj grodzisko już w czasach kultury łużyckiej, zamieszkiwane przez Celtów. Stworzyło ono podstawy do rozwoju grodu w Szczyrzycu. Znaleziono tu broń, narzędzia, i naczynia gliniane pochodzące z V w p.n.e. W czasach pierwszych Piastów wzniesiono na jego miejscu zamek szczyrzycki, będący jedną z najpotężniejszych budowli obronnych ówczesnej Ziemi Krakowskiej. Mury układane były z kamienia bez użycia zaprawy murarskiej. Spalony został w drugiej połowie XIII w. podczas najazdu Tatarów na Polskę (prawdopodobnie w 1287 r.). Później już nie został odbudowany. Dostrzec można jeszcze wały obronne i fosy (obecnie są to tylko pokryte glebą i porośnięte lasem spiętrzenia terenu) oraz resztki bramy[2][3].

W czasie II wojny światowej na szczycie Grodziska partyzanci AK mieli swój schron i na Grodzisku chowano poległych partyzantów. Po wojnie zostali ekshumowani i pochowani na cmentarzach komunalnych. Wewnątrz ruin dawnego zamku obecnie znajduje się symboliczny grób partyzantów[3].

Na wzniesieniu Klasztorówka na wschodnim grzbiecie Grodziska znajduje się jeszcze jedno grodzisko zwane Klasztorzyskiem. Według niektórych badaczy prawdopodobnie w okresie średniowiecza istniał na nim klasztor benedyktynów[3].

Mimo że Grodzisko jest zalesione, z otwartych terenów pól uprawnych położonych przy szlaku poniżej lasu można oglądać szeroką panoramę szczytów Beskidu Wyspowego. Widać Kamionną, Kostrzę, długi grzbiet Łopienia, Mogielicę, Ciecień i Księżą Górę a także leżący w dole Szczyrzyc z opactwem cystersów[2].

Grodzisko i jego okolice występują w powieści Karola Bunscha pt. Dzikowy skarb[3].

Szlaki turystyki pieszej[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski Poznachowice Górne – Grodzisko. 1:30 h, z powrotem 1 h
szlak turystyczny niebieski Kasina WielkaDzielec – Ciecień – Księża Góra – Grodzisko. Na szczyt Grodziska 5 h
szlak turystyczny czarny Szczyrzyc – skrzyżowanie ze szlakiem niebieskim na grzbiecie pasma Ciecienia. 1:15 h, z powrotem 1 h

Przypisy

  1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2014-04-01].
  2. 2,0 2,1 Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Część zachodnia. W-wa. Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986. ISBN 83-7005-104-9.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012. ISBN 978-83-62460-25-0.