Gromnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gromnica
Andriolli Gromniczna.jpg
Matka Boska Gromniczna, rysunek Michała Andriollego przedstawiający wypalanie gromnicą znaku krzyża na tragarzu (belce stropowej) chaty w dzień Matki Boskiej Gromnicznej
Dzień 2 lutego
Typ święta słowiańskie, ludowe
Inne nazwy Gromnice, Matki Bożej Gromnicznej, Matko Bosko Niedźwiedzio
Podobne święta Ofiarowanie Pańskie

Gromnica – duża woskowa świeca, używana w niektórych wyznaniach chrześcijańskich w trakcie najważniejszych wydarzeń religijno-społecznych w życiu wiernego.

W Kościele katolickim święcona w kościele. Zwyczaj święcenia gromnic datuje się od IX wieku. Czyniono to 2 lutego, w Święto Ofiarowania Pańskiego, w Polsce zwane świętem Matki Boskiej Gromnicznej, Matko Bosko Niedźwiedzio; w Republice Czeskiej – Hromnice; w Bułgarii – Вълча Богородица, Миши празник (Matko Bosko wilka, święto Niedźwiedzia); w Rosji – Сретенье (Spotkanie). Gromnicę wkładano w ręce umierającego, zapalano ją także w czasie chrztu i I komunii oraz podczas czuwania przy zmarłym.

Według wierzeń ludowych, gromnicę (nazwa pochodzi od słowa gromny (huczny, grzmiący)[1] należało także zapalić i postawić w oknie w czasie burzy, gdyż, za wstawiennictwem Matki Bożej Gromnicznej, miało to zabezpieczyć dom i obejście przed uderzeniami piorunów[2].

Przysłowia[edytuj | edytuj kod]

  • Na Gromnicę masz zimy połowicę.
  • Powiadają że Gromnica, już ci zimy połowica, ale bywać nie nowina, że dopiero ją zaczyna[3].

Przypisy

  1. Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, Bellona S.A., 2011, s. 376. ISBN 9788373994447.
  2. Magdalena Wójtowicz: Etnografia Lubelszczyzny – ludowe wierzenia o domu (pol.). W: Leksykon Lublin Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” [on-line]. teatrnn.pl. [dostęp 2011-11-25].
  3. Przysłowia o miesiącach

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]