Grupa etniczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przedstawiciel Arabów, jednej z największych mniejszości narodowych na świecie

Grupa etniczna (inaczej: etnos) - grupa ludzi, która posiada świadomość odrębności od innych grup na podstawie innego języka lub własnej kultury, ideologii, historii[1][2]. Bycie członkiem danej grupy etnicznej powiązane jest m.in.: z religią, dziedzictwem kulturowym, kuchnią, rytuałami, miejscem zamieszkania. W niektórych przypadkach członków danej społeczności mogą łączyć pewne cechy, a inne je dzielić. Przykładem są Walonowie i Flamandowie, których łączy państwo (Belgia) oraz religia (katolicyzm), dzieli natomiast język (odpowiednio francuski i niderlandzki)[3]. Grupy etniczne mogą liczyć znacznie więcej niż 100 milionów członków (np.: Chińczycy Han, Arabowie, Bengalczycy), inne nie przekraczają kilku tysięcy osób (ludy tubylcze). Dawniej grupą etniczną nazywano grupę osób powiązanych ze sobą poprzez więzy krwi lub struktury organizacyjnej[3].

Charakterystyczne dla nich są również stałe przekształcenia. Udokumentowano istnienie w przeszłości wielu grup etnicznych, których członkowie wyginęli przed wiekami, w tym Babilończycy, Etruskowie, Galowie, Wizygoci, Aztekowie, czy Prusowie. Stale rodzą się nowe grupy etniczne, a dana grupa etniczna może również zostać wchłonięta przez inną[3].

Grupa etniczna a naród[edytuj | edytuj kod]

Pojęcia grupy etnicznej i narodu są do siebie zbliżone i trudno jednoznacznie nakreślić ich granice. Według niektórych źródeł narodem jest grupa ludzi posiadająca własne państwo[4]. Według innych do narodów zaliczamy również te społeczności, które dążą do utworzenia własnych organów państwowych[5] (separatyzm). Przyjęcie drugiego z tych kryteriów oznaczałoby rozszerzenie listy narodów o kolejne grupy etniczne, m. in.: Kurdów, czy Basków. Na świecie istnieje również wiele państw wieloetnicznych (np.: Belgia, Kanada, Szwajcaria). Dlatego też pojawiły się definicje Belgów, Kanadyjczyków, czy Szwajcarów, które jednak nie opisują ich jednoznacznie ani jako naród, ani jako grupa etniczna[3].

Konflikty etniczne[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Konflikt etniczny.

Obecność wielu dużych grup etnicznych na terenie jednego państwa może skutkować zaistnieniem konfliktu etnicznego. Ich geneza jest niejednokrotnie złożona. Można wyróżnić konflikty etniczne, które są spowodowane dążeniem danego narodu do niepodległości. Sytuacja taka występuje powszechnie w państwach byłej Jugosławii (np. w Kosowie[6]), a także w Kraju Basków[7]. Ponadto pojawiają się konflikty związane z rywalizacją dwóch grup etnicznych na terenie jednego państwa. Sytuację taką obserwuje się w Rwandzie, gdzie dwa plemiona - Tutsi oraz Hutu od dziesięcioleci zabiegają pomiędzy sobą o ziemię i władzę w państwie. Jednocześnie nie pojawiają się tam dążenia niepodległościowe[8].

Przypisy

  1. Definicja grupy etnicznej w encyklopedii PWN (pol.). PWN. [dostęp 2014-04-15].
  2. Definicja mniejszości narodowej w Oxford Dictionary (ang.). Oxford Dictionaries. [dostęp 2014-04-15].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Jerzy Nikitorowicz: Grupy etniczne w wielokulturowym świecie. Sopot: GWP, 2010, s. 21-42. ISBN 978-83-7489-279-7.
  4. Definicja narodu w Oxford Dictionaries (ang.). Oxford Dictionaries. [dostęp 2014-04-16].
  5. Definicja narodu w Encyklopedii PWN (pol.). PWN. [dostęp 2014-04-16].
  6. Weronika Surówka: Kosowo - historia konfliktu (pol.). Twoja Europa.pl, 6 grudnia 2009. [dostęp 2014-04-16].
  7. Baskijski problem (pol.). WIEM. [dostęp 2014-04-16].
  8. Wojna w Rwandzie (pol.). pasjaświata.pl. [dostęp 2014-04-16].