Gruczno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gruczno
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Świecie
Liczba ludności (2006) 1400
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 86-111
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0097784
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Gruczno
Gruczno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gruczno
Gruczno
Ziemia 53°20′54,9600″N 18°18′41,0040″E/53,348600 18,311390Na mapach: 53°20′54,9600″N 18°18′41,0040″E/53,348600 18,311390
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Grucznowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

Do 1974 roku miejscowość była siedzibą gminy Gruczno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Zabytkowy młyn w Grucznie

W 1290 wieś została podarowana przez księcia pomorskiego Mściwoja II arcybiskupom gnieźnieńskim. Miejscowa parafia św. Jana Chrzciciela należy do najstarszych na Pomorzu, a pierwszy kościół powstał w XIII wieku. Do połowy XVII wieku Gruczno było jedną z największych wsi na Pomorzu. Po spaleniu przez Szwedów i wymordowaniu ludności nie osiągnęło już dawnej świetności. Istniejący neogotycki kościół został wybudowany pod koniec XVIII w. a w latach 1873-1876 gruntownie przebudowany. Zabytkowy młyn pochodzi z 1888 i był kiedyś napędzany wodą, a ostatnio silnikiem elektrycznym. Młyn zakończył działalność w 1998, a obecnie jest siedzibą Towarzystwa Przyjaciół Dolnej Wisły i jest udostępniony dla zwiedzających.

Pierwsza osada znajdowała się na górze Świętego Jana. W wyniku prowadzonych wykopalisk w latach 1896-1899 (przez Muzeum Historyczne w Grudziądzu i w 1938 (przez ks. Władysława Łęgę) odkryto cmentarzysko, a w grobach pierwotnej ludności znaleziono naczynia i różne przedmioty, które zaginęły podczas II wojny światowej. W 1964 po raz trzeci były prowadzone wykopaliska, w przebadanych wówczas ponad 400 grobach w 41 znaleziono bardzo okazało biżuterię średniowieczną (kolie, bransolety, krzyżyki i inne). Wystawa warszawska znalezionych eksponatów została nagrodzona i odtąd stanowi stałą wystawę w Muzeum w Grudziądzu. Badania archeologiczne i wykopaliska rejestrują 5 faz zasiedlania zespołu grodowego w Grucznie (VII-XIV w.).

W miejscowości w drugiej połowie sierpnia odbywa się co roku "Festiwal Smaku".

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Boguwolski, Lothar Hyss. Biżuteria średniowieczna z cmentarzyska w Grucznie. Muzeum w Grudziądzu 2005;
  • ks. dr Władysław Łęga, wikariusz w Grucznie podczas I wojny światowej, historyk i etnograf, badał okolice Świecia i Gruczna przed r. 1939: Okolice Świecia. Badania etnograficzne. Gdańsk 1960;
  • prof. M. Pająkowska-Kensik bada zasięg języka kociewskiego i regionalizmy; na UAM magisteria o aktualnym funkcjonowaniu parafii Gruczno (E. Dyjach, ks. T. Radziński);
  • Gruczno - informator J. Cholewskiej-Luterek 2005, tejże autorki duży bedeker o Grucznie, który ukazał się w r. 2008; naczynia liturgiczne (monstrancja 1607 r., rękopisy (księgi od r. 1670), obrazy, rzeźby, feretrony, chorągwie (XVII - XIX w).